1. Điều kiện áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 15% và 17%

Căn cứ Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thông thường là 20%, trừ các trường hợp được hưởng ưu đãi. Theo đó, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng được áp dụng thuế suất 15%, trong khi doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng được áp dụng thuế suất 17%. Tổng doanh thu làm căn cứ xác định được tính theo số liệu trên phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN của năm trước liền kề, bao gồm doanh thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu từ hoạt động tài chính và các khoản thu nhập khác, không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu.

2. Các trường hợp không được áp dụng thuế suất ưu đãi 15% và 17%

Mặc dù đáp ứng điều kiện về doanh thu, doanh nghiệp vẫn không được áp dụng mức thuế suất 15% và 17% trong một số trường hợp nhất định. Theo quy định, các doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam nhưng là công ty con hoặc có quan hệ liên kết, trong đó doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất ưu đãi, sẽ không được hưởng các mức thuế suất này. Quy định này nhằm hạn chế việc chia tách doanh nghiệp hoặc tổ chức lại hoạt động để hưởng ưu đãi thuế không đúng bản chất.

Ngoài ra, thuế suất 15% và 17% không áp dụng đối với nhiều khoản thu nhập đặc thù như thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn, chuyển nhượng bất động sản (trừ nhà ở xã hội theo quy định), thu nhập từ chuyển nhượng dự án đầu tư, thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh ngoài Việt Nam, thu nhập từ hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, khoáng sản, cũng như thu nhập từ sản xuất, kinh doanh trò chơi điện tử trên mạng và hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định của pháp luật.

3. Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán có phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không?

Theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán được xác định là thu nhập khác chịu thuế thu nhập doanh nghiệp. Do đó, khi doanh nghiệp phát sinh thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng chứng khoán, khoản thu nhập này vẫn phải tính và kê khai thuế TNDN theo quy định, đồng thời không thuộc phạm vi được áp dụng mức thuế suất ưu đãi 15% và 17%.

4. Căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Căn cứ Điều 6 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm thu nhập tính thuế và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, số thuế TNDN phải nộp được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất tương ứng, trong đó thuế suất có thể là mức thông thường 20% hoặc các mức ưu đãi 15% và 17% nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Kết luận : Chính sách áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 15% và 17% từ ngày 15/12/2025 mang lại nhiều cơ hội giảm chi phí thuế cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi một cách hợp pháp và bền vững, doanh nghiệp cần nắm rõ điều kiện áp dụng, xác định chính xác doanh thu làm căn cứ tính thuế và phân loại đúng các khoản thu nhập không được hưởng ưu đãi. Việc chủ động cập nhật quy định và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và tối ưu nghĩa vụ thuế trong giai đoạn tới.