Yokai – Thế giới yêu quái Nhật Bản đầy kỳ bí

Hai Anh HR

26 thg 12, 2025

Nhắc đến văn hoá Nhật Bản, bên cạnh Thần đạo hay các vị thần cổ xưa, người ta không thể bỏ qua thế giới Yokai – hệ thống yêu quái dân gian phong phú bậc nhất châu Á. Từ linh vật hiền lành đến sinh vật kỳ dị, từ những câu chuyện răn dạy đạo đức đến nỗi sợ mơ hồ của con người, Yokai xuất hiện trong đời sống Nhật Bản hàng trăm năm qua như một phần tự nhiên của văn hoá. Sự kỳ bí, đa dạng và đầy tính biểu tượng khiến Yokai trở thành đề tài chưa bao giờ hết hấp dẫn, đặc biệt với những ai yêu thích văn hoá phương Đông.

1. Yokai là gì? – Khi thế giới hữu hình và vô hình giao nhau

Trong tiếng Nhật, “Yokai” có thể hiểu là những sinh thể siêu nhiên, yêu quái hoặc linh hồn mang khả năng vượt khỏi giới hạn con người. Yokai không chỉ là quái vật dùng để dọa nạt trẻ con; chúng phản ánh nỗi sợ, hy vọng và trí tưởng tượng của người Nhật về tự nhiên và cuộc sống.

Yokai có thể đáng sợ, nghịch ngợm hoặc thậm chí tốt bụng. Điểm thú vị là chúng không hoàn toàn bị coi là “ác quỷ”, mà thường được nhìn như những hiện diện của thế giới tự nhiên – nơi con người cần tôn trọng và sống hài hòa. Chính vì cách nhìn này, Yokai trở thành một phần quan trọng của văn hoá dân gian, chứ không chỉ là truyền thuyết rùng rợn.

2. Ba Yokai nổi tiếng nhất trong văn hoá Nhật Bản

Kitsune – Hồ ly trí tuệ và khả năng biến hóa

Trong văn hoá Nhật, Kitsune (hồ ly) là một trong những Yokai được yêu thích và kính nể nhất. Kitsune thông minh, có khả năng biến thành người, đặc biệt là những phụ nữ xinh đẹp. Kitsune đôi khi trêu chọc con người, nhưng cũng có những câu chuyện kể về hồ ly bảo vệ gia đình, trả ơn hoặc mang đến phúc lộc.

Nhiều ngôi đền Inari tại Nhật còn thờ Kitsune như sứ giả của thần linh, thể hiện sự giao thoa độc đáo giữa thần thoại và niềm tin dân gian.

Tengu – Yêu quái núi với sức mạnh và sự kiêu hãnh

Tengu thường được miêu tả với chiếc mũi dài, đôi cánh lớn và tính cách kiêu ngạo. Chúng sống trên núi và được xem là những kẻ bảo vệ đồng thời thử thách con người. Tengu là biểu tượng của sức mạnh thiên nhiên – vừa bảo vệ, vừa trừng phạt những ai kiêu ngạo hoặc phá hoại rừng núi.

Ngày nay, Tengu xuất hiện nhiều trong trò chơi, anime và lễ hội Nhật, trở thành hình tượng quen thuộc trong văn hoá đại chúng.

Nekomata – Mèo hai đuôi mang năng lực siêu nhiên

Không phải con mèo nào cũng dễ thương trong truyền thuyết Nhật Bản. Nekomata là loài mèo khi sống quá lâu hoặc được nuông chiều quá mức sẽ mọc hai chiếc đuôi và sở hữu năng lực đáng sợ như điều khiển linh hồn hoặc gây ảo giác.

Dù mang vẻ rùng rợn, Nekomata phản ánh niềm tin xưa của người Nhật rằng những vật nuôi thân thiết cũng có linh hồn và cần được tôn trọng.

3. Yokai – Bức tranh phản chiếu tâm lý và văn hoá Nhật Bản

Điều thú vị ở Yokai nằm ở chỗ chúng không chỉ là câu chuyện để dọa nạt. Mỗi Yokai đều ẩn chứa thông điệp văn hoá nhất định.

Kitsune tượng trưng cho trí tuệ, sự tinh ranh của cuộc sống.
Tengu nhắc nhở con người về sự khiêm tốn.
Nekomata phản ánh nỗi sợ về những thứ thân quen nhất cũng có thể trở nên bí ẩn.

Nhiều Yokai khác mang tính răn dạy, giống như cách người Việt dùng chuyện ma để dạy trẻ con về an toàn hoặc đạo đức.

Yokai còn cho thấy cách người Nhật nhìn thế giới: thiên nhiên không chỉ tồn tại vật lý, mà còn có linh hồn, cảm xúc và sức mạnh riêng. Chính niềm tin ấy giúp con người sống hài hòa hơn với môi trường.

4. Hành trình của Yokai từ dân gian vào đời sống hiện đại

Mặc dù xuất phát từ truyền thuyết cổ xưa, Yokai lại cực kỳ “sống lâu” trong thời đại hiện nay. Hình tượng Yokai xuất hiện trong manga, anime, phim ảnh, tác phẩm nghệ thuật và cả du lịch văn hoá.

Những thành phố như Sakaiminato hay Kyoto còn có tuyến đường chủ đề Yokai, nơi trưng bày tượng yêu quái dọc hai bên đường, thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm. Sự hiện đại hóa không làm Yokai biến mất, mà khiến chúng trở thành biểu tượng văn hoá đặc trưng của Nhật Bản.

Điều này chứng minh rằng Yokai không chỉ là chuyện thần thoại – chúng là phần sống động của văn hoá Nhật, được “tái sinh” liên tục theo cách mới lạ và sáng tạo.

Kết luận

Thế giới Yokai là một phần quan trọng trong bức tranh văn hoá Nhật Bản: kỳ bí, sâu sắc và phản ánh nhiều tầng ý nghĩa về con người, thiên nhiên và niềm tin. Từ Kitsune thông minh, Tengu kiêu hãnh đến Nekomata đầy bí ẩn, mỗi sinh vật đều mang một câu chuyện riêng khiến chúng trở thành đề tài hấp dẫn không bao giờ cũ. Việc khám phá Yokai không chỉ giúp hiểu thêm về thần thoại Nhật, mà còn cho thấy cách người Nhật nhìn nhận cuộc sống – vừa thực tế, vừa lãng mạn và đầy trí tưởng tượng.