Người phụ thuộc gồm những ai? Hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc

Thuế Thu nhập cá nhân là loại thuế trực thu, có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của người lao động. Nhằm nâng cao tính hiệu quả và đảm bảo công bằng trong tính thuế, Thuế TNCN còn xét đến những trường hợp giảm trừ liên quan đến người phụ thuộc của người nộp thuế. Vậy người phụ thuộc gồm những ai, có phải tất cả thành viên trong gia đình đều được tính? Hồ sơ cần chuẩn bị và các bước đăng ký người phụ thuộc như thế nào? Mời bạn cùng AGS đi tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây.

Nhóm 2: Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp

2. Hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc

Căn cứ Quyết định 4008/QĐ-BTC năm 2025, hồ sơ và thủ tục đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc như sau:

Cách 1: Cá nhân trực tiếp đăng ký người phụ thuộc

• Hồ sơ đăng ký gồm:
• Tờ khai đăng ký thuế theo mẫu số 20-ĐK-TH-TCT.
• Giấy tờ của người phụ thuộc:
• Bản sao thẻ căn cước công dân hoặc bản sao giấy chứng minh nhân dân còn hiệu lực đối với người phụ thuộc có quốc tịch Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên.
• Bản sao giấy khai sinh hoặc bản sao hộ chiếu còn hiệu lực đối với người có quốc tịch Việt Nam dưới 14 tuổi.
• Bản sao hộ chiếu đối với người phụ thuộc là người có quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt Nam sinh sống tại nước ngoài.
• Nơi nộp hồ sơ
• Tại Cục Thuế nơi cá nhân làm việc đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công do các tổ chức Quốc tế, Đại sứ quán, Lãnh sự quán trả.
• Tại Cục Thuế nơi phát sinh công việc tại Việt Nam đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công do các tổ chức, cá nhân trả từ nước ngoài.
• Tại Chi cục Thuế, Chi cục Thuế khu vực nơi cá nhân cư trú (thường trú hoặc tạm trú) đối với trường hợp khác (đây là nơi phổ biến nhất).

Cách 2: Cá nhân ủy quyền cho nơi chi trả thu nhập

• Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
• Hồ sơ đăng ký gồm:
• Văn bản ủy quyền.
• Giấy tờ của người phụ thuộc:
• Bản sao thẻ căn cước công dân hoặc bản sao giấy chứng minh nhân dân còn hiệu lực đối với người phụ thuộc có quốc tịch Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên.
• Bản sao giấy khai sinh hoặc bản sao hộ chiếu còn hiệu lực đối với người có quốc tịch Việt Nam dưới 14 tuổi.
• Bản sao hộ chiếu đối với người phụ thuộc là người có quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt Nam sinh sống tại nước ngoài.
• Bước 2: Nộp hồ sơ
• Bước 3: Tiếp nhận và tiến hành đăng ký
• Nơi nộp hồ sơ: Nộp cho bộ phận kế toán của nơi chi trả thu nhập như kế toán của doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ quan, đơn vị,…
• Sau khi nhận được hồ sơ đăng ký thuế thì cơ quan chi trả thu nhập tổng hợp và gửi tờ khai đăng ký thuế theo mẫu số 20-ĐK-TH-TCT gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Lưu ý: Trường hợp cá nhân thuộc diện nộp thuế thu nhập cá nhân đã nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh trước ngày 12/8/2016 nhưng chưa đăng ký thuế cho người phụ thuộc thì nộp hồ sơ đăng ký thuế theo quy định trên để được cấp mã số thuế cho người phụ thuộc.

3. Nguyên tắc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

• Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu người nộp thuế đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế.
• Khi người nộp thuế đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc sẽ được cơ quan thuế cấp mã số thuế cho người phụ thuộc và được tạm tính giảm trừ gia cảnh trong năm kể từ khi đăng ký.
• Trường hợp người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế thì được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng khi người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế và có đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc. Riêng đối với người phụ thuộc khác thời hạn đăng ký giảm trừ gia cảnh chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế, quá thời hạn nêu trên thì không được tính giảm trừ gia cảnh cho năm tính thuế đó.
• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.

4. Cập nhật mới nhất về thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh 2026

Kể từ ngày 14/2/2026, chính thức bãi bỏ thủ tục đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Trước đây, người nộp thuế khi có người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh phải thực hiện thủ tục đăng ký người phụ thuộc riêng biệt, thông qua cơ quan chi trả thu nhập hoặc trực tiếp tại cơ quan thuế. Sau đó, đến kỳ quyết toán thuế, cá nhân vẫn phải nộp hồ sơ quyết toán kèm lại thông tin người phụ thuộc đã đăng ký trước đó. Quy trình này vừa mất thời gian, vừa phát sinh nhiều thao tác trùng lặp cho cả người nộp thuế và cơ quan quản lý.