Phương Pháp Khấu Trừ Và Phương Pháp Trực Tiếp Thuế GTGT – Doanh Nghiệp Nên Chọn Cách Nào?

HCM Dương ACC

8 thg 1, 2026

Thuế GTGT – nỗi băn khoăn quen thuộc của doanh nghiệp mới

Một trong những vấn đề khiến doanh nghiệp mới thành lập và kế toán mới vào nghề dễ nhầm lẫn nhất chính là lựa chọn phương pháp tính thuế giá trị gia tăng (GTGT). Việc áp dụng sai phương pháp không chỉ ảnh hưởng đến số thuế phải nộp mà còn gây khó khăn khi kê khai, quyết toán và làm việc với cơ quan thuế.

Hiện nay, pháp luật cho phép doanh nghiệp lựa chọn phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp, tùy theo điều kiện cụ thể.

1. Phương pháp khấu trừ thuế GTGT là gì?

Phương pháp khấu trừ là cách tính thuế theo công thức:

Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

Điều kiện áp dụng

Doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ
Có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên
Doanh nghiệp đăng ký tự nguyện áp dụng

Đặc điểm

Được khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Sử dụng hóa đơn GTGT
Phù hợp với doanh nghiệp sản xuất, thương mại, dịch vụ quy mô vừa và lớn

2. Phương pháp trực tiếp thuế GTGT

Phương pháp trực tiếp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu hoặc trên giá trị gia tăng.

Đối tượng áp dụng

Doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện khấu trừ

Đặc điểm

Không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Sử dụng hóa đơn bán hàng
Cách tính đơn giản nhưng bất lợi về chi phí thuế

3. So sánh hai phương pháp tính thuế GTGT

Tiêu chí	Khấu trừ	Trực tiếp
Thuế phải nộp	Đầu ra – đầu vào	% trên doanh thu
Hóa đơn	Hóa đơn GTGT	Hóa đơn bán hàng
Khấu trừ VAT	Có	Không
Độ phức tạp	Cao	Đơn giản
Phù hợp	DN quy mô vừa – lớn	DN nhỏ, hộ KD

4. Doanh nghiệp nên chọn phương pháp nào?

Doanh nghiệp nên áp dụng phương pháp khấu trừ nếu:

Có nhiều chi phí đầu vào chịu thuế GTGT
Có kế toán theo dõi bài bản
Hướng đến mở rộng quy mô

Ngược lại, phương pháp trực tiếp chỉ phù hợp khi:

Quy mô nhỏ
Ít phát sinh hóa đơn đầu vào
Hoạt động kinh doanh đơn giản

5. Những sai sót kế toán thường gặp

Xuất sai loại hóa đơn
Kê khai nhầm chỉ tiêu thuế
Không đăng ký phương pháp ngay từ đầu
Nhầm lẫn khi chuyển đổi phương pháp

➡ Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến bị truy thu và xử phạt thuế GTGT.

Kết luận

Việc lựa chọn đúng phương pháp tính thuế GTGT giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí thuế, hạn chế rủi ro pháp lý và vận hành kế toán hiệu quả hơn. Kế toán cần đánh giá kỹ mô hình kinh doanh, doanh thu và đặc thù hoạt động trước khi quyết định áp dụng.