Cơ hội việc làm của ngành Kiểm toán 10 năm tới.

HUE Thanh Nhan ACC Intern

3 thg 4, 2026

Sự ra đời của trí tuệ nhân tạo (AI), đánh dấu một bước ngoặc lớn trong công cuộc đổi mới sáng tạo. Không thể phủ nhận được sự đóng góp to lớn mà nó mang lại như nâng cao độ chính xác, uy tín đáng tin cậy. Nhưng bên cạnh đó thì đây cũng là hồi chuông cảnh báo làm dấy lên mối lo ngại về việc thay thế con người trong công việc nhất là đối với những công việc có tính chất lặp đi lặp lại mà không có sự đổi mới sáng tạo. Các lĩnh vực về kế toán và kiểm toán đang chuẩn bị cho sự chuyển đổi đáng kể trong thời gian tới đây do chịu ảnh hưởng lớn từ việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Dưới đây AGS sẽ cung cấp cho bạn một mô hình SWOT phân tích cơ hội thách thức, ưu điểm và hạn chế để bạn có thể nắm rõ sự thay đổi của ngành kiểm toán trong 10 năm tới nhé.

1. Điểm mạnh:

- Giảm tối thiểu chi phí: Một số phần hành kiểm toán, kế toán sẽ được thay thế bởi (AI) có thể giúp cho doanh nghiệp giảm thiểu tiền lương phải trả và chi phí hoạt động cho các tổ chức. Dẫn đến sự thay đổi trong các doanh nghiệp phân bổ về nguồn lực, họ tập trung đầu tư nhiều vào các công cụ AI trong khi đó có khả năng giảm biên chế trong các lĩnh vực cụ thể.

- Hạn chế sai sót: Không thể nào phủ nhận việc trí tuệ nhân tạo (AI) nhập liệu ít bị lỗi hơn so với con người nhập thủ công, đặc biệt là đối với các báo cáo hay các phép tính phức tạp. Có thể nói độ chính xác là rất quan trọng đối với kiểm toán, từng con số phải trùng khớp và chính xác tuyệt đối để có thể đảm bảo tuân thủ quy định và minh bạch về tài chính.

- Tăng năng suất, hiệu quả: Các nhiệm vụ có tính chất lặp đi lặp lại mà không có tính sáng tạo sẽ được thay thế bởi AI như: nhiệm vụ nhập dữ liệu, phân tích tài chính,... sẽ được thực hiện nhanh chóng, chính xác tuyệt đối do được phần mềm tự động hóa quy trình. Đảm bảo tính chính xác, làm tăng năng suất và cho phép các kế toán viên và kiểm toán viên có thể tập trung vào những việc khác.

- Cải thiện khả năng ra quyết định: Với sự hỗ trợ của AI, các chuyên gia kế toán và kiểm toán có thể tiếp cận những phân tích chuyên sâu và thông tin giá trị mà trước đây khó có được. AI có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, từ đó phát hiện các xu hướng, mô hình và bất thường mà con người dễ bỏ sót, góp phần nâng cao chất lượng đánh giá rủi ro cũng như độ chính xác trong dự báo tài chính.

2. Điển yếu:

- Chi phí: Có thể thấy tùy từng đối tượng doanh nghiệp mà có thể áp dụng trí tuệ nhân tạo vào trong quá trình xử lí công việc. Như đối với những doanh nghiệp nhỏ, hạn chế về chi phí thì việc sử dụng AI là bất khả thi vì khoản đầu tư ban đầu là rất lớn. Vì vậy, vấn đề này tạo ra một khoản cách giữa các công ty lớn và các công ty nhỏ về tình hình chi phí, nguồn lực.

- Từ "hỗ trợ" sang "phụ thuộc": Chưa ai dám khẳng định rằng AI hoàn toàn đúng 100% và mặc dù kết quả là 99,9% thì vẫn còn đó 0.1% là chưa chắc chắn. Các hệ thống AI có thể thiếu khả năng hiểu đầy đủ ngữ cảnh trong các tình huống phức tạp, hoặc không nhận diện được các giao dịch bất thường nằm ngoài những mô hình và dữ liệu đã được thiết lập trước đó. Chính vì vậy mà cần phải có sự giám sát của con người tránh những lỗi sai không đáng có.

- Tạo ra khoảng cách kỹ năng: Có thể nói sự gia tăng của AI trong lĩnh vực kiểm toán buộc các chuyên gia cần có những kĩ năng mới đặc biệt với kỹ năng về khoa học dữ liệu, học máy và quản kí hệ thống AI. Một số kiểm toán viên có thể cảm thấy bản thân bị tụt hậu, chưa sẵn sàng làm việc với những công nghệ tiên tiến, từ đó tạo ra khoảng cách lớn về kỹ năng sử dụng công nghệ AI.

3. Cơ hội:

- Thao tác từ xa: AI đang góp phần thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán. Những công việc trước đây yêu cầu gặp mặt trực tiếp hoặc phụ thuộc vào chuyên môn tại địa phương nay có thể được thực hiện từ xa thông qua các nền tảng ứng dụng AI. Nhờ đó, các chuyên gia có cơ hội hợp tác với khách hàng và doanh nghiệp trên toàn thế giới mà không còn bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý. Chính vì vậy đây có thể nói là cơ hội lớn giành cho những doanh nghiệp kế toán dịch vụ về việc mở rộng quy mô.

- Tạo cơ hội việc làm: những người làm kiểm toán giờ đây sẽ có vai trò khác so với trước kia. Thay vì ngồi nhập liệu thì chúng ta còn có thể giành thời gian đó làm việc với AI, quản lí chuỗi các tập dữ liệu lớn và giải quyết kết quả kiểm toán do AI tạo lập. Một số vai trò mới có thể kể đến như kiểm toán viên AI, cố vấn tài chính,...

- Tư vấn và chiến lược: Khi AI tiếp quản nhiều nhiệm vụ thì tạo cơ hội cho các kiểm toán viên đảm nhận các vai trò mang tính chiến lược hơn như việc lập ra các kế hoạch tài chính, phát triển định hướng doanh nghiệp và quản lí rủi ro. Bên cạnh đó, nhu cầu về chuyên môn an ninh tăng cao do sự gia tăng của AI trong kiểm toán về quyền riêng tư dữ liệu và an ninh mạng trở thành mối quan tâm quan trọng nhất. Các chuyên gia về đảm bảo an ninh cho dữ liệu tài chính và bảo vệ để chống lại các mối đe dọa mạng ngày càng tăng. Ngành kiểm toán trong tương lai có thể sẽ tập trung nhiều hơn vào an ninh mạng và việc sử dụng các hệ thống AI có đạo đức.

4. Thách thức:

- Tính bảo mật: Tất cả những thông tin dữ liệu mà chúng ta cung cấp có thể bị rò rỉ ra bên ngoài và đây chính là mục tiêu của các cuộc tấn công mạng. Mối đe dọa lớn nhất chính là đảm bảo tính bảo mật và tính toàn vẹn của các hệ thống công nghệ AI nhằm ngăn chặn những hành vi vi phạm dữ liệu và gian lận trên không gian mạng.

- Cơ hội việc làm bị hạn chế: Một khi các hệ thống AI trở nên có năng lực hơn thì vai trò của các nhân viên kiểm toán cấp trung hay là những nhân viên mới vào nghề dễ dàng bị bỏ quên. Công nghệ AI hoàn toàn có thể làm được những bút toán nhập liệu thủ công mang tính chất lặp đi lặp lại mà không cần đến việc nhập liệu thủ công mất thời gian. Điều này dẫn tới việc tác động đến sự ổn định của nguồn nhân lực lao động trong ngành kiểm toán. Muốn đứng vững trên ngành này thì cần có sự trao dồi về kiến thức công nghệ, để bắt kịp với thời đại hiện nay.

- Thách thức về quy định: Việc ứng dụng AI ngày càng rộng rãi trong kiểm toán có thể vượt quá tốc độ thích nghi của các cơ quan quản lý. Khi kiểm toán dựa trên AI trở nên phổ biến, điều này đặt ra nhiều nghi vấn về mức độ phù hợp và đầy đủ của các khuôn khổ pháp lý cũng như chuẩn mực hiện hành. Hệ quả là có thể xuất hiện sự thiếu rõ ràng về pháp lý và những rào cản trong quy định đối với các doanh nghiệp triển khai công nghệ AI.

5. Cơ hội việc làm của ngành kiểm toán 10 năm tới:

- Trong 10 năm tới, AI được dự báo sẽ tạo ra những thay đổi sâu rộng trong lĩnh vực kiểm toán, mở ra cả cơ hội lẫn thách thức đáng kể. Công nghệ này có khả năng tự động hóa các công việc lặp lại, nâng cao độ chính xác và hình thành những chuyên môn mới. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những rủi ro như nguy cơ thay thế một số vị trí việc làm và các vấn đề liên quan đến đạo đức nghề nghiệp.

- Để thích ứng, các chuyên gia cần chủ động nâng cao kỹ năng, làm quen với các công cụ ứng dụng AI và tập trung vào những công việc có giá trị cao hơn, đòi hỏi sự đánh giá và phán đoán của con người. Đồng thời, các tổ chức cũng phải biết cách cân đối giữa việc khai thác lợi ích của AI và kiểm soát những hạn chế tiềm ẩn, chẳng hạn như sự phụ thuộc vào công nghệ hay nguy cơ mất an toàn thông tin.

- Về lâu dài, những cá nhân có khả năng thích nghi tốt với sự chuyển đổi này sẽ có nhiều cơ hội phát triển và thăng tiến trong ngành kế toán và kiểm toán.

Trên đây là toàn bộ thông tin mà AGS đã tim hiểu được. Cám ơn bạn đã giành thời gian quan tâm, hãy theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin mới.