Những thay đổi quan trọng của Luật Kế toán áp dụng từ 01/07/2026

Hệ thống pháp luật kế toán tại Việt Nam chuẩn bị có những điều chỉnh lớn. Thay vì thay thế toàn bộ, Quốc hội đã chọn cách sửa đổi và bổ sung trực tiếp vào luật hiện hành. Những thay đổi này tập trung vào ba mục tiêu chính: hội nhập với thế giới, chuyển đổi số và bảo vệ quyền lợi người làm nghề.

Dưới đây là các điểm mới mà doanh nghiệp và kế toán cần lưu ý để thực hiện đúng quy định:

1. Đại lý thuế được làm kế toán cho doanh nghiệp nhỏ

Đây là thay đổi rất đáng chú ý. Trước đây, đại lý thuế chủ yếu chỉ làm các thủ tục về thuế, nhưng từ tháng 7/2026:

Các đại lý thuế được phép cung cấp dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Điều kiện là tổ chức đó phải có ít nhất một nhân sự có chứng chỉ kế toán viên.

Việc này giúp các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đảm bảo sổ sách chuyên nghiệp.

2. Báo cáo tài chính phải chuẩn mực hơn

Luật mới yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng báo cáo:

Không chỉ cần làm đúng biểu mẫu của chế độ kế toán như trước, mà báo cáo phải trình bày đúng theo các chuẩn mực kế toán.

Chính phủ cũng sẽ có hướng dẫn cụ thể về lộ trình áp dụng chuẩn mực quốc tế (IFRS). Điều này giúp các doanh nghiệp lớn dễ dàng làm việc với đối tác nước ngoài và thu hút đầu tư.

3. Công nhận nhiều hình thức ký chứng từ điện tử

Để phù hợp với thời đại công nghệ, luật đã mở rộng cách thức xác nhận giao dịch:

Ngoài chữ ký số, luật cho phép sử dụng các hình thức xác nhận khác bằng phương tiện điện tử. Điều này tạo điều kiện cho các công nghệ mới như hợp đồng thông minh hay xác thực vân tay, khuôn mặt được áp dụng vào kế toán.

Cắt giảm thủ tục: Các chứng từ lưu hành nội bộ sẽ không còn bắt buộc phải ghi tên và địa chỉ người nhận, giúp giảm bớt các thông tin không cần thiết.

4. Thay đổi về kỳ kế toán và ngôn ngữ tài liệu

Luật mới mang lại sự linh hoạt hơn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty có vốn nước ngoài:

Kỳ kế toán: Quy định rõ kỳ đầu tiên hoặc cuối cùng không được quá 3 tháng liên tiếp. Cách tính này giúp thống nhất thời gian báo cáo theo tháng hoặc quý, dễ theo dõi hơn cách tính theo số ngày trước đây.

Dịch thuật: Doanh nghiệp không cần tốn tiền dịch toàn bộ tài liệu tiếng nước ngoài ra tiếng Việt nữa. Việc dịch thuật chỉ cần thực hiện khi có yêu cầu từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

5. Quyền lợi và sự bảo vệ cho người làm kế toán

Đây là phần thay đổi có lợi nhất cho những người trực tiếp làm nghề:

Quyền độc lập: Kế toán được quyền độc lập về chuyên môn, không bị can thiệp trái quy định.

Quyền bảo lưu ý kiến: Nếu bạn thấy sếp đưa ra quyết định sai về tài chính, bạn có quyền bảo lưu ý kiến của mình bằng văn bản.

Miễn trách nhiệm: Nếu bạn đã báo cáo sai phạm bằng văn bản nhưng sếp vẫn bắt thực hiện, thì khi có hậu quả xảy ra, bạn sẽ không phải chịu trách nhiệm về việc thi hành đó.

6. Quy định riêng cho ngành ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ có quyền ban hành các quy định kế toán riêng cho các ngân hàng và tổ chức tín dụng. Điều này giúp quản lý rủi ro đặc thù của ngành tài chính tốt hơn.

Sự thay đổi này cho thấy nỗ lực của nhà nước trong việc đơn giản hóa thủ tục và bảo vệ người làm nghề. Doanh nghiệp nên sớm cập nhật để không bỡ ngỡ khi các quy định này chính thức có hiệu lực.