Hyundai Rotem sản xuất tàu điện metro Bến Thành - Thủ Thiêm

Thành phố Hồ Chí Minh, đầu tàu kinh tế của cả nước với quy mô dân số thực tế vượt ngưỡng 10 triệu người, đang phải đối mặt với những "cơn đau đầu" kinh niên về hạ tầng giao thông. Áp lực lên hệ thống đường bộ đã chạm mức tới hạn, khiến việc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị (Metro) không còn là một lựa chọn, mà là một mệnh lệnh cấp bách để giải phóng tiềm năng phát triển.

Tuy nhiên, một bước đi chiến lược đầy táo bạo: cú bắt tay giữa Tập đoàn Thaco và Hyundai Rotem. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận thương mại, mà là khởi đầu cho lộ trình hiện thực hóa giấc mơ "Made in Vietnam" trong ngành công nghiệp đường sắt.

Cú bắt tay chiến lược Thaco - Hyundai Rotem

Trong bối cảnh ngành đường sắt Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của sự thay đổi mang tính bước ngoặt, việc Thaco (thông qua Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh) ký kết hợp tác chiến lược với Hyundai Rotem đã tạo nên một làn sóng quan tâm lớn từ giới quan sát công nghiệp. Hyundai Rotem, một thành viên chủ chốt của Hyundai Motor Group, từ lâu đã khẳng định vị thế là một trong những nhà sản xuất phương tiện đường sắt hàng đầu thế giới với các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe nhất. Việc lựa chọn Hyundai Rotem là một bước đi có tính toán kỹ lưỡng về mặt chiến lược. Thay vì hợp tác với các đối tác nhỏ lẻ, Thaco đã chọn bắt tay với một "bảo chứng" về chất lượng quốc tế. Theo thỏa thuận, đối tác Hàn Quốc sẽ đóng vai trò là thực thể chuyển giao công nghệ lõi (core technology transfer), đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và cung cấp hệ thống hỗ trợ kỹ thuật toàn diện.

Điều này giúp rút ngắn đáng kể quá trình học hỏi và thử nghiệm, cho phép Việt Nam tiếp cận ngay với những công nghệ sản xuất hiện đại nhất. Sự hợp tác này mang ý nghĩa sống còn trong việc tối ưu hóa tổng chi phí sở hữu (Total Cost of Ownership - TCO). Khi các linh kiện, đầu máy và toa xe được sản xuất nội địa dưới sự giám sát kỹ thuật của Hyundai Rotem, chi phí bảo trì, thay thế và vận hành trong dài hạn sẽ giảm xuống đáng kể so với việc phải phụ thuộc vào nguồn cung ứng độc quyền từ nước ngoài. "Thaco dự kiến tiếp nhận công nghệ từ Hyundai Rotem để sản xuất đầu máy, toa xe metro và thiết bị chuyên dụng, hướng tới tăng tỷ lệ nội địa hóa ngành đường sắt." - Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh khẳng định về mục tiêu chiến lược của tập đoàn.

Tổ hợp công nghiệp 320 ha: "Đại bản doanh" của ngành đường sắt tương lai

Để hiện thực hóa những cam kết về nội địa hóa, Thaco đã vạch ra kế hoạch xây dựng một "đại bản doanh" công nghiệp đồ sộ. Dự kiến vào tháng 7/2026, tổ hợp công nghiệp đường sắt và cơ khí đa dụng quy mô 320 ha sẽ chính thức khởi công tại phường Bình Cơ (thuộc khu vực Bình Dương cũ).

Đây không chỉ là một nhà máy sản xuất đơn thuần, mà là một hệ sinh thái công nghiệp khép kín, nơi hình thành chuỗi cung ứng nội địa hoàn chỉnh. Quy mô 320 ha cho phép Thaco triển khai các phân khu sản xuất chuyên biệt với danh mục thiết bị vô cùng đa dạng, đáp ứng hầu hết các yêu cầu khắt khe của ngành đường sắt:

• Sản xuất phương tiện: Đầu máy và toa xe Metro hiện đại.
• Thiết bị thi công ngầm: Máy khoan hầm TBM (Tunnel Boring Machine) – "trái tim" của các dự án Metro ngầm, giúp Việt Nam thoát khỏi sự phụ thuộc vào việc thuê thiết bị đắt đỏ từ nước ngoài.
• Cấu kiện hạ tầng: Thiết bị lao dầm, tà vẹt và các cấu kiện vỏ hầm (tunnel linings).
• Thiết bị phụ trợ: Các thiết bị chuyên dụng khác phục vụ công tác lắp đặt và vận hành hệ thống. Về mặt chiến lược, việc đặt tổ hợp này tại Bình Cơ, Bình Dương – thủ phủ công nghiệp của miền Nam – là một lựa chọn tối ưu. Vị trí này không chỉ giúp tận dụng hệ thống hạ tầng logistics sẵn có mà còn dễ dàng kết nối với các vệ tinh sản xuất phụ trợ khác trong khu vực. Việc sản xuất tại chỗ các thiết bị nặng như vỏ hầm hay tà vẹt sẽ loại bỏ đáng kể các rủi ro về logistics và giảm chi phí vận chuyển, vốn là một cấu phần lớn trong tổng mức đầu tư các dự án đường sắt. Quan trọng hơn, sự hiện diện của một tổ hợp quy mô lớn sẽ giúp Việt Nam tránh được tình trạng "tống tiền công nghệ" hoặc chậm trễ tiến độ do phải chờ đợi linh kiện nhập khẩu.

Lộ trình 2027: Khi những toa tàu nội địa đầu tiên lăn bánh

Thaco đã đặt ra một mốc thời gian đầy tham vọng nhưng cũng đầy tính cấp thiết: tháng 4/2027 sẽ bắt đầu quy trình sản xuất chính thức. Điểm mấu chốt trong lộ trình này chính là việc áp dụng các tiêu chuẩn tiên tiến của châu Âu vào toàn bộ quy trình sản xuất. Tại sao lại là tiêu chuẩn châu Âu? Đây được xem là "ngôn ngữ chung" của ngành đường sắt cao cấp toàn cầu, đảm bảo tính tương thích kỹ thuật cao nhất và độ an toàn tuyệt đối. Việc đặt mục tiêu sản xuất vào năm 2027 không phải là ngẫu hứng.

Đây là thời điểm mà các dự án Metro trọng điểm tại TP.HCM bắt đầu bước vào giai đoạn tăng tốc về lắp đặt thiết bị và phương tiện vận hành. Nếu có được nguồn cung nội địa đạt chuẩn vào thời điểm này, áp lực về tiến độ giải ngân vốn ODA và rủi ro biến động tỷ giá khi nhập khẩu thiết bị sẽ được giảm nhẹ đáng kể. Đây cũng là minh chứng cho năng lực thực thi (execution capability) của doanh nghiệp Việt trong việc chuyển đổi từ kế hoạch trên giấy sang thực tiễn công nghiệp.

Trục xương sống 65 km: Kết nối từ cửa ngõ Tây Bắc đến sân bay Long Thành

Tầm nhìn chiến lược của Thaco không chỉ dừng lại ở việc sản xuất phương tiện, mà còn thể hiện qua sự tham gia sâu rộng vào việc kiến tạo hạ tầng. Hiện tại, tập đoàn đang đóng vai trò then chốt trong ba dự án liên thông, tạo thành một "trục xương sống" giao thông dài 65 km cho khu vực phía Nam:

• Tuyến Bến Thành - Tham Lương: Thaco đảm nhiệm vai trò tổng thầu thi công, trực tiếp xử lý các thách thức về xây lắp hạ tầng.
• Tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm: Với vai trò là nhà đầu tư, Thaco không chỉ rót vốn mà còn tham gia định hình quy hoạch kiến trúc và kỹ thuật.
• Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành: Một dự án đề xuất đầy tiềm năng nhằm kết nối trung tâm tài chính mới với cửa ngõ hàng không quốc tế. Khi ba đoạn này được khớp nối, chúng sẽ tạo nên một dải kết nối liên tục từ cửa ngõ Tây Bắc (Tham Lương) xuyên qua lõi trung tâm thành phố (Bến Thành) tới trung tâm tài chính mới (Thủ Thiêm) và kết thúc tại sân bay quốc tế Long Thành. Dưới góc nhìn của một nhà phân tích chiến lược, việc một doanh nghiệp nội địa nắm giữ cả vai trò nhà sản xuất thiết bị lẫn nhà thầu xây lắp mang lại một lợi thế vô tiền khoáng hậu: Tính liên thông kỹ thuật (Technical Interoperability). Sự vênh nhau giữa thiết kế hạ tầng và thông số kỹ thuật của phương tiện là một trong những nguyên nhân phổ biến gây chậm tiến độ và đội vốn ở các dự án Metro trên thế giới. Với mô hình "vừa đá bóng vừa thổi còi" theo hướng tích cực này, Thaco có thể đảm bảo mọi toa xe xuất xưởng đều hoàn toàn khớp nối với hạ tầng mà họ thi công, tạo ra một hệ thống đồng bộ, trơn tru.6. Bài toán chuẩn hóa công nghệ: Chìa khóa để tối ưu vận hành. Một trong những "tử huyệt" của hệ thống Metro tại các quốc gia đang phát triển là tình trạng manh mún về công nghệ do sự phụ thuộc vào vốn vay ODA từ nhiều nguồn khác nhau. Tuyến số 1 có thể dùng công nghệ Nhật Bản, tuyến số 2 dùng công nghệ Đức/Châu Âu, khiến chúng trở thành những "ốc đảo công nghệ" không thể kết nối với nhau. Điều này gây ra khó khăn kinh hoàng trong công tác bảo trì, đào tạo nhân lực và dự phòng linh kiện. Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) đã nhận diện rất rõ thách thức này và đề xuất định hướng thống nhất công nghệ trên toàn mạng lưới quy hoạch 1.000 km. Việc Thaco và Hyundai Rotem cam kết áp dụng tiêu chuẩn châu Âu chính là lời giải cho bài toán chuẩn hóa. Khi có một "ngôn ngữ kỹ thuật chung", việc vận hành và bảo dưỡng toàn bộ hệ thống Metro sẽ trở nên đơn giản và tiết kiệm hơn bao giờ hết. "Việc các đô thị ưu tiên đầu tư đường sắt quy mô lớn mở ra cơ hội để doanh nghiệp, nhà thầu trong nước tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này." - Ông Phan Công Bằng, Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) nhận định, nhấn mạnh rằng sự tham gia của các nội lực là yếu tố then chốt để làm chủ công nghệ.

Tầm nhìn 2030: Hiện thực hóa 200 km Metro

Bản đồ quy hoạch giao thông của TP.HCM sau khi mở rộng đã được nâng lên quy mô ấn tượng với hơn 1.000 km đường sắt đô thị. Đây là một con số khổng lồ, đòi hỏi một nỗ lực phi thường về cả nguồn lực tài chính lẫn năng lực kỹ thuật. Hiện tại, với gần 20 km của tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), thành phố đang đặt mục tiêu gấp 10 lần con số đó – đạt 200 km vào năm 2030.Để hiện thực hóa mục tiêu này, hàng loạt dự án sẽ được triển khai quyết liệt trong 5 năm tới:

• Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành và Bến Thành - Cần Giờ.
• Tuyến kết nối Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên.
• Giai đoạn một Metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu).
• Tuyến Thủ Dầu Một - Tao Đàn. Sự xuất hiện của tổ hợp sản xuất tại Bình Dương sẽ là "máy cái" cung cấp phương tiện và thiết bị cho tất cả các dự án này. Thay vì phải đấu thầu quốc tế phức tạp và chờ đợi hàng năm trời để nhập khẩu toa xe, thành phố có thể chủ động đặt hàng ngay trong nước, đảm bảo tiến độ "thần tốc" cho mục tiêu 200 km vào cuối thập kỷ.

Kết luận

Việc Thaco bắt tay cùng Hyundai Rotem để sản xuất đầu máy toa xe ngay tại Việt Nam không chỉ là một câu chuyện kinh doanh thành công; nó là biểu tượng cho sự trưởng thành vượt bậc về năng lực kỹ thuật và ý chí tự chủ của dân tộc. Chúng ta đang chứng kiến sự dịch chuyển từ một quốc gia chỉ biết xây dựng hạ tầng thô sang một quốc gia làm chủ các công nghệ cao cơ khí chính xác và tự động hóa trong ngành đường sắt.

Hành trình tự chủ này không chỉ giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống giao thông hiện đại, bền vững mà còn tạo ra hàng ngàn việc làm chất lượng cao, thúc đẩy các ngành công nghiệp phụ trợ phát triển. Khi công nghệ đường sắt đã nằm trong tay người Việt, diện mạo của các đô thị lớn sẽ không còn bị bó hẹp bởi những rào cản về hạ tầng cũ kỹ. Khi công nghệ đường sắt đã nằm trong tay người Việt, diện mạo của các đô thị lớn tại Việt Nam sẽ thay đổi thần tốc đến mức nào trong thập kỷ tới?

Nguồn: Nhà đầu tư metro Bến Thành - Thủ Thiêm hợp tác Huynhdai Rotem sản xuất tàu điện -https://vnexpress.net/nha-dau-tu-metro-ben-thanh-thu-thiem-hop-tac-hyundai-rotem-san-xuat-tau-dien-5087211.html

Thông tin khác