Những quy định mới về hóa đơn và chứng từ trong giao dịch số từ

HCM HẠNH ACC

3 thg 2, 2026

Giai đoạn 2025–2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý thuế và hoạt động kế toán – tài chính tại Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực hóa đơn điện tử và chứng từ số. Với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, thanh toán không tiền mặt, mô hình kinh doanh trực tuyến và giao dịch xuyên biên giới, nhu cầu siết chặt quản lý dữ liệu hóa đơn – đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp – ngày càng trở nên cấp thiết.

1. Mở rộng đối tượng áp dụng hóa đơn điện tử

Từ 1/6/2025, phạm vi các tổ chức và cá nhân bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử được mở rộng đáng kể:

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên buộc phải dùng hóa đơn điện tử, kể cả hóa đơn tạo từ máy tính tiền (POS).

Nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, kinh doanh qua sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng số, được đăng ký tự nguyện sử dụng hóa đơn điện tử để tăng minh bạch.

Doanh nghiệp nguy cơ cao về thuế (theo đánh giá cơ quan thuế) có thể bị yêu cầu chuyển sang hóa đơn điện tử có mã trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận thông báo.

Những điều chỉnh này có mục tiêu giảm thất thu thuế, hạn chế gian lận và đồng thời đưa nhóm hộ kinh doanh lớn vào khuôn khổ quản lý số hóa.

2. Thay đổi quan trọng về thời điểm lập hóa đơn

Nghị định 70/2025 sửa đổi cơ bản về thời điểm lập hóa đơn:

Với bán hàng hóa: thời điểm lập hóa đơn là lúc chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, dù chưa thu tiền.
Với xuất khẩu: doanh nghiệp có thể sử dụng hóa đơn thương mại điện tử hoặc hóa đơn GTGT điện tử; thời điểm lập hóa đơn chậm nhất là ngày làm việc kế tiếp sau ngày thông quan.
Việc quy định rõ ràng này giúp giảm tình trạng chậm lập hóa đơn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu thuận tiện hơn trong việc chuẩn hóa chứng từ.

3. Xử lý hóa đơn điện tử sai sót linh hoạt và rõ ràng hơn

Đây là nhóm thay đổi được đánh giá quan trọng nhất.

Không bắt buộc hủy hóa đơn sai nếu chưa gửi cho người mua như trước đây.

Khi điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn:

Cần có thỏa thuận giữa người bán và người mua (bằng văn bản hoặc thông báo điện tử).

Được phép lập một hóa đơn điều chỉnh/thay thế cho nhiều hóa đơn sai trong cùng tháng với cùng người mua.

Về thuế: cả người mua và người bán khai bổ sung vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh/thay thế.

Trường hợp giá trị thanh toán thay đổi theo quyết định cơ quan nhà nước, doanh nghiệp sẽ lập hóa đơn bổ sung cho phần chênh lệch.

Quy định này giúp giảm đáng kể số lượng hóa đơn phải hủy – lập lại, đồng thời tăng tính minh bạch và thống nhất giữa hai bên giao dịch.

4. Tích hợp biên lai thu thuế, phí vào hóa đơn điện tử

Một thay đổi mang tính hiện đại hóa: doanh nghiệp có thể tích hợp biên lai thu thuế, phí, lệ phí vào hóa đơn điện tử, áp dụng khi các đơn vị cùng thu tiền từ một khách hàng.

Hóa đơn tích hợp phải đáp ứng định dạng theo quy định.

Các bên cần thỏa thuận rõ đơn vị chịu trách nhiệm phát hành.

Doanh nghiệp phải đăng ký mẫu theo Form 01/DKTD-HDDT với cơ quan thuế.

Điều này giúp giảm thủ tục, rút ngắn quy trình hạch toán và cải thiện trải nghiệm khách hàng.

5. Siết chặt kiểm soát rủi ro và chống gian lận hóa đơn

Giao dịch số tạo ra nhiều nguy cơ làm giả hóa đơn, sửa sai nội dung hoặc không gửi dữ liệu lên cơ quan thuế. Vì vậy, quy định mới:

Bổ sung các hành vi nghiêm cấm như làm giả hóa đơn, chỉnh sửa sai sự thật, che giấu dữ liệu.
Cơ quan thuế có quyền ngừng sử dụng hóa đơn điện tử với doanh nghiệp thuộc nhóm rủi ro cao.
Yêu cầu xác thực thông tin người nộp thuế qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc định danh điện tử trước khi đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
Những quy định này nhằm tăng độ tin cậy của hệ thống hóa đơn điện tử toàn quốc.
Kết luận

Giai đoạn 2025–2026 đánh dấu mức độ “chín muồi” của môi trường số trong kế toán – thuế tại Việt Nam. Hóa đơn điện tử không chỉ là công cụ giao dịch mà còn trở thành nền tảng dữ liệu giúp Nhà nước quản lý minh bạch hơn và doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn.

Các thay đổi trong Nghị định 70/2025 và Thông tư 32/2025 tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho doanh nghiệp: