Kiểm toán nội bộ trong môi trường làm việc từ xa (Work From Home) - Thách thức và giải pháp
Sau đại dịch Covid-19, quá trình số hóa và chuyển đổi mô hình quản trị trong doanh nghiệp đã diễn ra mạnh mẽ. Mô hình làm việc từ xa (Work From Home – WFH) nhanh chóng trở thành xu hướng tất yếu nhằm đảm bảo tính linh hoạt và duy trì hoạt động liên tục của tổ chức. Sự thay đổi này không chỉ tác động đến cách thức vận hành doanh nghiệp mà còn đặt ra nhiều thách thức mới cho các hoạt động quản trị, đặc biệt là kiểm toán nội bộ.
1. Khái niệm kiểm toán nội bộ và mô hình làm việc từ xa
Theo Viện Kiểm toán Nội bộ (IIA), kiểm toán nội bộ là hoạt động đảm bảo và tư vấn độc lập, khách quan, nhằm gia tăng giá trị và cải thiện hoạt động của tổ chức thông qua việc đánh giá và nâng cao hiệu quả của quản lý rủi ro, kiểm soát và quản trị.
Trong khi đó, làm việc từ xa (WFH) là hình thức người lao động thực hiện công việc ngoài trụ sở doanh nghiệp, phổ biến nhất là tại nhà, thông qua nền tảng công nghệ thông tin. Mô hình này mang lại nhiều lợi ích như linh hoạt thời gian, tiết kiệm chi phí và nâng cao sự hài lòng của người lao động, nhưng cũng kéo theo các rủi ro về kiểm soát, bảo mật và an ninh mạng.
2. Kiểm toán nội bộ trong môi trường làm việc từ xa
Kiểm toán nội bộ trong môi trường làm việc từ xa là việc áp dụng các phương pháp, công nghệ và công cụ số để thực hiện chức năng kiểm toán mà không cần kiểm toán viên có mặt trực tiếp tại đơn vị được kiểm toán. Trên thực tế, trước khi đại dịch xảy ra, nhiều doanh nghiệp đã từng bước ứng dụng số hóa như hệ thống ERP, lưu trữ đám mây, hóa đơn điện tử, tạo tiền đề cho kiểm toán từ xa.
Trong giai đoạn Covid-19, khi giãn cách xã hội được áp dụng rộng rãi, kiểm toán nội bộ từ xa trở thành giải pháp gần như duy nhất để đảm bảo tính liên tục trong quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ.
3. Những thách thức đặt ra
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, kiểm toán nội bộ từ xa vẫn đối mặt với không ít thách thức.
- Thứ nhất, việc quan sát trực tiếp quy trình, tài sản và hoạt động tại hiện trường khó có thể thay thế hoàn toàn bằng hình ảnh hay video trực tuyến, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, xây dựng.
- Thứ hai, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, nhất là ở doanh nghiệp vừa và nhỏ, cùng với rủi ro an ninh mạng và bảo mật dữ liệu, làm giảm độ tin cậy của bằng chứng kiểm toán điện tử.
- Thứ ba, kỹ năng công nghệ và phân tích dữ liệu của đội ngũ kiểm toán viên nội bộ chưa đồng đều, trong khi khung pháp lý và chuẩn mực kiểm toán ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, vẫn chưa theo kịp thực tiễn kiểm toán từ xa.
4. Giải pháp thúc đẩy kiểm toán nội bộ từ xa hiệu quả
Để kiểm toán nội bộ trong môi trường WFH phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp từ nhiều phía.
- Về phía Nhà nước: Cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và chuẩn mực kiểm toán phù hợp với bối cảnh số hóa, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc công nhận bằng chứng thu thập từ xa, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin.
- Đối với doanh nghiệp: Mô hình kiểm toán kết hợp giữa kiểm toán từ xa và kiểm toán tại chỗ định kỳ là giải pháp khả thi. Việc ứng dụng các nền tảng kiểm toán số chuyên biệt, tăng cường bảo mật dữ liệu, sử dụng chữ ký số, VPN và hệ thống giám sát an ninh mạng sẽ giúp nâng cao độ tin cậy của hoạt động kiểm toán.
- Đối với kiểm toán viên nội bộ: Việc nâng cao năng lực công nghệ, phân tích dữ liệu và an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết. Bên cạnh đó, kiểm toán viên cần thường xuyên cập nhật chuẩn mực, phương pháp và công cụ mới để đáp ứng yêu cầu của môi trường làm việc số hóa.
5. Kết luận
Kiểm toán nội bộ trong môi trường làm việc từ xa là xu hướng tất yếu trong kỷ nguyên số và hậu Covid-19. Dù còn tồn tại nhiều thách thức, mô hình này mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả, tiết kiệm chi phí và mở rộng phạm vi giám sát nếu được triển khai đúng cách. Việc hoàn thiện thể chế, đầu tư công nghệ và nâng cao năng lực kiểm toán viên sẽ là nền tảng quan trọng giúp kiểm toán nội bộ thích ứng hiệu quả, góp phần tăng cường quản trị rủi ro và phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé!
.jpg)
