Các chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN

HCM LINH ADI

8 thg 1, 2026

Trong quá trình quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), không phải mọi khoản chi phí phát sinh đều được tính vào chi phí hợp lý. Luật Thuế TNDN 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã quy định rõ ràng những khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Việc nắm rõ các quy định này giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý và tối ưu nghĩa vụ thuế.

1. Nguyên tắc chung

Chỉ những khoản chi có đầy đủ chứng từ hợp pháp, liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh, và được thanh toán đúng quy định mới được trừ. Các khoản chi không đáp ứng điều kiện này sẽ bị loại.

2. Các nhóm chi phí không được trừ

Chi phí vi phạm pháp luật

Tiền phạt vi phạm hành chính: giao thông, đăng ký kinh doanh, kế toán, thuế (bao gồm cả tiền chậm nộp thuế).
Các khoản chi liên quan đến hành vi bị pháp luật cấm.

Chi phí được bù đắp từ nguồn khác

Khoản chi đã được chi từ Quỹ phát triển khoa học – công nghệ, quỹ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Chi vượt mức quy định

Chi phí quản lý kinh doanh do doanh nghiệp nước ngoài phân bổ vượt mức.
Chi thuê quản lý casino, trò chơi điện tử có thưởng vượt quá 4% doanh thu.
Lãi vay trong giao dịch liên kết vượt mức khống chế.
Chi phúc lợi cho người lao động vượt quá 01 tháng lương bình quân trong năm.
Đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung, bảo hiểm nhân thọ vượt quá 5 triệu đồng/tháng/người.

Dự phòng sai quy định

Dự phòng giảm giá hàng tồn kho, nợ khó đòi, bảo hành sản phẩm… nếu trích lập không đúng quy định.

Khấu hao tài sản cố định không hợp lệ

Tài sản không phục vụ SXKD.
Tài sản không có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu.
Khấu hao vượt mức quy định.
Khấu hao ô tô chở người ≤ 9 chỗ vượt nguyên giá 1,6 tỷ đồng/xe (trừ xe kinh doanh vận tải, du lịch).
Khấu hao máy bay, du thuyền không phục vụ kinh doanh.

Chi phí trích trước nhưng không chi

Các khoản trích trước sửa chữa lớn TSCĐ, nghĩa vụ hợp đồng… nhưng đến hạn không chi hoặc chi không hết.

Chi cho người lao động không đúng quy định

Lương, thưởng đã hạch toán nhưng không chi trả thực tế.
Lương, thưởng không ghi rõ điều kiện hưởng trong hợp đồng hoặc quy chế.
Lương của chủ doanh nghiệp tư nhân, thù lao sáng lập viên không trực tiếp điều hành.
Chi trang phục vượt quá 5 triệu đồng/người/năm nếu bằng tiền, hoặc không có hóa đơn nếu bằng hiện vật.
Chi phí mua thẻ hội viên sân gôn, chi phí chơi gôn.

Lãi vay không hợp lệ

Lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ chưa góp đủ.
Lãi vay vượt mức lãi suất quy định tại Bộ luật Dân sự.

Chi phí đặc thù ngành dầu khí

Chi vượt tỷ lệ thu hồi chi phí theo hợp đồng dầu khí (thường không quá 35%).
Chi phát sinh trước khi hợp đồng có hiệu lực, trừ khi được Thủ tướng cho phép.

3. Tác động đối với doanh nghiệp

Rủi ro thuế: nếu hạch toán sai, chi phí sẽ bị loại, làm tăng thu nhập chịu thuế.
Giải pháp: doanh nghiệp cần hệ thống kế toán chặt chẽ, lưu giữ chứng từ đầy đủ, và thường xuyên cập nhật quy định mới.
Chiến lược: phân loại chi phí ngay từ đầu, tránh đưa các khoản chi không hợp lệ vào sổ sách.

4. Kết luận

Việc hiểu rõ các khoản chi không được trừ khi tính thuế TNDN là chìa khóa giúp doanh nghiệp quản trị tài chính hiệu quả, tuân thủ pháp luật và giảm thiểu rủi ro khi quyết toán thuế.