Bản quyền âm nhạc trong kinh doanh từ ngày 01/7/2026
Âm nhạc là một phần quen thuộc trong hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại hay phòng tập thể thao. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn cho rằng việc mở nhạc từ YouTube, Spotify hoặc các nền tảng trực tuyến khác là có thể sử dụng tự do mà không phát sinh nghĩa vụ pháp lý nào. Từ ngày 01/7/2026, các quy định liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan tiếp tục được hoàn thiện, trong đó có hướng dẫn cụ thể về mức tiền bản quyền phải chi trả khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh.
1. Cơ sở pháp lý về bản quyền âm nhạc trong hoạt động kinh doanh
Việc sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh hiện nay được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản pháp luật sau:
- Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, được sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019, 2022 và 2025;
- Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan;
- Nghị định số 134/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 17/2023/NĐ-CP.
Theo Luật Sở hữu trí tuệ, tác phẩm âm nhạc là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả. Đồng thời, pháp luật còn bảo hộ quyền của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình và tổ chức phát sóng. Vì vậy, việc sử dụng một bài hát trong hoạt động kinh doanh có thể liên quan đến nhiều chủ thể quyền khác nhau.
2. Quán cà phê, nhà hàng mở nhạc có phải trả tiền bản quyền không?
Theo quy định hiện hành, việc sử dụng tác phẩm, bản ghi âm hoặc ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại tại nhà hàng, quán cà phê, khách sạn, cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại, khu vui chơi giải trí, phòng tập thể thao, quán bar, vũ trường và nhiều loại hình kinh doanh tương tự thuộc trường hợp phải trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan.
Đáng chú ý, trong các trường hợp này doanh nghiệp không nhất thiết phải xin phép trước đối với từng tác phẩm, nhưng vẫn có nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền theo quy định của pháp luật hoặc theo thỏa thuận với chủ sở hữu quyền.
3. Mở nhạc từ YouTube hoặc Spotify có được miễn tiền bản quyền?
Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất hiện nay.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng việc trả phí YouTube Premium hoặc Spotify Premium đồng nghĩa với việc được sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, các gói dịch vụ này chủ yếu phục vụ nhu cầu sử dụng cá nhân.
Việc doanh nghiệp phát nhạc tại địa điểm kinh doanh để phục vụ khách hàng vẫn được xem là hoạt động khai thác âm nhạc cho mục đích thương mại. Do đó, nghĩa vụ trả tiền bản quyền vẫn có thể phát sinh dù doanh nghiệp đang sử dụng các nền tảng nghe nhạc trả phí.
4. Tiền bản quyền được tính như thế nào từ ngày 01/7/2026?
Một trong những điểm đáng chú ý của quy định mới là việc xác định cụ thể phương pháp tính tiền bản quyền đối với các cơ sở kinh doanh sử dụng âm nhạc.
Theo Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP, số tiền bản quyền phải chi trả hằng năm được xác định theo công thức:
- Tiền bản quyền = Mức lương cơ sở × Hệ số điều chỉnh
- Ví dụ: Quán cà phê - giải khát
Trong đó:
- Mức lương cơ sở: Từ 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng (theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP). Trước đó, mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng/tháng (theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP).
- Hệ số điều chỉnh: Phụ thuộc vào loại hình kinh doanh, diện tích mặt bằng và khu vực địa lý
Đối với một số hoạt động kinh doanh, thương mại như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại,... mức phí sẽ thay đổi tùy theo diện tích mặt bằng và phân loại đô thị nơi doanh nghiệp hoạt động. Ap dụng quy định phân loại đô thị như sau:
- Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh: Áp dụng theo khung giá;
- Đô thị loại I: Áp dụng 80% khung giá;
- Đô thị loại II: Áp dụng 50% khung giá;
- Đô thị loại III: Áp dụng 20% khung giá. Trường hợp thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn thì áp dụng 10% khung giá.
Điều này cho thấy việc thu tiền bản quyền không còn được áp dụng theo cách thức chung chung mà đã có căn cứ tính toán cụ thể hơn, góp phần tăng tính minh bạch trong quá trình thực hiện.
5. Đơn vị nào thu và phân chia tiền bản quyền?
Theo Điều 48 Nghị định 17/2023/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP), việc thu và phân chia tiền bản quyền phải được thực hiện theo nguyên tắc minh bạch và bảo đảm quyền lợi của các chủ thể quyền. Theo đó, các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan có trách nhiệm xây dựng cơ chế giám sát nhằm bảo đảm các khoản tiền bản quyền thu được từ hoạt động cấp phép được quản lý riêng biệt với các nguồn tài sản và khoản thu, chi khác của tổ chức. Quy định này cũng áp dụng đối với các khoản tiền bản quyền chưa thể phân chia do chưa xác định được hoặc chưa liên hệ được với tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả hoặc chủ sở hữu quyền liên quan đã ủy quyền.
Sau khi thu được tiền bản quyền, tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan phải thực hiện việc phân chia cho các tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và chủ sở hữu quyền liên quan theo thỏa thuận đã ký kết. Việc phân chia phải được thực hiện định kỳ và không được chậm quá 06 tháng kể từ thời điểm thu được tiền bản quyền, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Để duy trì hoạt động của mình, tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan được phép giữ lại một phần tiền bản quyền thu được nhằm chi trả các chi phí phục vụ việc quản lý, khai thác và bảo vệ quyền theo ủy quyền của các chủ thể quyền. Tuy nhiên, khoản chi phí này phải được sử dụng hợp lý, phù hợp với quy mô và giai đoạn phát triển của tổ chức, đồng thời phải được ghi nhận trong báo cáo quyết toán tài chính đã được kiểm toán độc lập xác nhận.
Pháp luật cũng đặt ra giới hạn đối với tỷ lệ tiền bản quyền được giữ lại nhằm bảo đảm quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu quyền. Cụ thể, trong 05 năm đầu kể từ khi thành lập, tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan chỉ được giữ lại tối đa 40% tổng số tiền bản quyền thu được; trong 05 năm tiếp theo, tỷ lệ này giảm xuống còn tối đa 30%; và đối với các tổ chức đã hoạt động từ 10 năm trở lên, tỷ lệ giữ lại không được vượt quá 25% tổng số tiền bản quyền thu được.
Ngoài các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan, pháp luật cũng cho phép các tổ chức khác thực hiện việc thu và phân chia tiền bản quyền theo ủy quyền của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền. Tuy nhiên, các tổ chức này phải tuân thủ các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP về trách nhiệm quản lý, công khai, minh bạch và phân chia tiền bản quyền tương tự như đối với tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan.
6. Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế rủi ro?
Để tránh các tranh chấp liên quan đến bản quyền âm nhạc, doanh nghiệp nên:
- Rà soát nguồn nhạc đang sử dụng tại cơ sở kinh doanh;
- Xác định rõ việc sử dụng âm nhạc có thuộc mục đích thương mại hay không;
- Chủ động tìm hiểu nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền theo quy định;
- Làm việc với các tổ chức đại diện quyền tác giả, quyền liên quan khi cần thiết;
- Lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hoặc tài liệu chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ bản quyền.
Việc tuân thủ đúng các quy định về quyền tác giả không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với các giá trị sáng tạo và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh.
7. Kết luận
Như vậy, mở nhạc trong quán cà phê, nhà hàng hay các cơ sở kinh doanh khác không đơn thuần là hoạt động giải trí mà có thể được xem là hành vi sử dụng tác phẩm nhằm mục đích thương mại. Theo các quy định hiện hành, doanh nghiệp sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh có thể phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan. Vì vậy, việc tìm hiểu và tuân thủ các quy định pháp luật về bản quyền âm nhạc là yêu cầu cần thiết để bảo đảm hoạt động kinh doanh diễn ra ổn định và hạn chế các rủi ro pháp lý trong tương lai.
Công ty AGS cảm ơn Quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp Quý độc giả hiểu rõ hơn về các quy định liên quan đến bản quyền âm nhạc trong hoạt động kinh doanh. Hãy tiếp tục đồng hành cùng AGS để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về doanh nghiệp và pháp luật.
Nguồn: Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc có phải trả tiền bản quyền không? - https://luatvietnam.vn/linh-vuc-khac/tu-01-7-2026-quan-ca-phe-nha-hang-mo-nhac-co-phai-tra-tien-ban-quyen-khong-883-109429-article.html#google_vignette
