Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là vợ hoặc chồng gồm những gì theo quy định mới nhất?

HCM Linh ACC

28 thg 2, 2026

Khi thực hiện đăng ký giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc là vợ hoặc chồng, người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo đúng quy định pháp luật. Việc chuẩn bị đúng và đủ hồ sơ không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi giảm trừ gia cảnh mà còn tránh rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra, thanh tra sau này.

Vậy theo quy định hiện hành, hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là vợ hoặc chồng gồm những giấy tờ gì? Trường hợp nào cần bổ sung thêm tài liệu chứng minh không có khả năng lao động?

1. Căn cứ pháp lý

Theo điểm g khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 79/2022/TT-BTC, hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được quy định cụ thể đối với từng nhóm đối tượng, trong đó có vợ hoặc chồng của người nộp thuế.

Các khoản giảm trừ gia cảnh là khoản được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi xác định thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công hoặc từ hoạt động kinh doanh.

2. Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là vợ hoặc chồng

Theo quy định, hồ sơ bao gồm hai nhóm giấy tờ chính:

(1) Giấy tờ tùy thân của người phụ thuộc

Bản chụp Chứng minh nhân dân hoặc
Bản chụp Căn cước công dân.

Đây là giấy tờ xác định nhân thân của người được đăng ký là người phụ thuộc.

(2) Giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân

Người nộp thuế cần chuẩn bị một trong các giấy tờ sau để chứng minh quan hệ vợ chồng:

Bản chụp Giấy xác nhận thông tin về cư trú; hoặc
Thông báo số định danh cá nhân và thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; hoặc
Giấy tờ khác do cơ quan Công an cấp có thể chứng minh được mối quan hệ vợ chồng; hoặc
Bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn.

Trong thực tế, Giấy chứng nhận kết hôn là giấy tờ phổ biến và rõ ràng nhất để chứng minh quan hệ vợ chồng khi đăng ký người phụ thuộc.

3. Trường hợp vợ hoặc chồng trong độ tuổi lao động

Đây là điểm nhiều người dễ nhầm lẫn.

Nếu vợ hoặc chồng đang trong độ tuổi lao động, thì ngoài các giấy tờ nêu trên, hồ sơ bắt buộc phải có thêm tài liệu chứng minh người đó không có khả năng lao động.

Cụ thể, có thể bao gồm:

Bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật (đối với người khuyết tật không có khả năng lao động); hoặc
Bản chụp hồ sơ bệnh án đối với người mắc bệnh không có khả năng lao động như: AIDS, ung thư, suy thận mãn tính hoặc các bệnh nghiêm trọng khác.

Nếu không có các giấy tờ chứng minh này thì dù là vợ hoặc chồng hợp pháp, người nộp thuế cũng không đủ điều kiện tính giảm trừ gia cảnh trong trường hợp người phụ thuộc đang trong độ tuổi lao động.

4. Điều kiện quan trọng cần lưu ý

Ngoài hồ sơ chứng minh, để được tính giảm trừ gia cảnh đối với vợ hoặc chồng, người phụ thuộc còn phải đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân, cụ thể:

Không có thu nhập; hoặc
Có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá mức quy định.

Người nộp thuế cần theo dõi điều kiện này để tránh kê khai sai dẫn đến bị truy thu thuế và xử phạt.

5. Trách nhiệm lưu giữ hồ sơ

Hồ sơ là bản chụp, người nộp thuế tự chịu trách nhiệm về tính chính xác. Hồ sơ không phải nộp kèm ngay khi đăng ký điện tử nhưng phải lưu giữ để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

Thời gian lưu giữ hồ sơ nên thực hiện theo thời hạn lưu trữ hồ sơ thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Kết luận

Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là vợ hoặc chồng gồm:

Bản chụp CMND/CCCD của người phụ thuộc;
Giấy tờ chứng minh quan hệ vợ chồng (Giấy kết hôn hoặc giấy tờ cư trú có thể hiện quan hệ);
Trường hợp trong độ tuổi lao động: bổ sung giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi giảm trừ gia cảnh mà còn giúp người nộp thuế tránh rủi ro pháp lý khi quyết toán thuế TNCN.