05 Thông tư kế toán quan trọng bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm 2026


Từ tháng 01/2026, hàng loạt quy định mới trong lĩnh vực kế toán chính thức được áp dụng. Năm Thông tư quan trọng được Bộ Tài chính ban hành trong giai đoạn 2024–2025 sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động ghi nhận, hạch toán, báo cáo và quản lý dữ liệu tài chính của doanh nghiệp. Việc hiểu đúng và áp dụng đúng ngay từ đầu không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, mà còn đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ trong công tác kế toán. Trong bài viết này, AGS sẽ giúp bạn làm rõ những điểm thay đổi quan trọng và cách doanh nghiệp cần chuẩn bị để đáp ứng các quy định mới.


1. Thông tư 99/2025/TT-BTC — Hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp (hiệu lực 01/01/2026)

Thông tư 99/2025/TT-BTC ban hành ngày 27/10/2025 hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp và được áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Một trong những nội dung đáng chú ý là hệ thống biểu mẫu chứng từ kế toán theo Điều 9.

Doanh nghiệp được phép tùy chỉnh hoặc bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán để phù hợp với đặc thù hoạt động, với điều kiện đảm bảo tuân thủ Luật Kế toán và phản ánh trung thực – minh bạch. Khi thay đổi biểu mẫu, doanh nghiệp phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán riêng, nêu rõ lý do điều chỉnh và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của biểu mẫu.

Trường hợp không tự xây dựng biểu mẫu riêng, doanh nghiệp áp dụng trực tiếp Phụ lục I kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Nếu chứng từ thuộc phạm vi của pháp luật khác thì thực hiện theo quy định chuyên ngành tương ứng.

2. Thông tư 107/2025/TT-BTC — Kế toán quỹ BHXH, BHYT, BHTN (hiệu lực 01/01/2026)

Ban hành ngày 14/11/2025, Thông tư 107/2025/TT-BTC quy định việc kế toán và lưu trữ tài liệu liên quan đến các quỹ bảo hiểm.

Theo Điều 9, tài liệu kế toán quỹ bảo hiểm phải được lưu trữ đầy đủ, an toàn và nguyên vẹn, được kiểm tra và đối chiếu trước khi đưa vào lưu trữ. Hồ sơ phải phản ánh đầy đủ thông tin, số liệu và yếu tố pháp lý; đối với tài liệu bản giấy phải được đóng dấu, phân loại và sắp xếp theo hệ thống khoa học.

Cơ quan BHXH phải cử người phụ trách lưu trữ, mở sổ theo dõi và đảm bảo dữ liệu không thất lạc, hư hỏng hoặc bị chỉnh sửa trong suốt thời gian bảo quản.

3. Thông tư 108/2025/TT-BTC — Báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị hành chính, sự nghiệp

Thông tư 108/2025/TT-BTC ban hành ngày 14/11/2025 hướng dẫn lập báo cáo tài chính hợp nhất áp dụng cho đơn vị kế toán cấp trên từ năm tài chính 2025.

Báo cáo tài chính hợp nhất được lập theo cơ sở kế toán dồn tích nhằm cung cấp thông tin đầy đủ về tình hình tài chính, luồng tiền và kết quả hoạt động của đơn vị cấp trên. Thông tin này giúp tăng tính minh bạch, hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra quyết định phù hợp và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực.


Trường hợp sử dụng báo cáo cho mục đích khác, đơn vị dùng số liệu cần tự xem xét sự phù hợp, tránh yêu cầu điều chỉnh số liệu vượt ngoài phạm vi quy định của Thông tư.

4. Thông tư 101/2025/TT-BTC — Nguyên tắc kế toán với doanh nghiệp môi giới bảo hiểm

Ban hành ngày 29/10/2025, Thông tư 101/2025/TT-BTC quy định nguyên tắc kế toán áp dụng cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm từ năm tài chính 2026.

Một số nội dung nổi bật:

- Quỹ dự trữ bắt buộc được hạch toán vào tài khoản “Quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu” và phải tuân thủ Luật Kinh doanh bảo hiểm.

- Doanh thu được ghi nhận theo quy định chuyên ngành bảo hiểm nếu khác với Chế độ kế toán doanh nghiệp.

- Các khoản hoàn, giảm hoa hồng môi giới được tính vào giảm trừ doanh thu.

- Hoạt động hợp tác môi giới bảo hiểm phải chia sẻ doanh thu và chi phí theo thỏa thuận.

- Chi phí môi giới bảo hiểm được hạch toán là giá vốn hàng bán và trình bày theo Chế độ kế toán doanh nghiệp.

5. Thông tư 42/2025/TT-NHNN — Kiểm toán độc lập với tổ chức tín dụng là hợp tác xã

Ban hành ngày 11/11/2025, Thông tư 42/2025/TT-NHNN quy định về kiểm toán độc lập đối với các tổ chức tín dụng là hợp tác xã, có hiệu lực từ 01/01/2026.

Theo đó, các tổ chức tín dụng thuộc phạm vi Thông tư phải lựa chọn đơn vị kiểm toán độc lập để thực hiện: Kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm., dịch vụ bảo đảm đối với hệ thống kiểm soát nội bộ (đối với ngân hàng hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân có tổng tài sản từ 50 tỷ đồng trở lên). Các hoạt động kiểm toán khác như soát xét báo cáo bán niên, kiểm toán quyết toán dự án… được thực hiện theo quy định pháp luật chuyên ngành.
Kết luận: Các Thông tư có hiệu lực từ 01/2026 đặt ra yêu cầu doanh nghiệp và tổ chức nhanh chóng cập nhật để đảm bảo tuân thủ và vận hành minh bạch.
Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.

Thông tin khác

Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/chinh-sach-moi/100105/05-thong-tu-quan-trong-ve-ke-toan-co-hieu-luc-thi-hanh-tu-thang-01-nam-2026 
Next Post Previous Post