Cập nhật Nghị định 310/2025/NĐ-CP - Mốc 16/01/2026: Lập hoá đơn sai thời điểm không còn là lỗi nhỏ

VII NGOC ACC

3 thg 2, 2026

Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã được ban hành ngày 02/12/2025, sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính thuế và hoá đơn, có hiệu lực từ 16/01/2026. Sau đây là những điểm mà kế toán cần lưu ý.

1. Nghị định 310/2025/NĐ-CP nói về cái gì? Hiệu lực khi nào?

Nghị định 310/2025/NĐ-CP là Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính thuế, hoá đơn. Hiệu lực áp dụng từ ngày 16/01/2026, những vi phạm đã kết thúc trước ngày này thì vẫn áp dụng theo quy định cũ là Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Có nghĩa, từ kỳ 2026 trở đi, mọi hành vi sai về thuế, hoá đơn sẽ bị soi chiếu theo khung phạt mới, cao hơn và chi tiết hơn rất nhiều.

2. Mở rộng khái niệm "vi phạm hành chính về thuế"và đối tượng bị phạt

2.1. Định nghĩa lại "vi phạm hành chính về thuế"

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa khoản 1 Điều 2 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mở rộng khái niệm vi phạm hành chính về thuế. Không chỉ là thuế GTGT, TNDN, TNCN... mà cả các khoản thu khác do cơ quan thuế xử lý như: tiền sửa dụng đất, tiền thuê đất/mặt nước, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tài nguyên nước, lợi nhuận sau thuế còn lại, cổ tức phần vốn nhà nước... đều nằm trong phạm vi "vi phạm hành chính về thuế" nếu có sai sót.

Đối với kế toán doanh nghiệp, điều này có nghĩa một khi có liên quan đến khoản thu do cơ quan thuế quản lý mà mình kê khai/nộp sai, chậm, thiếu... thì đều có thể bị xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP), chứ không chỉ riêng các sắc thuế truyền thống.

2.2. Bổ sung rõ "ai là người bị phạt?"

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa điểm a Khoản 1 Điều 3 Nghị định 125/2020/NĐ-CP theo hướng không riêng chỉ người nộp thuế, mà:

- Tổ chức/cá nhân được uỷ quyền thực hiện nghĩa vụ thuế thay (uỷ quyền cho bên khác kê khai, nộp thuế...) nếu làm sai thì bên được uỷ quyền sẽ bị phạt.

- Tổ chức/cá nhân đăng ký, khai, nộp thuế thay người nộp thuế theo quy định pháp luật (ví dụ: đơn vị chi trả thu nhập, một số trường hợp khấu trừ nộp thay...) nếu vi phạm thì bên nộp thay bị phạt.

- Bổ sung thêm trường hợp đơn vị hợp thành trong cơ chế chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, nêu vi phạm nghĩa vụ kê khai, nộp thuế bổ sung cũng bị xử phạt.

Như vậy những đơn vị dịch vụ kế toán, đại lý thuế "làm thay thì cũng bị phạt thay", chứ không thể nghĩ rằng chỉ doanh nghiệp đứng tên mã số thuế mới bị xử phạt nữa.

2.3. Thêm quy định về "bất khả kháng"

Nghị định 310/2025/NĐ-CP bổ sung Khoản 10 Điều 2 về các trường hợp thiên tai, dịch bệnh, hoả hoạn, tai nạn, chiến tranh, bạo loạn, đình công... được coi là tình huống bất khả kháng trong xử phạt thuế, hoá đơn. Như vậy khi làm giải trình, cần có cơ sở rõ ràng hơn để đề nghị miễn/giảm trách nhiệm nếu thật sự rơi vào sự kiện bất khả kháng.

3. Phạt lập hoá đơn sai thời điểm và không lập hoá đơn

3.1. Lập hoá đơn không đúng thời điểm - tiền phạt tăng cao

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi Khoản 2 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, quy định lại khung phạt khi lập hoá đơn sai thời điểm.

Điểm mới cần chú ý là phạt theo số lượng hoá đơn sai, chia bậc từ:

- Nhóm 1: Hàng hoá, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, biếu tặng, trao đổi, trả thay lương, tiêu dùng nội bộ, cho vay/mượn/hoàn trả hàng.

Vi phạm 01 hoá đơn: Cảnh cáo;

Vi phạm 02-09 hoá đơn: Phạt 500.000đ - 1.500.000đ;

Vi phạm 10-49 hoá đơn: Phạt 2.000.000đ - 5.000.000đ;

Vi phạm 50-99 hoá đơn: Phạt 5.000.000đ - 15.000.000đ;

Vi phạm từ 100 hoá đơn trở lên: Phạt 15.000.000đ - 30.000.000đ.

- Nhóm 2: Bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ

Vi phạm 01 hoá đơn: Phạt 500.000đ - 1.500.000đ;

Vi phạm 02-09 hoá đơn: Phạt 2.000.000đ - 5.000.000đ;

Vi phạm 10-19 hoá đơn: Phạt 5.000.000đ -15.000.000đ;

Vi phạm 20-49 hoá đơn: Phạt 15.000.000đ - 30.000.000đ;

Vi phạm 50-99 hoá đơn: Phạt 30.000.000đ - 50.000.000đ;

Vi phạm từ 100 hoá đơn trở lên: Phạt 50.000.0000đ - 70.000.000đ.

3.2. Không lập hoá đơn theo quy định

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi Khoản 3 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP về không lập hoá đơn, tương tự như khung phạt khi lập hoá đơn sai thời điểm, việc không lập hoá đơn theo quy định cũng chia bậc rất chi tiết.

Cảnh cáo khi chỉ 01 số hoá đơn thuộc nhóm khuyến mại, biếu tặng, nội bộ... Sau đó là các bậc phạt tiền, tăng dần theo số hoá đơn và theo tính chất: Từ khoảng 1-2 triệu, rồi 2-10 triệu, 10-20 triệu, 30-50 triệu... tuỳ số lượng hoá đơn không lập và loại giao dịch.

Thực tế có nhiều doanh nghiệp quên lập hoá đơn hàng biếu tặng, hàng khuyến mại, hàng trả thay lương... Thời gian tới, nếu cơ quan thuế kiểm tra và đếm được số lượng đủ lớn, mức phạt sẽ rất nặng.

4. Quy tắc chuyển tiếp - không "hồi tố" vô tội vạ

Nghị định 310/2025/NĐ-CP cũng nêu rõ hành vi vi phạm đã kết thúc trước 16/01/2026 thì xử lý theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm vi phạm (Nghị định 125/2020/NĐ-CP hiện nay). Như vậy:

- Những sai sót, hoá đơn sai thời điểm đã bị phát hiện và xử lý trước mốc này không vị xử phạt theo mức phạt mới.

- Nhưng từ 16/01/2026 trở đi, mọi đợt thanh tra, kiểm tra nếu phát hiện hành vi nằm trong khoảng thời gian nghị định có hiệu lực, thì áp dụng thẳng khung phạt theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.