Khám phá những ngày lễ "độc nhất vô nhị" chỉ có tại Nhật Bản
Nhật Bản không chỉ nổi tiếng với sự phát triển vượt bậc về công nghệ hay nền ẩm thực tinh tế, mà còn thu hút du khách bởi một kho tàng văn hóa đậm chất truyền thống. Trong đó, hệ thống các ngày nghỉ lễ quốc gia và lễ hội truyền thống (Shukujitsu & Matsuri) chứa đựng những nét độc đáo mà bạn khó có thể tìm thấy ở bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới.
Từ những ngày lễ tri ân các yếu tố tự nhiên như Biển, Núi, Cây xanh, cho đến những chuỗi ngày nghỉ dài đan xen giữa truyền thống và hiện đại, hãy cùng điểm qua những ngày lễ "độc nhất vô nhị" tạo nên nét đặc trưng rất riêng của xứ sở hoa anh đào.
Những Ngày Lễ Quốc Gia Độc Đáo "Có Một Không Hai"
Nếu như hầu hết các quốc gia trên thế giới chỉ tập trung nghỉ vào các dịp Tết, Quốc khánh hay Ngày Quốc tế Lao động, thì luật pháp Nhật Bản lại dành riêng những ngày nghỉ quốc gia để tạ ơn thiên nhiên và tôn vinh các giá trị nhân văn.
1. Ngày Lễ Trưởng Thành (Seijin no Hi - Thứ Hai tuần 2 của Tháng 1)
Seijin no Hi (成人の日) - hay Ngày Thành nhân, là một trong những ngày lễ quốc gia quan trọng nhất ở Nhật Bản, không chỉ bởi quy mô lớn mà còn bởi đây là một trong những sự kiện đẹp nhất và rực rỡ nhất trong năm. Ngày này được tổ chức vào Thứ hai của tuần thứ hai của tháng 1, gọi là Seijin Shiki - Lễ Trưởng thành, đánh dấu mốc của những người trẻ đã chạm ngưỡng tuổi 20.
Từ ngày 1 tháng 4 năm 2022, quy định pháp luật về độ tuổi trưởng thành ở Nhật Bản đã giảm từ 20 xuống 18. Nhưng do độ tuổi tham gia lễ trưởng thành không cần phải tuân theo quy định pháp luật, nên ở nhiều khu vực địa phương, độ tuổi của người tham gia vẫn được giữ nguyên là 20 tuổi như trước đó.
Vào ngày này, các thiếu nữ Nhật Bản sẽ khoác lên mình bộ trang phục Kimono cao cấp rực rỡ gọi là Furisode, trong khi các nam thanh niên mặc Hakama hoặc Vest sang trọng để tham dự lễ trưởng thành (Seijin-shiki) do chính quyền địa phương tổ chức.
Đây cũng là ngày mà các thế hệ ông bà, cha mẹ nhắc nhở các thế hệ tương lai rằng sự trưởng thành không chỉ là khả năng lái xe hợp pháp, uống rượu và bỏ phiếu, mà hơn cả là trách nhiệm về tương lai của chính mình.
2. Tiêu Điểm: Tuần Lễ Vàng (Golden Week) - Chuỗi Ngày Nghỉ Kỳ Diệu
Nói đến những trải nghiệm nghỉ lễ "độc nhất" ở Nhật, không thể không nhắc đến Tuần Lễ Vàng (Golden Week - viết tắt là GW) diễn ra từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5.
Tên gọi "Golden Week" không bắt nguồn từ lịch sử hay tôn giáo, mà lại đến từ ngành công nghiệp điện ảnh Nhật Bản vào năm 1951.
Vào thời điểm đó, chuỗi ngày lễ liên tiếp này đã khiến lượng người đến rạp chiếu phim tăng đột biến, đạt doanh thu kỷ lục (thậm chí vượt cả Giáng sinh hay Tết). Giám đốc công ty điện ảnh Daiei Film lúc bấy giờ đã mượn thuật ngữ "Golden Time" (giờ vàng) của ngành phát thanh để gọi tuần lễ này là "Golden Week" nhằm ăn mừng thành công thương mại. Thuật ngữ này sau đó trở nên phổ biến và được toàn xã hội sử dụng đến tận ngày nay.
Khi kết hợp với các ngày cuối tuần và áp dụng Luật nghỉ bù (Furikae Kyujitsu) hoặc xin nghỉ phép (Yukai) vào 2-3 ngày làm việc kẹp giữa, người dân Nhật Bản có thể hưởng trọn một kỳ nghỉ kéo dài liên tục từ 7 đến 10 ngày.
Với một quốc gia nổi tiếng áp lực công việc cao, Golden Week là dịp hiếm hoi toàn xã hội đồng loạt nghỉ ngơi mà không ai cảm thấy áy nấy với đồng nghiệp.
Hàng triệu người đổ ra khỏi các đô thị lớn như Tokyo, Osaka để về quê hoặc đi du lịch. Thời tiết lúc này vô cùng mát mẻ, lý tưởng cho các lễ hội ngắm hoa tử đằng, hoa nemophila hay các hội chợ gốm sứ lớn khắp cả nước.
Golden Week được tạo thành từ 4 ngày lễ quốc gia nằm sát nhau:
1. Ngày Chiêu Hòa (Showa no Hi - 29/4)
Ngày lễ này tôn vinh ngày sinh nhật của Thiên hoàng Chiêu Hoà (Hirohito), vị Thiên hoàng tại vị từ năm 1926 tới 1989. Đây là ngày mở đầu cho tuần lễ vàng. Ngày Chiêu Hòa (昭和の日) mục đích là để kỉ niệm sinh nhật Thiên hoàng Showa và nhìn lại những thăng trầm trong lịch sử Nhật Bản.
Trước đây, ngày Chiêu Hòa còn có tên là "Ngày màu xanh" (みどりの日 - Midori no Hi). Tuy nhiên, đã kéo dài kỳ nghỉ cho người dân, "Ngày màu xanh" đã được dời sang ngày 04/05.
2. Ngày Hiến Pháp (Kenpo Kinenbi - 3/5)
Ngày mùng 3 tháng 5 hằng năm được gọi là Ngày kỉ niệm ra đời Hiến pháp Nhật Bản hiện đại (憲法記念日 Kenpō Kinenbi), hay còn gọi tắt là Ngày Hiến pháp Nhật Bản. Ngày lễ mang ý nghĩa kỷ niệm việc thực thi hiến pháp Nhật Bản và kỳ vọng sự phát triển của đất nước.
Vào ngày này, tòa nhà Quốc hội Nhật Bản sẽ mở cửa đón du khách và người dân tham quan. Vào dịp này, mọi người có thể chiêm ngưỡng tòa nhà được xem quyền lực nhất Nhật Bản. Ngoài ra, học sinh sinh viên có thể tham dự các buổi học nhằm nâng cao hiểu biết về lịch sử, hiến pháp Nhật Bản.Kỷ niệm ngày Hiến pháp Nhật Bản chính thức có hiệu lực (1947).
3. Ngày Cây Xanh (Midori no Hi - 4/5)
Thiên Hoàng thời Showa thường tham dự các lễ hội trồng cây xanh trên toàn quốc, và quan tâm đến hoạt động trồng cây khi còn đương nhiệm, thể hiện tính quan trọng trong vấn đề môi trường thời hiện đại. Nhưng sau đó, ngày 29/4/2007 trở thành Ngày Chiêu Hòa (Showa) và Ngày Màu Xanh đã được đổi sang ngày 4/5.
Ngày lễ này được lập ra để mọi người gần gũi với thiên nhiên, và trân trọng những món quà mà thiên nhiên ban tặng. Vào ngày này, nhiều địa điểm tham quan như công viên Shinjuku Gyoen (Tokyo), sở thú Ueno (Tokyo), vườn thú và vườn bách thảo thành phố Fukuoka (Fukuoka)... sẽ mở cửa miễn phí cho mọi người.
4. Ngày Thiếu Nhi (Kodomo no Hi - 5/5)
Ngày thiếu nhi 5/5 (子どもの日) là ngày lễ cho tất cả trẻ em trên toàn nước Nhật và được chính phủ Nhật công nhận là Quốc lễ vào năm 1948. Trước đây, ngày 5/5 được xem là Ngày của các bé trai, trong khi Ngày của các bé gái (Hinamatsuri) được tổ chức vào ngày 3 tháng 3. Tuy nhiên ngày này đã được chính phủ công nhận trở thành lễ hội cho tất cả trẻ em trên toàn nước Nhật.
Ngày lễ thiếu nhi nhằm cầu chúc hạnh phúc cho tất cả trẻ em và thể hiện lòng biết ơn đến những người mẹ. Ngày Tết thiếu nhi 5/5 gắn liền với hình ảnh cờ cá chép Koinobori đầy màu sắc.
Các gia đình sẽ treo các lá cờ dạng cá chép với một cá chép cho cha, một cho mẹ, và một con cá chép cho mỗi đứa trẻ. Thông thường họ sẽ treo cá chép màu đen ở trên cùng tượng trưng cho người cha, tiếp đến là cá chép màu đỏ tượng trưng cho người mẹ, và cá chép màu xanh dương tượng trưng cho bé trai.
Ngoài ra, vào ngày này, gia đình có các bé trai sẽ trưng bày các búp bê võ sĩ (Musha-ningyo) trong nhà, và cả gia đình cùng ăn chimaki (một loại bánh làm từ gạo nếp gói lá tre) và kashiwamochi (loại bánh nếp nhân đậu ngọt gói trong lá sồi).
3. Lễ Thất Tịch (Tanabata - ngày 7/7) – Lễ Hội Ngôi Sao & Tình Yêu Bất Tử
Lễ hội dựa trên truyền thuyết về tình yêu giữa Chức Nữ (Orihime - ngôi sao Chức) và Ngưu Lang (Hikoboshi - ngôi sao Ngưu).
Vì quá mải mê yêu nhau mà quên mất công việc, họ bị Ngọc Hoàng chia cắt ở hai bờ sông Ngân Hà (Amanogawa). Mỗi năm, họ chỉ được phép gặp nhau một lần duy nhất vào ngày 7 tháng 7.
Vào dịp Tanabata, người Nhật sẽ viết những nguyện vọng, ước mơ của mình lên những mảnh giấy nhiều màu sắc gọi là Tanzaku, sau đó treo chúng lên cành trúc hoặc cành tre trước nhà.
Mỗi màu giấy đều mang một ý nghĩa: Màu hồng (tình yêu), màu xanh (sự phát triển), màu vàng (tài lộc), màu trắng (trách nhiệm), màu đen/tím (học vấn).
4. Ngày của Biển (Umi no Hi) & Ngày của Núi (Yama no Hi)
Nhật Bản là một quốc gia hải đảo với địa hình hơn 70% là đồi núi. Chính vì vậy, người Nhật có lòng biết ơn sâu sắc đối với sự ưu đãi của tự nhiên.
1. Ngày của Biển (Thứ Hai tuần 3 của Tháng 7)
Được thành lập để tạ ơn sự rộng lớn, trù phú của đại dương và cầu mong sự thịnh vượng cho quốc gia gắn liền với biển. Vào ngày này, các thành phố cảng lớn như Yokohama, Kobe hay Nagasaki thường bùng nổ với các màn bắn pháo hoa, diễu hành tàu thuyền và các hoạt động thể thao dưới nước.
2. Ngày của Núi (Ngày 11 tháng 8)
Là ngày lễ quốc gia mới nhất (được áp dụng từ năm 2016). Ngày này được tạo ra nhằm khuyến khích người dân gạt bỏ bộn bề công việc để đi leo núi, hòa mình và trân trọng sự hùng vĩ của núi rừng.
5. Đại Lễ Obon (ngày 13 đến 16 tháng 8) – Kỳ Nghỉ Đón Linh Hồn Tổ Tiên
Mặc dù Obon (お盆) không phải là ngày nghỉ lễ quốc gia chính thức trên giấy tờ, nhưng hầu như tất cả các công ty, doanh nghiệp tại Nhật đều cho nhân viên nghỉ phép. Đây được coi là kỳ nghỉ lớn thứ hai trong năm, chỉ sau Tết Dương Lịch (Oshogatsu).
Ý nghĩa tâm linh
Lễ Obon có nguồn gốc từ Phật giáo (Lễ Vu Lan), là thời điểm người Nhật tin rằng linh hồn của tổ tiên, người thân đã khuất sẽ quay trở về viếng thăm gia đình.
Các phong tục đặc trưng độc đáo:
Ngựa dưa chuột & Bò cà tím (Shoroma): Người dân dùng que tăm cắm vào quả dưa chuột (làm con ngựa chạy nhanh để đón linh hồn tổ tiên về) và quả cà tím (làm con bò đi chậm để tiễn linh hồn quay lại cõi âm và chở theo đồ cúng).
Lửa đón (Mukaebi) & Lửa tiễn (Okuribi): Vào ngày đầu tiên, người ta đốt những đốm lửa nhỏ trước cửa nhà để chỉ đường cho vong linh. Đến ngày cuối cùng, họ lại đốt lửa tiễn đi. Nổi tiếng nhất là lễ đốt chữ trên núi Gozan no Okuribi ở Kyoto.
Điệu múa Bon Odori: Mọi người mặc áo Yukata, tập trung tại các sân đền, chùa hoặc công viên để múa những điệu múa truyền thống quanh tháp gỗ Yagura trong tiếng trống Taiko rộn rã.
Thả đèn hoa đăng (Toro Nagashi): Hàng ngàn chiếc đèn hoa đăng mang theo lời nguyện cầu được thả trôi trên sông, tạo nên cảnh tượng vô cùng huyền ảo.
6. Ngày Kính Lão (Keiro no Hi - Thứ Hai tuần 3 của Tháng 9)
Là một quốc gia có dân số già, Nhật Bản dành riêng một ngày nghỉ toàn quốc để bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với những người cao tuổi. Trẻ em thường tự tay làm quà tặng ông bà, các chính quyền địa phương tổ chức chúc thọ và phát thưởng cho những cụ già cao tuổi nhất trong khu vực.
Lời Kết
Hệ thống các ngày nghỉ lễ ở Nhật Bản không đơn thuần chỉ là những ngày nghỉ làm hay nghỉ học. Đó là sự lồng ghép tài tình giữa việc bảo tồn văn hóa cổ truyền, lòng biết ơn sâu sắc đối với tự nhiên, và việc chăm lo đời sống tinh thần cho con người trong xã hội hiện đại.
Nếu bạn đang có kế hoạch du lịch hoặc làm việc tại Nhật Bản, việc nắm rõ ý nghĩa và mốc thời gian của những ngày lễ "độc nhất vô nhị" này không chỉ giúp bạn lên lịch trình di chuyển hợp lý, mà còn mang lại những trải nghiệm văn hóa vô cùng đáng nhớ!
Nguồn: Tổng hợp từ Internet.
