THÔNG TƯ 80/2025/TT-NHNN VÀ NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ VAY, TRẢ NỢ NƯỚC NGOÀI

DAD JP THANH

9 thg 3, 2026

Hoạt động vay và trả nợ nước ngoài từ lâu đã đóng vai trò quan trọng trong chiến lược huy động vốn của nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, song hành với cơ hội tiếp cận nguồn vốn quốc tế là yêu cầu tuân thủ chặt chẽ các quy định về quản lý ngoại hối, đặc biệt liên quan đến tài khoản vay, chuyển tiền và chế độ báo cáo.

Nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn và tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 80/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025, sửa đổi, bổ sung Thông tư 12/2022/TT-NHNN ngày 30/09/2022. Văn bản này được kỳ vọng sẽ đơn giản hóa thủ tục vay, trả nợ nước ngoài, giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Trong bài viết này, AGS sẽ giúp bạn nắm bắt những nội dung cốt lõi và lưu ý quan trọng khi áp dụng Thông tư mới.

1. Tổng quan về Thông tư 80/2025/TT-NHNN

Thông tư 80/2025/TT-NHNN được ban hành ngày 31/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 25/01/2026, tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến:

Thủ tục hành chính trong vay, trả nợ nước ngoài.
Việc mở và sử dụng tài khoản vay, trả nợ nước ngoài.
Chuyển tiền thực hiện khoản vay.
Chế độ báo cáo định kỳ của bên đi vay.

Đây là bước tiếp theo trong lộ trình số hóa và cải cách quản lý ngoại hối, phù hợp với xu hướng quản trị hiện đại và thực tiễn phát sinh của doanh nghiệp.

2. Đẩy mạnh số hóa và cắt giảm thủ tục hành chính

Một trong những điểm nổi bật nhất của Thông tư 80/2025/TT-NHNN là đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến khoản vay đồng thời mở rộng phân cấp cho Ngân hàng nhà nước chi nhánh khu vực trong xử lý thủ tục.

Các thủ tục hành chính liên quan đến khoản vay bao gồm:

Đăng ký khoản vay
Đăng ký thay đổi khoản vay
Báo cáo tình hình thực hiện khoản vay.

a. Bổ sung hình thức Nộp hồ sơ qua cổng dịch vụ Công Quốc gia trong thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến khoản vay, trả nợ nước ngoài

- Tại Thông tư số 12/2022/TT-NHNN ngày 30/09/2022, Điều 7 đã quy định về thủ tục hành chính liên quan đến khoản vay như sau:

Điều 7. Nguyên tắc lập và gửi hồ sơ

1. Bên đi vay gửi 01 bộ hồ sơ để thực hiện thủ tục hành chính theo quy định tại Thông tư này theo 01 trong 02 cách thức sau:
a) Nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước;
b) Gửi qua dịch vụ bưu chính.

Như vậy theo quy định tại thông tư 12/2022/TT-NHNN chỉ có 2 hình thức nộp hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến vay, trả nợ nước ngoài là nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện.

- Năm 2023, Ngân hàng nhà nước ban hành Thông tư số 21/2023/TT-NHNN ngày 29/2/2023 trong đó điều chỉnh nội dung Điều 7 của thông tư 12/2022/TT-NHNN ngày 30/09/2022 với nội dung:

Điều 3. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 12/2022/TT-NHNN ngày 30 tháng 9 năm 2022 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với việc vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp

1. Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 7 như sau:
“1. Bên đi vay gửi 01 bộ hồ sơ để thực hiện thủ tục hành chính quy định tại Thông tư này theo một trong ba cách thức sau:Nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa Ngân hàng Nhà nước;
Gửi qua dịch vụ bưu chính;
c) Nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Ngân hàng nhà nước (áp dụng đối với thủ tục đăng ký và cấp tài khoản truy cập đối với người sử dụng là bên đi vay quy định tại Điều 10 Thông tư này).”

Như vậy từ năm 2023 Ngân hàng nhà nước đã bắt đầu áp dụng số hóa trong thủ tục hành chính, tuy nhiên chỉ hạn chế trong thủ tục đăng ký và cấp tài khoản truy cập.

- Năm 2026, Thông tư 80/2025/TT-NHNN đã điều chỉnh điều 7 của thông tư 12/2022/TT-NHNN và bãi bỏ nội dung Điều 3 của thông tư số 21/2023/TT-NHNN với nội dung như sau:

Điều 1. Sửa đổi, bổ sung Điều 7
“Điều 7. Nguyên tắc lập, gửi, tiếp nhận và trả kết quả hồ sơ
1. Bên đi vay gửi 01 bộ hồ sơ để thực hiện thủ tục hành chính theo quy định tại Thông tư này theo một trong ba cách thức sau:
a) Nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước;
b) Gửi qua dịch vụ bưu chính;
c) Nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia.

Như vậy phạm vi áp dụng nộp hồ sơ trực tuyến đã được mở rộng, tất cả thủ tục hành chính liên quan đến khoản vay nước ngoài trong thông tư đều có thể thực hiện qua Cổng dịch vụ công.

Điểm này nhằm đẩy mạnh thủ tục điện tử và đơn giản hóa quy trình hành chính. Thay đổi này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời hạn chế sai sót, số hóa hồ sơ, bãi bỏ các thành phần hồ sơ có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu sẵn có trong quá trình thực hiện thủ tục vay, trả nợ nước ngoài.

b. Quy định rõ thời hạn hiệu lực của văn bản xác nhận ngân hàng thương mại trong hồ sơ đăng ký thay đổi khoản vay

Theo Điều 9 Thông tư 80/2025/TT-NHNN quy định văn bản xác nhận của ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản trong thành phần hồ sơ đăng ký thay đổi khoản vay phải được phát hành trong vòng 10 ngày làm việc trước thời điểm doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký thay đổi khoản vay về tình hình rút vốn, trả nợ (gốc và lãi) đến thời điểm đăng ký thay đổi khoản vay đối với trường hợp đăng ký thay đổi số tiền vay, kế hoạch rút vốn, kế hoạch trả nợ hoặc thay đổi ngân hàng thương mại cung ứng dịch vụ tài khoản.

Trước đây, khoản 6 Điều 19 Thông tư 12/2022/TT-NHNN chỉ quy định văn bản xác nhận của ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản về tình hình rút vốn, trả nợ (gốc và lãi) đến thời điểm đăng ký thay đổi khoản vay đối với trường hợp đăng ký thay đổi số tiền vay, kế hoạch rút vốn, kế hoạch trả nợ hoặc thay đổi ngân hàng thương mại cung ứng dịch vụ tài khoản.

Như vậy, nếu như Thông tư 12/2022/TT-NHNN chỉ yêu cầu phải có văn bản xác nhận của ngân hàng về tình hình rút vốn, trả nợ nhưng không quy định rõ thời điểm phát hành văn bản, thì Thông tư 80/2025/TT-NHNN đã ấn định cụ thể: văn bản này phải được phát hành trong vòng 10 ngày làm việc trước thời điểm nộp hồ sơ.

Doanh nghiệp khi chuẩn bị hồ sơ buộc phải tính toán thời điểm xin xác nhận của ngân hàng sao cho phù hợp với thời điểm nộp hồ sơ. Nếu để quá thời hạn 10 ngày làm việc, văn bản xác nhận có thể không còn hợp lệ, dẫn đến nguy cơ hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc từ chối.

c. Lưu ý thay đổi một số biểu mẫu đăng ký liên quan đến khoản vay nước ngoài

Một số biểu mẫu của Thông tư 12/2022/TT-NHNN đã được thay thế bởi mẫu của Thông tư 80/2025/TT-NHNN như sau:

Phụ lục I – Đơn đăng ký khoản vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh
Phụ lục II – Văn bản xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài của Ngân hàng nhà nước
Phụ lục III – Đơn đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh
Phụ lục IV – Báo cáo tình hình thực hiện khoản vay, trả nợ nước ngoài ngắn hạn không được chính phủ bảo lãnh.

d. Mở rộng phân cấp cho ngân hàng chi nhánh khu vực xử lý thủ tục

Theo Điều 10 Thông tư 80/2025/TT-NHNN quy định thẩm quyền xác nhận đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài như sau:

– Khoản vay trên 20 triệu USD (hoặc loại tiền tệ khác có giá trị tương đương) do Ngân hàng Nhà nước (Cục Quản lý ngoại hối) xử lý;
– Khoản vay đến 20 triệu USD (hoặc loại tiền tệ khác có giá trị tương đương) do Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực nơi bên đi vay đặt trụ sở chính xử lý.

Như vậy, so với khoản 1 Điều 20 Thông tư 12/2022/TT-NHNN, quy định mới đã nâng giá trị khoản vay nước ngoài do Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền xử lý từ 10 triệu USD lên 20 triệu USD.

e. Bổ sung trường hợp miễn đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài

Điều 7 Thông tư 80/2025/TT-NHNN bổ sung thêm một số trường hợp miễn đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài, trong đó nội dung bổ sung đáng lưu ý là doanh nghiệp không phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi khoản vay trong trường hợp thay đổi số tiền trả nợ gốc phát sinh từ việc xóa nợ gốc của bên cho vay, bên bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh hoặc các bên thực hiện xử lý tài sản bảo đảm để thanh toán nghĩa vụ theo thỏa thuận bảo đảm, thỏa thuận vay.

Ngoài ra bổ sung trường hợp miễn đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài đối với:

Thay đổi địa chỉ của bên đi vay do sắp xếp lại đơn vị hành chính.
Thay đổi kế hoạch trả lãi, phí của khoản vay nước ngoài nhưng không thay đổi cách xác định lãi, phí quy định tại thỏa thuận vay nước ngoài; hoặc bên cho vay miễn nghĩa vụ trả tiền lãi, phí cho bên đi vay.

Đối với các trường hợp nói trên, doanh nghiệp chỉ cần thực hiện thông báo nội dung thay đổi trên Trang điện tử. Đây là quy định mới được sửa đổi bổ sung của khoản 2 Điều 17 Thông tư 12/2022/TT-NHNN.

3. Làm rõ quy định về tài khoản vay, trả nợ nước ngoài

3.1. Tách bạch tài khoản ngoại tệ và tài khoản bằng đồng Việt Nam

Thông tư 80/2025/TT-NHNN sửa đổi theo hướng xác định rõ nội dung thu – chi đối với từng loại tài khoản:

Tài khoản vay, trả nợ nước ngoài bằng ngoại tệ:

Bổ sung quy định về thu từ mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép.
Làm rõ việc bán ngoại tệ để trả nợ, kể cả trong trường hợp khoản vay trả bằng đồng Việt Nam.

Tài khoản vay, trả nợ nước ngoài bằng đồng Việt Nam:

Quy định cụ thể nguồn thu hợp pháp.
Cho phép thu từ chuyển khoản nội bộ hoặc từ bán ngoại tệ.

Việc tách bạch này giúp doanh nghiệp dễ theo dõi dòng tiền, giảm rủi ro vi phạm quy định về sử dụng ngoại hối.

3.2. Bổ sung quy định xử lý các tình huống phát sinh

Thông tư 80/2025/TT-NHNN cũng làm rõ:

Trường hợp trả nợ khi khoản vay không đủ điều kiện xác nhận đăng ký.
Trường hợp văn bản xác nhận đăng ký bị chấm dứt hiệu lực do hồ sơ gian lận.
Nguyên tắc áp dụng tỷ giá khi trả nợ bằng đồng Việt Nam.

Đây là những nội dung thực tiễn mà trước đây nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi xử lý.

4. Quy định mới về chuyển tiền và trái phiếu quốc tế

Một điểm đáng chú ý khác là việc cho phép sử dụng tài khoản của tổ chức trung gian trong trường hợp:

Trả nợ trước hạn thông qua mua lại trái phiếu quốc tế.
Thực hiện theo đúng điều kiện, điều khoản của trái phiếu và quy định của thị trường niêm yết.

Quy định này tạo dư địa linh hoạt hơn cho các doanh nghiệp huy động vốn thông qua thị trường quốc tế.

5. Siết chặt nhưng rõ ràng hơn về chế độ báo cáo

Dù thủ tục được đơn giản hóa, nghĩa vụ báo cáo vẫn được duy trì chặt chẽ. Theo Thông tư 80/2025/TT-NHNN:

Doanh nghiệp phải báo cáo trực tuyến định kỳ hàng tháng.
Thời hạn chậm nhất là ngày 05 của tháng tiếp theo.
Trường hợp đồng tiền vay không thuộc danh mục quy định, doanh nghiệp sử dụng tỷ giá hạch toán do Bộ Tài chính công bố để quy đổi

Quy định này áp dụng cho cả:

Khoản vay bằng tiền.
Báo cáo khoản vay nước ngoài hình thức nhập khẩu trả chậm.

6. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi Thông tư 80 có hiệu lực?

Để thích ứng kịp thời, doanh nghiệp nên:

Rà soát lại toàn bộ khoản vay nước ngoài đang thực hiện.
Chuẩn hóa thông tin tài khoản vay, trả nợ.
Đảm bảo đăng ký tài khoản báo cáo khoản vay nước ngoài và thực hiện báo cáo đúng hạn.
Chủ động cập nhật quy trình nội bộ theo hướng số hóa.

Kết luận

Thông tư 80/2025/TT-NHNN đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đơn giản hóa thủ tục vay, trả nợ nước ngoài, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý ngoại hối. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật, thích ứng và chuẩn hóa quy trình để tận dụng tốt các lợi ích mà quy định mới mang lại.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.