Doanh nghiệp vừa và nhỏ được áp dụng chế độ kế toán mới từ năm 2026

HCM Linh ACC

9 thg 1, 2026

Từ ngày 01/01/2026, chế độ kế toán doanh nghiệp tại Việt Nam có sự thay đổi quan trọng khi Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, thông tư này mở ra quyền lựa chọn giữa việc tiếp tục áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc chuyển sang áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Việc nắm rõ các nội dung cốt lõi sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trong công tác kế toán và quản trị tài chính.

1. Quyền lựa chọn chế độ kế toán từ năm 2026

Từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp nhỏ và vừa được quyền lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC hoặc tiếp tục áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC. Việc lựa chọn này không mang tính bắt buộc và không làm thay đổi nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật thuế hiện hành.

2. Hiệu lực và phạm vi áp dụng của Thông tư 99/2025/TT-BTC

Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, ngoại trừ một số nội dung liên quan đến kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước vẫn tiếp tục áp dụng cho đến khi có văn bản thay thế. Thông tư quy định đầy đủ hệ thống chứng từ, tài khoản kế toán, phương pháp ghi sổ và báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

3. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa

Doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, căn cứ vào số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí là tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 300 tỷ đồng, đồng thời phân theo từng lĩnh vực hoạt động.

4. Phân loại doanh nghiệp theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP

Theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa được chia thành doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, với các tiêu chí cụ thể về lao động, doanh thu và tổng nguồn vốn, được áp dụng khác nhau theo từng nhóm ngành kinh tế.

5. Yêu cầu khi doanh nghiệp lựa chọn áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC

Khi chuyển sang áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp phải áp dụng nhất quán chế độ kế toán trong suốt một kỳ kế toán năm, đồng thời trình bày lại số liệu so sánh và giải trình đầy đủ lý do cũng như ảnh hưởng của việc thay đổi trong thuyết minh báo cáo tài chính.

6. Cân nhắc lựa chọn giữa Thông tư 133 và Thông tư 99

Thông tư 99/2025/TT-BTC phù hợp với doanh nghiệp có quy mô lớn hơn, nghiệp vụ kế toán phức tạp và nhu cầu minh bạch thông tin tài chính, trong khi Thông tư 133/2016/TT-BTC vẫn là lựa chọn phù hợp với doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp có mô hình kinh doanh đơn giản, ít phát sinh nghiệp vụ.