Coca-Cola bị truy thu thuế vì đâu? Giải thích siêu dễ hiểu cho người làm kế toán

VCA Bích ACC

8 thg 1, 2026

Theo thông tin từ cơ quan thuế, Coca-Cola Việt Nam bị truy thu và phạt tổng cộng hơn 821 tỷ đồng sau quá trình thanh tra kéo dài qua nhiều năm. Điều khiến cộng đồng kế toán – tài chính quan tâm là: Doanh nghiệp lớn, hệ thống chuẩn quốc tế như Coca-Cola vẫn có thể bị truy thu số tiền khổng lồ; Các lỗi liên quan có thể xảy ra ở bất kỳ doanh nghiệp nào, kể cả doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vậy chính xác Coca-Cola đã sai ở đâu? Cùng xem phần giải thích siêu dễ hiểu dưới đây.

1. Coca-Cola bị truy thu thuế vì đâu? Giải thích dễ hiểu theo từng nguyên nhân

Dựa vào kết quả thanh tra, cơ quan thuế xác định một số nhóm vấn đề chính:

1.1. Chi phí không hợp lý – không được trừ khi tính thuế TNDN

Một phần lớn số tiền truy thu đến từ việc doanh nghiệp hạch toán chi phí không đủ điều kiện theo Điều 4 – Thông tư 96/2015/TT-BTC.

Một số chi phí bị loại khỏi chi phí được trừ gồm:

Chi phí quảng cáo – khuyến mãi vượt mức quy định từng thời kỳ.
Chi phí dịch vụ từ công ty mẹ nhưng không chứng minh được lợi ích thực tế (typical case khi cơ quan thuế nghi ngờ chuyển giá).
Chi phí không có đủ hồ sơ, chứng từ theo yêu cầu.

Nghĩa là doanh nghiệp vẫn ghi sổ kế toán, nhưng khi tính thuế TNDN thì các chi phí đó bị loại.

1.2. Giá chuyển nhượng (chuyển giá) không phù hợp – lãi vay, phí dịch vụ nội bộ

Vấn đề đáng chú ý nhất trong vụ Coca-Cola chính là chuyển giá, bao gồm:

Phí bản quyền
Chi phí quản lý từ công ty mẹ
Lãi vay từ bên liên kết
Giá nguyên liệu nhập khẩu cao bất thường

Cơ quan thuế nhận định: Các khoản thanh toán với bên liên kết làm giảm lợi nhuận tại Việt Nam, dẫn đến nhiều năm Coca-Cola liên tục báo lỗ dù doanh thu lớn.

Khi rà soát:

Một số chi phí bị đánh giá “không phù hợp bản chất giao dịch”.
Một số khoản phải điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế.

1.3. Hết thời gian ưu đãi thuế nhưng vẫn áp dụng

Coca-Cola từng được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp dành cho dự án đầu tư.

Tuy nhiên: Cơ quan thuế kết luận rằng đã có thời điểm doanh nghiệp không còn đủ điều kiện nhưng vẫn tiếp tục áp dụng.

Điều này dẫn đến:

Bị truy thu phần thuế TNDN đã ưu đãi sai.
Bị tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính.

1.4. Sai sót trong khấu trừ thuế GTGT

Thanh tra phát hiện một số hóa đơn đầu vào không đủ điều kiện khấu trừ, chẳng hạn:

Hóa đơn mua hàng từ đơn vị không còn hoạt động
Hóa đơn không chứng minh được giao dịch thực
Hóa đơn không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh

Kế toán doanh nghiệp dễ mắc lỗi tương tự nếu không rà soát kỹ hồ sơ hóa đơn – chứng từ.

2. Bài học thực tế cho kế toán & doanh nghiệp từ vụ Coca-Cola

Mặc dù đây là vụ việc lớn, nhưng bài học rút ra lại rất sát với thực tế hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam.

2.1. Chứng từ phải đầy đủ, đúng bản chất, không chỉ “đủ giấy tờ”

Nhiều doanh nghiệp nghĩ “có hóa đơn là được tính chi phí”.

❌ Sai. Cơ quan thuế đánh giá bản chất giao dịch, không chỉ chứng từ.

2.2. Giao dịch liên kết phải tuân thủ Nghị định 132/2020

Nếu doanh nghiệp có:

Vay vốn từ bên liên kết
Mua dịch vụ từ công ty mẹ
Mua – bán hàng hóa liên kết
→ Bắt buộc phải lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.

Không lập hồ sơ = phạt + ấn định thuế.

2.3. Ưu đãi thuế: phải theo đúng điều kiện từng năm

Doanh nghiệp thường sai ở:

Hiểu sai điều kiện được ưu đãi
Không theo dõi thời gian ưu đãi
Không đánh giá lại sau khi có thay đổi luật

2.4. Rà soát thuế định kỳ là bắt buộc

Nên thực hiện:

Rà soát thuế hàng quý
Kiểm toán nội bộ
Tư vấn thuế từ bên ngoài

Giúp phát hiện sai sót trước khi cơ quan thuế thanh tra.

3. Doanh nghiệp cần làm gì để tránh “vết xe đổ” như Coca-Cola?

Checklist ngắn gọn cho kế toán & doanh nghiệp:

Rà soát tất cả chi phí lớn, chi phí dịch vụ

Kiểm tra điều kiện khấu trừ GTGT của toàn bộ hóa đơn

Lập hồ sơ giao dịch liên kết theo đúng quy định

Theo dõi thời hạn và điều kiện của ưu đãi thuế

Lưu trữ đầy đủ chứng từ chứng minh bản chất giao dịch

Định kỳ kiểm tra rủi ro thuế với chuyên gia độc lập

4. Kết luận

Vụ Coca-Cola bị truy thu thuế 821 tỷ đồng là bài học lớn cho cộng đồng làm kế toán – tài chính. Sai sót không chỉ xảy ra ở tập đoàn đa quốc gia mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể gặp phải nếu không quản trị thuế đúng cách.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.