Giám sát, khắc phục và trách nhiệm tổng thể trong kiểm toán theo ISA 220

HCM LINH ADI

7 thg 1, 2026

Trong kiểm toán, chất lượng không chỉ được đảm bảo bằng các thủ tục kỹ thuật mà còn bởi cách kiểm toán viên phụ trách (engagement partner) quản lý toàn bộ quá trình. Chuẩn mực kiểm toán quốc tế ISA 220 (Revised) nhấn mạnh ba yếu tố quan trọng: giám sát và khắc phục (Monitoring and Remediation), trách nhiệm tổng thể (Overall Responsibility), và tài liệu hóa (Documentation). Đây là những nền tảng giúp duy trì sự minh bạch, tính độc lập và độ tin cậy của báo cáo kiểm toán.

1. Monitoring and Remediation – Giám sát và khắc phục

ISA 220 yêu cầu kiểm toán viên phụ trách phải:

Hiểu rõ thông tin từ hệ thống giám sát và khắc phục của công ty kiểm toán, bao gồm cả thông tin từ mạng lưới công ty kiểm toán (nếu có).
Đánh giá mức độ liên quan và ảnh hưởng của các thông tin này đến cuộc kiểm toán cụ thể, từ đó đưa ra hành động phù hợp.
Luôn cảnh giác trong suốt quá trình kiểm toán để phát hiện thông tin có thể ảnh hưởng đến hệ thống giám sát và khắc phục, đồng thời báo cáo cho người chịu trách nhiệm.

Điều này đảm bảo rằng mọi sai sót hoặc điểm yếu trong hệ thống kiểm soát chất lượng đều được nhận diện và xử lý kịp thời, không làm ảnh hưởng đến chất lượng báo cáo kiểm toán.

2. Taking Overall Responsibility – Trách nhiệm tổng thể

Trước khi ký báo cáo kiểm toán, engagement partner phải khẳng định rằng mình đã:

Tham gia đầy đủ và phù hợp trong suốt cuộc kiểm toán để có cơ sở đánh giá các xét đoán và kết luận quan trọng.
Xem xét bản chất và hoàn cảnh của cuộc kiểm toán, kể cả những thay đổi phát sinh, đồng thời tuân thủ chính sách và thủ tục của công ty kiểm toán.

Đây là bước khẳng định vai trò lãnh đạo: kiểm toán viên phụ trách không chỉ quản lý công việc mà còn chịu trách nhiệm cuối cùng về chất lượng và tính minh bạch của báo cáo kiểm toán.

3. Documentation – Tài liệu hóa

Theo ISA 230, kiểm toán viên phải ghi nhận đầy đủ trong hồ sơ kiểm toán:

Các vấn đề đã xác định, thảo luận với nhân sự, và kết luận liên quan đến:
- Tuân thủ yêu cầu đạo đức, đặc biệt là tính độc lập.
- Quyết định chấp nhận và duy trì khách hàng.
Nội dung, phạm vi và kết quả của các cuộc tham vấn trong quá trình kiểm toán, cũng như cách thức thực hiện các kết luận đó.
Nếu cuộc kiểm toán thuộc diện phải có soát xét chất lượng độc lập (Engagement Quality Review), phải ghi nhận rằng quá trình này đã hoàn tất trước ngày ký báo cáo kiểm toán.

Việc tài liệu hóa không chỉ là thủ tục hành chính, mà còn là bằng chứng cho thấy cuộc kiểm toán đã tuân thủ chuẩn mực và có thể chịu trách nhiệm giải trình khi cần thiết.

ISA 220 nhấn mạnh rằng chất lượng kiểm toán là trách nhiệm tổng thể của kiểm toán viên phụ trách. Thông qua việc giám sát và khắc phục, đảm bảo sự tham gia đầy đủ, và tài liệu hóa minh bạch, engagement partner khẳng định vai trò lãnh đạo trong việc duy trì chất lượng kiểm toán.