Chi phí không tương ứng với doanh thu nào được trừ theo Nghị định 320?

HCM Linh ACC

22 thg 2, 2026

Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phát sinh nhiều khoản chi phí chưa tạo ra doanh thu ngay trong kỳ tính thuế. Một trong những vấn đề được quan tâm hiện nay là các khoản chi phí không tương ứng với doanh thu có được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp hay không. Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã quy định cụ thể về nội dung này nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho doanh nghiệp áp dụng.

1. Căn cứ pháp lý về chi phí không tương ứng với doanh thu

Theo khoản 22 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, khoản chi không tương ứng với doanh thu tính thuế về nguyên tắc là khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ các khoản chi được quy định tại điểm i khoản 2 Điều 9 của Nghị định này. Đồng thời, khoản 23 Điều 10 cũng loại trừ các khoản chi không đáp ứng điều kiện chi hoặc nội dung chi theo pháp luật chuyên ngành, như chi làm thêm giờ vượt quy định, chi quảng cáo sản phẩm bị cấm hoặc chi vượt mức cho phép theo quy định chuyên ngành.

2. Các khoản chi không tương ứng với doanh thu nhưng vẫn được trừ

Mặc dù không tạo ra doanh thu ngay, pháp luật vẫn cho phép doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ đối với một số khoản chi cụ thể. Trường hợp thứ nhất là chi phí tham gia đấu thầu nhưng không trúng thầu. Đây là khoản chi thực tế phát sinh phục vụ hoạt động kinh doanh, mặc dù không mang lại doanh thu nhưng vẫn được chấp nhận nếu có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp lệ.

Trường hợp thứ hai là chi phí nghiên cứu thị trường, nghiên cứu sản phẩm, dịch vụ mới, chi phí đầu tư cho dự án phát triển sản phẩm, dịch vụ mới nhưng không thành công hoặc phải dừng triển khai. Đối với các khoản chi này, doanh nghiệp cần có báo cáo nghiên cứu phát triển thị trường, sản phẩm, dịch vụ gửi cơ quan quản lý nhà nước theo quy định pháp luật chuyên ngành hoặc lưu trữ tại doanh nghiệp nếu pháp luật không yêu cầu gửi báo cáo.

Trường hợp tiếp theo là chi phí tiền thuê đất và chi phí quản lý, duy trì cơ sở hạ tầng tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong giai đoạn doanh nghiệp chưa tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Các khoản chi này vẫn được trừ nếu địa điểm thuê là trụ sở hoặc địa điểm sản xuất kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp.

Ngoài ra, chi phí khấu hao hoặc chi phí phân bổ đối với tài sản cho thuê trong thời gian chưa có khách thuê cũng được chấp nhận là chi phí được trừ, với điều kiện tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của doanh nghiệp.

3. Một số khoản chi đặc thù khác được trừ

Nghị định 320 cũng cho phép doanh nghiệp được trừ chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí thành lập chi nhánh, đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh, chi phí khôi phục sau thời gian tạm dừng sản xuất kinh doanh và chi phí hoàn trả lại hiện trạng theo hợp đồng trước khi chấm dứt hoạt động, miễn là các khoản chi này không phải chi phí đầu tư hình thành tài sản cố định.

Bên cạnh đó, chi phí giới thiệu, marketing sản phẩm, dịch vụ trước khi bán hàng cũng được tính vào chi phí được trừ nếu doanh nghiệp có báo cáo về chủ trương đầu tư sản xuất sản phẩm, dịch vụ theo quy định pháp luật chuyên ngành.

Đối với các khoản chi hủy hàng tồn kho hư hỏng, hàng hết hạn sử dụng, hàng lỗi thời hoặc không đủ điều kiện lưu thông trên thị trường, doanh nghiệp được trừ toàn bộ giá trị hàng hủy theo giá vốn và các chi phí liên quan đến việc hủy hàng, sau khi trừ đi phần dự phòng đã trích lập nếu có. Tương tự, chi phí hủy tài sản không còn nhu cầu sử dụng và chi phí hủy phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất cũng được chấp nhận nếu có đầy đủ hồ sơ chứng minh.

Kết luận

Có thể thấy, mặc dù nguyên tắc chung là chi phí phải tương ứng với doanh thu mới được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã mở ra nhiều ngoại lệ quan trọng cho các khoản chi thực tế, hợp lý và phục vụ hoạt động kinh doanh trong dài hạn. Doanh nghiệp cần nắm rõ từng trường hợp cụ thể, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ để đảm bảo quyền lợi thuế của mình và hạn chế rủi ro khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.