Từ 2026, hộ kinh doanh phải tự khai thuế: Những thay đổi lớn trong mô hình quản lý thuế mới nhất

HCM KHANH ADI

8 thg 1, 2026

Ngày 01/01/2026 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách thuế tại Việt Nam: mô hình “thuế khoán” đối với hộ kinh doanh – vốn tồn tại suốt nhiều thập kỷ – chính thức bị xóa bỏ. Thay vào đó, cơ quan thuế đang từng bước triển khai mô hình quản lý thuế mới dựa trên nguyên tắc tự khai – tự tính – tự nộp, gắn chặt với doanh thu thực tế, hóa đơn điện tử và dữ liệu số. Đây không chỉ là thay đổi về cách tính thuế, mà là sự chuyển dịch toàn diện trong tư duy quản lý thuế đối với hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước.

Với mô hình mới, nhiều hộ kinh doanh sẽ phải làm quen với việc kê khai định kỳ, sử dụng hóa đơn điện tử, minh bạch doanh thu, trong khi một số hộ nhỏ sẽ được đơn giản hóa nghĩa vụ thuế hoặc miễn thuế theo ngưỡng doanh thu. Cơ hội và thách thức đan xen, đòi hỏi hộ kinh doanh cũng như đơn vị tư vấn thuế – kế toán phải chủ động chuẩn bị từ sớm.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cập nhật những đề xuất mới nhất về mô hình quản lý thuế hộ kinh doanh áp dụng từ 01/01/2026, phân tích đối tượng chịu tác động, những thay đổi cốt lõi và những việc hộ kinh doanh cần làm ngay để tránh rủi ro khi chính sách chính thức có hiệu lực.

1. Thuế Khoán Là Gì Và Lý Do Bỏ Phương Pháp Này Từ 01/01/2026

Thuế khoán là phương pháp tính thuế đơn giản dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, nơi cơ quan thuế ước tính doanh thu và áp dụng mức thuế cố định hàng tháng hoặc hàng quý mà không yêu cầu kê khai chi tiết chi phí hoặc hóa đơn. Phương pháp này giúp giảm thủ tục hành chính cho các hộ nhỏ lẻ nhưng dễ dẫn đến tình trạng thiếu minh bạch, thất thu thuế và không khuyến khích đầu tư mở rộng.

Căn cứ theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 có đưa ra mục tiêu là từ ngày 01/01/2026 đảm bảo hộ kinh doanh áp dụng phương pháp tự khai, tự nộp thuế. Mặt khác tại khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01/01/2026.

2. Các Thay Đổi Chính Trong Luật Thuế Thu Nhập Cá Nhân

Vừa qua, ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) với 4 Chương, 30 Điều. Trong đó, nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm. Cụ thể, điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm và cho trừ mức này trước khi tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu. Đồng thời điều chỉnh mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng tương ứng lên 500 triệu.

Mô hình quản lý thuế hộ kinh doanh từ 1/1/2026 theo đề xuất nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 500 triệu đồng/năm như sau:

3. Hoàn Thiện Thể Chế, Chính Sách Thuế Đối Với Hộ Kinh Doanh Khi Bỏ Thuế Khoán

Căn cứ tại Tiểu mục 1 Mục 2 Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 quy định hoàn thiện thể chế, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh khi bỏ thuế khoán như sau:

- Sửa đổi Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn để bãi bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh; các Nghị định, Thông tư hướng dẫn được rà soát để sửa đổi đồng bộ, đảm bảo triển khai đồng bộ và đạt kết quả.

- Sửa đổi chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế giá trị gia tăng (GTGT) và các văn bản quy định, hướng dẫn thi hành theo hướng điều chỉnh ngưỡng doanh thu không chịu thuế phù hợp thực tiễn; sửa đổi phương pháp tính thuế TNCN đối với hộ kinh doanh có “quy mô lớn” tương đương với quy mô doanh nghiệp nhỏ, vừa sao cho tương đồng với thuế TNDN của doanh nghiệp; xem xét áp dụng thuế TNCN trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí) cho những hộ kinh doanh có đầy đủ sổ sách, nhằm khuyến khích hộ kinh doanh minh bạch hóa chi phí, đầu tư mở rộng kinh doanh mà không bị thiệt thòi so với doanh nghiệp về thuế; bổ sung quy định miễn/giảm thuế TNCN để khuyến khích đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW.

- Rà soát, sửa đổi Luật phí và lệ phí, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ; đề xuất xây dựng Luật kinh doanh cá thể để cụ thể hóa các chính sách quy định tại Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân.

- Sửa đổi, bổ sung Thông tư 88/2021/TT-BTC ngày 11/10/2021 hướng dẫn về chế độ kế toán hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; Thông tư 32/2018/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ; Thông tư 133/2016/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

- Nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý thuế mới đối với hộ kinh doanh sau khi bỏ thuế khoán theo hướng phân nhóm theo quy mô doanh thu để xác định phương pháp tính thuế/ mô hình quản lý thuế phù hợp, xác định ngưỡng doanh thu để áp dụng hóa đơn điện tử máy tính tiền; định hình rõ vai trò, chức năng các bộ phận trong cơ quan thuế trong quản lý hộ kinh doanh, tránh bỏ trống hoặc chồng chéo nhiệm vụ khi thay đổi phương thức quản lý.

- Xây dựng Quy trình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh theo phương thức kê khai, quy trình kiểm tra thuế tại trụ sở cơ quan thuế và kiểm tra tại trụ sở hộ kinh doanh phù hợp với chương trình tổng thể tái thiết kế quy trình ngành Thuế.

4. Phân công nhiệm vụ chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán

Theo Tiểu mục 1 Mục 3 Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 quy định phân công nhiệm vụ chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán như sau:

- Cục Thuế chủ trì, tổ chức thực hiện Đề án này; phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí chủ động tuyên truyền, quán triệt nội dung của Đề án; phát huy tinh thần, tính sáng tạo và chủ động của công chức trong toàn ngành Thuế để phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu và các nhiệm vụ cụ thể đề ra trong Đề án.

- Thủ trưởng các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Tài chính bám sát mục tiêu tổng quát, mục tiêu cụ thể và các nhiệm vụ chủ yếu của Đề án để thực hiện các nội dung theo chức năng, nhiệm vụ được giao; điều phối, tổ chức thực hiện kế hoạch theo lộ trình đã đề ra; chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch.

- Cục Thuế căn cứ nhiệm vụ được giao, báo cáo Bộ Tài chính kết quả thực hiện Đề án chậm nhất vào ngày 31/12 hàng năm.

- Trong quá trình tổ chức thực hiện, trường hợp cần thiết bổ sung, sửa đổi, cập nhật những nội dung cụ thể trong Đề án này, các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Tài chính chủ động kiến nghị với Cục Thuế để tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng xem xét, quyết định để đảm bảo thực hiện đồng bộ, có hiệu quả Đề án chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết của AGS. Hy vọng những thông tin chia sẻ sẽ hữu ích cho bạn trên hành trình phát triển sự nghiệp. Đừng quên theo dõi AGS để cập nhật thêm kiến thức chuyên môn và những cơ hội việc làm hấp dẫn nhé!