Nghị định 54/2026/NĐ-CP: Bước ngoặt mới cho thị trường Nhà ở xã hội
Ngày 09/02/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 54/2026/NĐ-CP, mang đến những thay đổi mang tính đột phá trong việc quản lý, mua bán và cho thuê nhà ở xã hội (NOXH). Đây không chỉ là một văn bản điều chỉnh kỹ thuật mà còn là lời giải cho những nút thắt kéo dài nhiều năm qua, giúp người dân thu nhập thấp dễ dàng tiếp cận chốn an cư hơn bao giờ hết.
1. Mở rộng tiêu chí xác định “người chưa có nhà ở”
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định số 54/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 29 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP về điều kiện nhà ở theo hướng mở rộng tiêu chí xác định điều kiện chưa có nhà ở. Trước đây, nhiều đối tượng gặp khó khăn khi chứng minh mình chưa có nhà do các thủ tục xác nhận rắc rối tại địa phương.
Theo quy định mới, tiêu chí xác định điều kiện chưa có nhà ở đã được mở rộng. Cụ thể, trường hợp không có nội dung thông tin về nhà ở trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại địa phương nơi có dự án NOXH sẽ được coi là đủ điều kiện. Đặc biệt, quy định này không phụ thuộc vào thời điểm người dân nộp hồ sơ, giúp giảm bớt áp lực về mặt thời gian và thủ tục hành chính cho người mua.
2. Chuyển thẩm quyền xác nhận thu nhập sang Công an cấp xã
Để đảm bảo tính minh bạch và hậu kiểm chính xác, Nghị định 54 đã thay đổi thẩm quyền xác nhận điều kiện thu nhập. Thay vì UBND cấp xã như trước đây, giờ đây Công an cấp xã sẽ là đơn vị chịu trách nhiệm xác nhận.
Sự thay đổi này dựa trên lợi thế về cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia mà ngành công an đang quản lý. Điều này không chỉ giúp việc xác minh diễn ra nhanh chóng, chính xác hơn mà còn giúp ngăn chặn tình trạng "trục lợi" chính sách từ những đối tượng không đúng diện thụ hưởng. Người dân sẽ thực hiện kê khai, cam kết và cơ quan chức năng sẽ tiến hành hậu kiểm thường xuyên. Nếu phát hiện sai phạm, các hình thức xử lý sẽ được thực hiện nghiêm khắc theo quy định của pháp luật.
3. Ưu tiên cho người đang thuê được mua nhà trước thời hạn 10 năm
Đây là một "tin vui" thực sự đối với những hộ gia đình đang thuê NOXH. Trước đây, người thuê thường phải chờ đợi một khoảng thời gian dài (thường là 10 năm) mới có quyền mua lại căn hộ đó.
Nghị định 54/2026/NĐ-CP cho phép chủ đầu tư ưu tiên bán NOXH cho người đang thuê nếu họ đủ điều kiện và có nhu cầu mua trước thời hạn 10 năm. Cơ chế này giúp người dân sớm ổn định cuộc sống, sở hữu tài sản dài hạn và thúc đẩy dòng tiền cho các chủ đầu tư để tái đầu tư vào các dự án mới.
4. Công khai, minh bạch quy trình nộp hồ sơ
Nhằm chấm dứt tình trạng "cò mồi" hay những suất ngoại giao không minh bạch, Nghị định 54 quy định rất rõ về trách nhiệm công khai thông tin của chủ đầu tư.
Thời gian: Chậm nhất 30 ngày kể từ khi khởi công dự án, chủ đầu tư phải cung cấp đầy đủ thông tin về tên dự án, quy mô, số lượng căn hộ, giá bán tạm tính...
Kênh công bố: Thông tin phải được đăng tải công khai trên trang web của Sở Xây dựng địa phương, báo đài địa phương và tại sàn giao dịch của chủ đầu tư.
Hình thức nộp hồ sơ: Người dân có thể lựa chọn nộp trực tiếp, trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính. Điều này tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người lao động bận rộn.
5. Cách tính giá bán đối với nhà ở chuyển từ thuê sang mua
Một điểm kỹ thuật nhưng rất quan trọng là công thức xác định giá bán cho các căn hộ chuyển từ hình thức thuê sang mua. Nghị định 54 hướng dẫn rõ: Giá trị khấu hao nhà ở sẽ được trừ vào giá bán.
Công thức: Giá bán = Giá thẩm định - (Giá thẩm định x Thời gian đã thuê / Số năm thu hồi vốn).
Quy định này đảm bảo sự công bằng, giúp người thuê lâu năm giảm bớt được một phần chi phí khi quyết định sở hữu vĩnh viễn căn hộ của mình.
6. Tầm nhìn và Kỳ vọng
Nghị định 54/2026/NĐ-CP là minh chứng cho sự nỗ lực của Chính phủ trong việc thực hiện mục tiêu "1 triệu căn hộ nhà ở xã hội". Bằng cách đơn giản hóa thủ tục hành chính (phân cấp về cho Công an cấp xã và cơ quan đăng ký đất đai) đồng thời siết chặt kỷ luật thông qua hậu kiểm, chính sách này hứa hẹn sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho phân khúc bất động sản giá rẻ.
Với những người lao động, công chức, viên chức có thu nhập trung bình thấp, đây là thời điểm "vàng" để bắt đầu tìm hiểu và chuẩn bị hồ sơ. Việc mở rộng đối tượng và đơn giản hóa cách xác nhận nhà ở sẽ giúp nhiều gia đình trẻ chạm tay vào ước mơ sở hữu căn nhà đầu tiên tại các đô thị lớn.
Kết luận
Sự ra đời của Nghị định 54/2026/NĐ-CP không chỉ là sự điều chỉnh về mặt pháp lý, mà còn là sự đồng hành sát sao của Nhà nước với nhu cầu thực tế của người dân. Nếu bạn đang có kế hoạch tìm kiếm một mái ấm, hãy nghiên cứu kỹ các quy định mới này để tận dụng tối đa những ưu đãi mà chính sách mang lại.
Thông tin khác
Nguồn: https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nghi-dinh-so-54-2026-nd-cp-quy-dinh-moi-ve-mua-ban-thue-mua-cho-thue-gia-nha-o-xa-hoi-119260220165054643.htm
.jpg)
