Ảnh Hưởng Của Việc Áp Dụng IFRS Đến Công Tác Kế Toán Và Kiểm Toán Tại Doanh Nghiệp

HCM KIEUTU ADI

3 thg 2, 2026

Việc Việt Nam từng bước áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác kế toán và kiểm toán. IFRS không chỉ là sự khác biệt về kỹ thuật ghi nhận mà còn tác động sâu rộng đến hệ thống quản trị, kiểm soát nội bộ và cách đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp.

Sự khác biệt cốt lõi giữa VAS và IFRS

So với Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), IFRS có một số đặc điểm nổi bật:

Nhấn mạnh bản chất hơn hình thức
Sử dụng nhiều ước tính kế toán và giá trị hợp lý
Yêu cầu thuyết minh chi tiết và minh bạch hơn

Điều này khiến việc lập báo cáo tài chính theo IFRS mang tính phán đoán nghề nghiệp cao hơn.

Tác động đến công tác kế toán doanh nghiệp

Khi áp dụng IFRS, bộ phận kế toán phải thay đổi từ tư duy ghi nhận mang tính tuân thủ sang tư duy phân tích và đánh giá. Một số ảnh hưởng rõ nét bao gồm:

Thay đổi cách ghi nhận doanh thu, tài sản và công cụ tài chính
Gia tăng yêu cầu về hệ thống dữ liệu và phần mềm kế toán
Nâng cao vai trò của kế toán trong việc cung cấp thông tin cho quản trị

Kế toán không còn chỉ là người ghi chép mà trở thành đối tác tài chính của doanh nghiệp.

Thách thức đối với hoạt động kiểm toán

IFRS làm tăng mức độ rủi ro kiểm toán do phụ thuộc nhiều vào xét đoán và ước tính. Kiểm toán viên cần:

Đánh giá tính hợp lý của các giả định quản lý
Kiểm tra mô hình định giá và phương pháp đo lường
Nâng cao kỹ năng phân tích, hoài nghi nghề nghiệp

Điều này đòi hỏi kiểm toán viên phải có kiến thức sâu về IFRS và ngành nghề khách hàng.

Yêu cầu đối với hệ thống kiểm soát nội bộ

Việc áp dụng IFRS chỉ hiệu quả khi doanh nghiệp xây dựng được hệ thống kiểm soát nội bộ phù hợp, đặc biệt trong các khâu:

Lập ước tính kế toán
Phê duyệt các xét đoán trọng yếu
Kiểm soát dữ liệu đầu vào cho báo cáo tài chính

Kiểm soát nội bộ yếu sẽ làm gia tăng rủi ro sai sót trọng yếu khi áp dụng IFRS.

Kết luận

Áp dụng IFRS không đơn thuần là thay đổi chuẩn mực kế toán mà là quá trình chuyển đổi toàn diện đối với doanh nghiệp và người làm nghề kế toán – kiểm toán. Những ai chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, tư duy phân tích và hiểu biết chuẩn mực quốc tế sẽ có lợi thế lớn trong giai đoạn hội nhập sắp tới.