Nghị Định 228/2025/NĐ-CP Và ISQM 1-2: Tác Động Đến Doanh Nghiệp Kiểm Toán Việt Nam Và Khuyến Nghị Hoàn Thiện Hệ Thống Chất Lượng

Ngày 18/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 228/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính riêng trong lĩnh vực kiểm toán độc lập, với mức phạt tăng mạnh và chế tài nghiêm khắc hơn. Nghị định này thúc đẩy mạnh mẽ việc áp dụng ISQM 1 (Quản lý chất lượng dựa trên rủi ro) và ISQM 2 (Soát xét chất lượng cuộc kiểm toán), tạo động lực tái cấu trúc hệ thống chất lượng tại các doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam. Trong bài viết này, AGS sẽ phân tích tác động chính và đưa ra khuyến nghị thực tế để bạn hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả.

Các Điểm Mới Nổi Bật Của Nghị Định 228/2025/NĐ-CP

Nghị định tách riêng xử phạt kiểm toán độc lập, tăng mức phạt tối đa lên 1 tỷ đồng cho cá nhân và 2 tỷ đồng cho tổ chức (gấp 20 lần trước). Các chế tài bổ sung:

• Tước Giấy chứng nhận hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động tới 24 tháng.
• Phạt nặng hành vi cho mượn/thuê chứng chỉ, giả mạo (10-60 triệu đồng + tước giấy phép).
• Siết chặt điều kiện kinh doanh: Duy trì số lượng kiểm toán viên, vốn góp, bảo hiểm trách nhiệm và quỹ dự phòng rủi ro.
• Phạt cao cho vi phạm chất lượng dịch vụ (tới 1 tỷ đồng nếu liên quan đơn vị lợi ích công chúng) và đạo đức nghề nghiệp.

Mục tiêu: Nâng cao chất lượng kiểm toán, bảo vệ lợi ích công chúng và răn đe vi phạm.

Mối Liên Hệ Giữa Nghị Định Và ISQM 1-2

ISQM 1 yêu cầu hệ thống quản lý chất lượng dựa trên rủi ro (xác định mục tiêu, đánh giá rủi ro, ứng phó, giám sát và khắc phục liên tục). ISQM 2 bổ sung soát xét chất lượng độc lập cho cuộc kiểm toán rủi ro cao.
Nghị định 228 gắn chế tài trực tiếp với chất lượng hồ sơ và dịch vụ, buộc doanh nghiệp kiểm toán chuyển từ cách tiếp cận thụ động (VSQC 1 cũ) sang chủ động theo ISQM. Điều này đòi hỏi tái cấu trúc sổ tay quản lý, quy trình đánh giá rủi ro và văn hóa chất lượng.

Tác Động Đến Doanh Nghiệp Kiểm Toán Việt Nam

• Áp lực lớn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Chi phí tuân thủ cao, nguồn lực hạn chế dẫn đến nguy cơ phạt nặng hoặc rời thị trường.
• Lành mạnh hóa ngành: Loại bỏ đơn vị yếu kém, nâng vị thế doanh nghiệp tuân thủ tốt.
• Tăng niềm tin công chúng: Nhưng đòi hỏi đầu tư lớn vào hệ thống ISQM để tránh vi phạm lặp lại.

Khuyến Nghị Hoàn Thiện Hệ Thống Quản Lý Chất Lượng

• Triển khai ISQM 1 phù hợp quy mô: Xác định rủi ro trọng yếu, thiết kế biện pháp ứng phó và giám sát định kỳ.
• Tăng cường lãnh đạo và văn hóa chất lượng: Cam kết tuân thủ, đào tạo đạo đức, khuyến khích báo cáo vấn đề nội bộ.
• Cập nhật quy chế nội bộ: Quy trình hợp đồng, kiểm tra điều kiện kinh doanh hàng quý, lưu hồ sơ 10 năm.
• Đầu tư đào tạo và công nghệ: Khóa học về ISQM, phần mềm quản lý hồ sơ và kiểm toán.
• Giám sát nội bộ chặt chẽ: Rà soát độc lập, phân tích nguyên nhân sai sót.

Công ty AGS xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian đọc bài viết. Hy vọng những thông tin trên đã mang lại giá trị hữu ích cho bạn. Hãy tiếp tục theo dõi website ketoan.ags-vina.com để nhận thêm nhiều kiến thức chuyên sâu về kế toán, thuế, luật doanh nghiệp cũng như các cơ hội việc làm hấp dẫn tại AGS nhé!

Thông tin khác

Thông tin tuyển dụng và hướng dẫn