Thông tư 27/2025/TT‑NHNN: Những thay đổi quan trọng trong phòng, chống rửa tiền tại Việt Nam
Chống rửa tiền ở Việt Nam bước sang trang mới: Thông tư 27/2025/TT‑NHNN chính thức có hiệu lực
Ngày 15/9/2025, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ký ban hành Thông tư 27/2025/TT‑NHNN, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực nâng cao hiệu quả phòng, chống rửa tiền tại Việt Nam. Thông tư chính thức có hiệu lực từ 01/11/2025, yêu cầu các tổ chức tài chính, doanh nghiệp phi tài chính và cả các sàn giao dịch tiền mã hóa phải tuân thủ những quy định chặt chẽ hơn về báo cáo giao dịch, quản lý rủi ro và kiểm soát dòng vốn. Trong bối cảnh dòng tiền kỹ thuật số phát triển mạnh, Thông tư 27/2025/TT‑NHNN không chỉ siết chặt các giao dịch truyền thống mà còn mở rộng phạm vi kiểm soát đối với giao dịch điện tử và kim khí quý, đá quý, giúp minh bạch hóa hệ thống tài chính và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Đây thực sự là một bước ngoặt quan trọng đối với mọi tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, và công nghệ tài chính.
1. Những điểm mới nổi bật của Thông tư 27/2025/TT‑NHNN
1.1. Ưu tiên báo cáo giao dịch đáng ngờ bằng hình thức điện tử
Theo Điều 7 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN: Báo cáo giao dịch đáng ngờ ưu tiên bằng dữ liệu điện tử, chỉ dùng văn bản giấy khi không kết nối được với hệ thống.
Giao dịch đáng ngờ bao gồm:
- Rửa tiền hoặc tội phạm liên quan.
- Tài trợ khủng bố.
- Tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Đối tượng báo cáo phải tự rà soát dấu hiệu đáng ngờ, kể cả thông tin từ Cục Phòng, chống rửa tiền hoặc cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp không thể hoàn tất thủ tục nhận biết khách hàng, nhưng có nghi ngờ về giao dịch thì vẫn cần xem xét báo cáo nếu phát hiện các dấu hiệu đáng ngờ.
1.2. Giao dịch chuyển tiền điện tử nằm trong phạm vi kiểm soát phòng chống rửa tiền
Theo Điều 9 và Khoản 1 Điều 10 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN:
- Giao dịch chuyển tiền điện tử (tiền mã hóa) là đối tượng báo cáo khi giá trị đạt ngưỡng nhất định.
- Thông tin tối thiểu khi báo cáo gồm: thông tin tổ chức tài chính tham gia (khởi tạo, trung gian, thụ hưởng), thông tin cá nhân hoặc tổ chức khách hàng (tên, giấy tờ định danh, quốc tịch, địa chỉ…), và chi tiết giao dịch (số tiền, loại tiền, ngày, mã giao dịch…).
- Đối tượng báo cáo phải có hệ thống công nghệ thông tin phù hợp: phần mềm quét, lọc danh sách đen và danh sách cảnh báo; giám sát giao dịch để phát hiện dấu hiệu đáng ngờ.
- Hình thức báo cáo là báo cáo dữ liệu điện tử qua mạng truyền tin theo định dạng mà Cục Phòng chống rửa tiền hướng dẫn.
- Thời hạn báo cáo đối với giao dịch chuyển tiền điện tử: trước 16 giờ ngày làm việc tiếp theo sau ngày giao dịch phát sinh.
1.3. Phân loại rủi ro và quản lý nội bộ phòng chống rửa tiền
Theo Khoản 1 Điều 4 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN:
- Thông tư yêu cầu các đối tượng báo cáo (tổ chức tài chính, doanh nghiệp phi tài chính trong diện phòng chống rửa tiền) xây dựng hệ thống quản lý rủi ro phòng chống rửa tiền, trong đó phải phân loại rủi ro khách hàng (thấp, trung bình, cao) dựa trên nhiều tiêu chí, như loại khách hàng, loại giao dịch, vị trí địa lý...
- Quy trình quản lý rủi ro phải được phê duyệt bởi lãnh đạo cấp cao hoặc người được ủy quyền.
- Thông tư cũng siết chặt trách nhiệm “quy định nội bộ phòng chống rửa tiền”: đối tượng báo cáo phải rà soát, cập nhật quy trình nội bộ, và gửi quy định nội bộ đến Cục Phòng chống rửa tiền trong thời hạn ngắn hơn so với trước.
- Ngoài ra, cần có đào tạo định kỳ về phòng chống rửa tiền cho nhân viên, đặc biệt giám sát nội bộ để đảm bảo quy trình phòng chống rửa tiền được tuân thủ nghiêm túc.
1.4. Chuyển từ 500 triệu đồng trở lên phải báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền
Theo điểm a khoản 1 Điều 9 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN
- Các giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước từ 500 triệu đồng trở lên hoặc bằng ngoại tệ tương đương phải báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền bằng dữ liệu điện tử.
- Giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế từ 1.000 USD trở lên cũng phải báo cáo cơ quan này.
- So sánh với Thông tư 09/2023/TT‑NHNN: Quy định cũ chỉ nêu chung “Cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền” mà không chỉ định cơ quan cụ thể.
1.5. Mang kim khí quý (trừ vàng) và đá quý từ 400 triệu đồng, xuất nhập cảnh phải khai báo hải quan
Theo Điều 11 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN:
- Cá nhân xuất, nhập cảnh mang kim khí quý (trừ vàng) và đá quý, công cụ chuyển nhượng có giá trị từ 400 triệu đồng trở lên phải khai báo hải quan.
- Giấy tờ kèm theo phải là bản chính hoặc bản sao có chứng thực; nếu tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt chứng thực.
- So sánh với quy định cũ: Đây là nội dung mới bổ sung, nhằm tăng cường kiểm soát dòng vốn, tài sản có giá trị cao khi di chuyển qua biên giới.
1.6. Siết chặt quy trình quản lý rủi ro về rửa tiền từ 01/11/2025
1.6.1. Phải có người phê duyệt quy trình
Theo khoản 1 Điều 4 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN:
- Đối tượng báo cáo phải xây dựng và ban hành quy trình quản lý rủi ro về rửa tiền, được phê duyệt bởi người quản lý cấp cao hoặc người được ủy quyền.
- So sánh với Thông tư 09/2023/TT‑NHNN: Chỉ yêu cầu quy trình phù hợp với quy mô, phạm vi hoạt động mà không bắt buộc quản lý cấp cao chịu trách nhiệm.
1.6.2. Kéo dài thực hiện quản lý rủi ro hiện hành đến hết 31/12/2025
Theo Khoản 2 Điều 13 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN
- Các đối tượng báo cáo được tiếp tục áp dụng quy định nội bộ và quy trình quản lý rủi ro cũ đến hết 31/12/2025.
- Từ 01/01/2026, các doanh nghiệp phải hoàn thiện và cập nhật quy trình để tuân thủ đầy đủ Thông tư 27/2025/TT‑NHNN.
1.7. Thay đổi quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền từ 01/11/2025
1.7.1 Rút ngắn thời hạn gửi quy định nội bộ
Theo Điều 5 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN
- Thời hạn gửi quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền rút ngắn từ 30 ngày còn 10 ngày kể từ ngày ban hành hoặc sửa đổi.
- Cơ quan tiếp nhận thay đổi:
- Cục Phòng, chống rửa tiền với đối tượng báo cáo trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng.
- Bộ, ngành quản lý nhà nước theo lĩnh vực với các đối tượng báo cáo khác.
1.7.2 Kiểm soát chặt các giao dịch vãng lai có giá trị lớn
Theo điểm a khoản 1 Điều 5 Thông tư 27/2025/TT‑NHNN
- Mốc 400 triệu đồng áp dụng cho tổng giá trị giao dịch trong một ngày của khách hàng vãng lai (không có tài khoản hoặc không giao dịch liên tục 6 tháng).
- Một số giao dịch loại trừ: tất toán/lãi tiết kiệm, trả nợ thẻ tín dụng, thanh toán định kỳ đã đăng ký, rút lãi từ đầu tư chứng khoán/trái phiếu.
2. Tác động và Rủi ro
2.1. Tăng chi phí tuân thủ
Thông tư 27/2025/TT‑NHNN yêu cầu các tổ chức thiết lập hệ thống công nghệ để:
- Quét danh sách đen.
- Danh sách cảnh báo.
- Danh sách chính trị. (PEP: Persons Politically Exposed)
2.2. Thách thức với công nghệ tài chính và sàn giao dịch điện tử
- Những tổ chức tham gia giao dịch tiền mã hóa sẽ chịu sự giám sát phòng, chống rửa tiền chặt hơn. Các sàn phải đảm bảo thu thập đầy đủ thông tin khách hàng và báo cáo phù hợp khi giao dịch lớn hoặc quốc tế.
- Rủi ro nếu không tuân thủ: bị phạt, ảnh hưởng danh tiếng, hoặc bị yêu cầu dừng dịch vụ.
2.3 Tăng hiệu quả kiểm soát rửa tiền
- Ưu tiên báo cáo điện tử giúp Ngân hàng Nhà nước/Cục Phòng chống rửa tiền tiếp nhận và xử lý thông tin nhanh hơn, minh bạch hơn.
- Việc kiểm soát danh sách đen, cảnh báo có thể giúp phát hiện các giao dịch rửa tiền hoặc tài trợ khủng bố sớm hơn.
- Quản lý rủi ro nội bộ tốt hơn nhờ phân loại khách hàng và quy trình phê duyệt cao cấp.
2.4. Rủi ro chuyển tiếp
- Nếu tổ chức chưa kịp cập nhật quy trình đến ngày 01/01/2026, có thể bị vi phạm quy định mới.
- Rủi ro vận hành hệ thống công nghệ thông tin nếu phần mềm hoặc hạ tầng dữ liệu không đủ mạnh để xử lý báo cáo điện tử theo yêu cầu.
3. Khuyến nghị cho doanh nghiệp và tổ chức tài chính
- Khởi động ngay việc rà soát quy trình phòng chống rửa tiền nội bộ: Xác định những điểm cần bổ sung hoặc thay đổi theo Thông tư 27/2025/TT‑NHNN.
- Đầu tư hệ thống công nghệ: phần mềm báo cáo, hệ thống lọc danh sách đen, cảnh báo và kết nối báo cáo dữ liệu điện tử với Cục Phòng chống rửa tiền.
- Phân loại rủi ro khách hàng: Thiết lập phân khúc khách hàng theo rủi ro (thấp, trung bình, cao) và xây quy trình nắm bắt khách hàng phù hợp với từng phân khúc.
- Tổ chức đào tạo phòng chống rửa tiền: Tổ chức thường xuyên cho nhân viên, đặc biệt đội ngũ quản lý rủi ro và giám sát tuân thủ.
- Kiểm toán nội bộ phòng chống rửa tiền: Thiết lập kiểm soát, đánh giá định kỳ quy trình phòng chống rửa tiền, báo cáo, tuân thủ các quy định mới.
- Theo dõi hướng dẫn từ Cục Phòng chống rửa tiền: 27/2025/TT‑NHNN: Vì việc báo cáo điện tử đòi hỏi kết nối hệ thống, nên cần cập nhật các hướng dẫn kỹ thuật do Cục Phòng chống rửa tiền phát hành.
Kết luận
Thông tư 27/2025/TT‑NHNN là bước đi chiến lược của Ngân hàng Nhà nước để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền tại Việt Nam. Việc ưu tiên báo cáo bằng điện tử, kiểm soát giao dịch điện tử, phân loại rủi ro và yêu cầu quản lý nội bộ chặt chẽ hơn sẽ giúp tăng cường minh bạch và khả năng phát hiện rủi ro.
Tuy nhiên, thay đổi này cũng đặt ra thách thức lớn cho các tổ chức tài chính, ngân hàng và công nghệ tài chính (fintech) từ chi phí công nghệ, đào tạo đến quản lý rủi ro. Các tổ chức cần chủ động hành động ngay từ bây giờ để chuẩn bị cho giai đoạn chuyển tiếp và tuân thủ đầy đủ Thông tư mới, tránh rủi ro bị phạt hoặc mất uy tín. Các tổ chức cần chủ động rà soát, cập nhật quy trình và hệ thống công nghệ từ giờ để đảm bảo tuân thủ đầy đủ quy trình quản lý rủi ro và quy định nội bộ mới theo Thông tư 27/2025/TT‑NHNN, muộn nhất là từ ngày 01/01/2026, nhằm tránh rủi ro pháp lý.
Công ty AGS xin chân thành cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích cho cuộc sống và công việc, cũng như khai thác thêm góc nhìn mới về lĩnh vực mà bạn đang quan tâm. Đội ngũ AGS sẽ luôn nỗ lực để mang đến những thông tin mới mẻ và hữu ích đến bạn trong thời gian tới. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cùng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.
Thông tin khác
Thông tin tuyển dụng và hướng dẫn
Thông tin tuyển dụng và Hướng dẫnAGS luôn mở rộng cánh cửa cho những ứng viên muốn thử thách bản thân trong lĩnh vực Kế toán - Kiểm toán - Ngôn ngữ Nhật - Pháp lý - Nhân sự. Xem chi tiết bài viết để biết thêm về Thông tin tuyển dụng tại AGS bạn nhé!
Nguồn: https://hvnh.edu.vn/law/vi/thong-tin-phap-luat/diem-moi-thong-tu-272025ttnhnn-ve-phong-chong-rua-tien-tu-01112025-449.html
.png)
