Doanh nghiệp không cho nghỉ lễ Quốc khánh bị phạt thế nào?
Nghỉ lễ Quốc khánh là một trong những quyền lợi quan trọng của người lao động được pháp luật lao động Việt Nam bảo đảm. Tuy nhiên, mỗi dịp Quốc khánh, nhiều doanh nghiệp vẫn băn khoăn liệu có bắt buộc phải cho người lao động nghỉ liên tục 5 ngày hay chỉ cần bảo đảm số ngày nghỉ theo quy định. Việc hiểu chưa đầy đủ các quy định pháp luật có thể dẫn đến áp dụng sai lịch nghỉ hoặc vi phạm quyền lợi của người lao động. Bài viết dưới đây sẽ phân tích quy định về lịch nghỉ Quốc khánh năm 2026, quyền quyết định của doanh nghiệp, mức xử phạt nếu không bố trí nghỉ đúng quy định và những lưu ý quan trọng mà người sử dụng lao động cần biết.
Mỗi năm, lịch nghỉ lễ Quốc khánh luôn là vấn đề được nhiều doanh nghiệp và người lao động quan tâm. Đặc biệt, khi lịch nghỉ của khu vực nhà nước kéo dài nhiều ngày liên tục, không ít người lao động trong doanh nghiệp tư nhân cho rằng mình cũng đương nhiên được hưởng chế độ tương tự. Tuy nhiên, trên thực tế, quy định pháp luật có sự phân biệt giữa khu vực nhà nước và khu vực doanh nghiệp.
Căn cứ Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 quy định về nghỉ lễ, tết như sau:
1. Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây:
a) Tết Dương lịch: 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch);
b) Tết Âm lịch: 05 ngày;
c) Ngày Chiến thắng: 01 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch);
d) Ngày Quốc tế lao động: 01 ngày (ngày 01 tháng 5 dương lịch);
đ) Quốc khánh: 02 ngày (ngày 02 tháng 9 dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau);
e) Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch).
2. Lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ngoài các ngày nghỉ theo quy định tại khoản 1 Điều này còn được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền dân tộc và 01 ngày Quốc khánh của nước họ.
3. Hằng năm, căn cứ vào điều kiện thực tế, Thủ tướng Chính phủ quyết định cụ thể ngày nghỉ quy định tại điểm b và điểm đ khoản 1 Điều này.
Như vậy, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương 02 ngày trong dịp Quốc khánh, bao gồm ngày 02/9 và 01 ngày liền kề trước hoặc sau do người sử dụng lao động lựa chọn. Đây là quyền lợi tối thiểu mà mọi người lao động làm việc theo hợp đồng lao động đều được hưởng.
Đối với năm 2026, theo Thông báo của Bộ Nội vụ, cán bộ, công chức và viên chức được nghỉ liên tục 05 ngày, từ ngày 29/8/2026 đến hết ngày 02/9/2026, do kết hợp ngày nghỉ hằng tuần và thực hiện hoán đổi ngày làm việc. Đây là lịch nghỉ áp dụng riêng đối với khu vực hành chính nhà nước.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước, người sử dụng lao động chỉ bắt buộc bố trí cho người lao động nghỉ 02 ngày theo quy định của Bộ luật Lao động. Doanh nghiệp có quyền lựa chọn nghỉ vào ngày 01/9 và 02/9 hoặc 02/9 và 03/9, đồng thời phải thông báo phương án nghỉ cho người lao động ít nhất 30 ngày trước khi thực hiện.
Ngoài ra, Bộ Nội vụ khuyến khích doanh nghiệp áp dụng lịch nghỉ tương tự khu vực nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động và góp phần kích cầu du lịch, tiêu dùng. Tuy nhiên, đây chỉ là chính sách khuyến khích, không phải nghĩa vụ bắt buộc. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không bắt buộc phải cho người lao động nghỉ liên tục 5 ngày. Miễn là bảo đảm người lao động được nghỉ đủ 02 ngày hưởng nguyên lương theo quy định của pháp luật thì doanh nghiệp vẫn được xem là thực hiện đúng quy định.
Như đã phân tích, lịch nghỉ 5 ngày chỉ áp dụng bắt buộc đối với cán bộ, công chức và viên chức. Đối với doanh nghiệp, pháp luật chỉ yêu cầu bảo đảm chế độ nghỉ lễ theo Điều 112 Bộ luật Lao động năm 2019. Do đó, nếu doanh nghiệp chỉ bố trí cho người lao động nghỉ đúng 02 ngày theo quy định thì hoàn toàn không vi phạm pháp luật, kể cả khi lịch nghỉ của khu vực nhà nước kéo dài 5 ngày.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng có thể chủ động quyết định cho người lao động nghỉ dài hơn nếu điều kiện sản xuất, kinh doanh cho phép hoặc nếu có thỏa thuận trong nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc hợp đồng lao động. Đây được xem là chính sách phúc lợi nhằm nâng cao sự gắn kết và tạo động lực cho người lao động. Trong trường hợp người lao động vẫn phải làm việc vào ngày nghỉ lễ, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các quy định về làm thêm giờ và trả lương làm việc vào ngày lễ theo Bộ luật Lao động. Việc bố trí làm việc nhưng không bảo đảm chế độ tiền lương sẽ là hành vi vi phạm và có thể bị xử lý theo quy định.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần thông báo lịch nghỉ lễ trước ít nhất 30 ngày để người lao động chủ động sắp xếp công việc và kế hoạch cá nhân. Việc thông báo rõ ràng, minh bạch cũng góp phần hạn chế tranh chấp lao động phát sinh trong dịp nghỉ lễ.
Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động vi phạm quy định về nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm hoặc nghỉ lễ, tết có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Ngoài việc bị xử phạt bằng tiền, doanh nghiệp còn phải khắc phục hậu quả bằng việc bảo đảm đầy đủ quyền lợi hợp pháp cho người lao động nếu có vi phạm xảy ra. Việc tuân thủ đúng quy định về thời giờ nghỉ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, bảo đảm quyền lợi của người lao động và nâng cao hình ảnh của doanh nghiệp trên thị trường lao động.
Đối với doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động, mức xử phạt sẽ bằng 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Như vậy, doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng, tùy theo tính chất, mức độ và số lượng người lao động bị ảnh hưởng.
Ngoài xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn có trách nhiệm khắc phục hậu quả bằng việc bảo đảm quyền nghỉ lễ hoặc thanh toán đầy đủ các quyền lợi phát sinh cho người lao động theo quy định của pháp luật. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn góp phần duy trì môi trường lao động ổn định, hạn chế phát sinh tranh chấp.
Đối với doanh nghiệp có nhu cầu duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh trong dịp lễ, việc bố trí người lao động làm việc cần được thực hiện trên cơ sở quy định của Bộ luật Lao động về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và chế độ tiền lương. Người lao động làm việc vào ngày nghỉ lễ phải được hưởng chế độ tiền lương theo đúng quy định, tránh trường hợp chỉ bố trí làm việc mà không bảo đảm quyền lợi tương ứng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên rà soát nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc hợp đồng lao động để bảo đảm các quy định nội bộ không trái với quy định của pháp luật. Trường hợp doanh nghiệp áp dụng chính sách nghỉ dài hơn quy định hoặc có thêm các chế độ phúc lợi khác trong dịp lễ, đây sẽ là yếu tố góp phần nâng cao sự gắn kết của người lao động và xây dựng hình ảnh doanh nghiệp tích cực trên thị trường lao động. Việc tuân thủ đúng các quy định về nghỉ lễ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các khoản xử phạt hành chính mà còn thể hiện sự tôn trọng quyền lợi của người lao động, từ đó tạo nền tảng cho quan hệ lao động hài hòa và bền vững.
Trong trường hợp không bảo đảm quyền nghỉ lễ theo quy định, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến 40 triệu đồng đối với tổ chức. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng phương án nghỉ lễ phù hợp, thông báo đúng thời hạn và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thời giờ nghỉ ngơi cũng như chế độ tiền lương. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, ổn định và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động.
1. Người lao động có được nghỉ 5 ngày dịp Quốc khánh 2026 không?
Căn cứ Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 quy định về nghỉ lễ, tết như sau:
1. Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây:
a) Tết Dương lịch: 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch);
b) Tết Âm lịch: 05 ngày;
c) Ngày Chiến thắng: 01 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch);
d) Ngày Quốc tế lao động: 01 ngày (ngày 01 tháng 5 dương lịch);
đ) Quốc khánh: 02 ngày (ngày 02 tháng 9 dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau);
e) Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch).
2. Lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ngoài các ngày nghỉ theo quy định tại khoản 1 Điều này còn được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền dân tộc và 01 ngày Quốc khánh của nước họ.
3. Hằng năm, căn cứ vào điều kiện thực tế, Thủ tướng Chính phủ quyết định cụ thể ngày nghỉ quy định tại điểm b và điểm đ khoản 1 Điều này.
Như vậy, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương 02 ngày trong dịp Quốc khánh, bao gồm ngày 02/9 và 01 ngày liền kề trước hoặc sau do người sử dụng lao động lựa chọn. Đây là quyền lợi tối thiểu mà mọi người lao động làm việc theo hợp đồng lao động đều được hưởng.
Đối với năm 2026, theo Thông báo của Bộ Nội vụ, cán bộ, công chức và viên chức được nghỉ liên tục 05 ngày, từ ngày 29/8/2026 đến hết ngày 02/9/2026, do kết hợp ngày nghỉ hằng tuần và thực hiện hoán đổi ngày làm việc. Đây là lịch nghỉ áp dụng riêng đối với khu vực hành chính nhà nước.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước, người sử dụng lao động chỉ bắt buộc bố trí cho người lao động nghỉ 02 ngày theo quy định của Bộ luật Lao động. Doanh nghiệp có quyền lựa chọn nghỉ vào ngày 01/9 và 02/9 hoặc 02/9 và 03/9, đồng thời phải thông báo phương án nghỉ cho người lao động ít nhất 30 ngày trước khi thực hiện.
Ngoài ra, Bộ Nội vụ khuyến khích doanh nghiệp áp dụng lịch nghỉ tương tự khu vực nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động và góp phần kích cầu du lịch, tiêu dùng. Tuy nhiên, đây chỉ là chính sách khuyến khích, không phải nghĩa vụ bắt buộc. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không bắt buộc phải cho người lao động nghỉ liên tục 5 ngày. Miễn là bảo đảm người lao động được nghỉ đủ 02 ngày hưởng nguyên lương theo quy định của pháp luật thì doanh nghiệp vẫn được xem là thực hiện đúng quy định.
2. Doanh nghiệp không cho nghỉ 5 ngày có bị xử phạt không?
Một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là doanh nghiệp không áp dụng lịch nghỉ 5 ngày sẽ bị xử phạt. Thực tế, nhận định này không chính xác.Như đã phân tích, lịch nghỉ 5 ngày chỉ áp dụng bắt buộc đối với cán bộ, công chức và viên chức. Đối với doanh nghiệp, pháp luật chỉ yêu cầu bảo đảm chế độ nghỉ lễ theo Điều 112 Bộ luật Lao động năm 2019. Do đó, nếu doanh nghiệp chỉ bố trí cho người lao động nghỉ đúng 02 ngày theo quy định thì hoàn toàn không vi phạm pháp luật, kể cả khi lịch nghỉ của khu vực nhà nước kéo dài 5 ngày.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng có thể chủ động quyết định cho người lao động nghỉ dài hơn nếu điều kiện sản xuất, kinh doanh cho phép hoặc nếu có thỏa thuận trong nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc hợp đồng lao động. Đây được xem là chính sách phúc lợi nhằm nâng cao sự gắn kết và tạo động lực cho người lao động. Trong trường hợp người lao động vẫn phải làm việc vào ngày nghỉ lễ, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các quy định về làm thêm giờ và trả lương làm việc vào ngày lễ theo Bộ luật Lao động. Việc bố trí làm việc nhưng không bảo đảm chế độ tiền lương sẽ là hành vi vi phạm và có thể bị xử lý theo quy định.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần thông báo lịch nghỉ lễ trước ít nhất 30 ngày để người lao động chủ động sắp xếp công việc và kế hoạch cá nhân. Việc thông báo rõ ràng, minh bạch cũng góp phần hạn chế tranh chấp lao động phát sinh trong dịp nghỉ lễ.
3. Trường hợp nào doanh nghiệp sẽ bị xử phạt?
Mặc dù không bắt buộc phải cho người lao động nghỉ 5 ngày liên tục, doanh nghiệp vẫn có thể bị xử phạt nếu không bảo đảm quyền nghỉ lễ theo quy định của pháp luật. Cụ thể, nếu người sử dụng lao động không cho người lao động nghỉ đủ 02 ngày nghỉ Quốc khánh hưởng nguyên lương, hoặc bố trí làm việc nhưng không thực hiện đầy đủ quyền lợi theo quy định, hành vi này được xem là vi phạm quy định về thời giờ nghỉ ngơi.Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động vi phạm quy định về nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm hoặc nghỉ lễ, tết có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Ngoài việc bị xử phạt bằng tiền, doanh nghiệp còn phải khắc phục hậu quả bằng việc bảo đảm đầy đủ quyền lợi hợp pháp cho người lao động nếu có vi phạm xảy ra. Việc tuân thủ đúng quy định về thời giờ nghỉ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, bảo đảm quyền lợi của người lao động và nâng cao hình ảnh của doanh nghiệp trên thị trường lao động.
4. Mức xử phạt khi doanh nghiệp không cho người lao động nghỉ lễ Quốc khánh
Mặc dù doanh nghiệp không bắt buộc phải bố trí lịch nghỉ liên tục 5 ngày như khu vực nhà nước, nhưng vẫn phải bảo đảm cho người lao động được nghỉ 02 ngày hưởng nguyên lương theo quy định của Bộ luật Lao động. Nếu không thực hiện đúng nghĩa vụ này, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính. Theo khoản 2 Điều 18 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi vi phạm quy định về nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm hoặc nghỉ lễ, tết sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Đây là mức phạt áp dụng đối với cá nhân là người sử dụng lao động.Đối với doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động, mức xử phạt sẽ bằng 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Như vậy, doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng, tùy theo tính chất, mức độ và số lượng người lao động bị ảnh hưởng.
Ngoài xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn có trách nhiệm khắc phục hậu quả bằng việc bảo đảm quyền nghỉ lễ hoặc thanh toán đầy đủ các quyền lợi phát sinh cho người lao động theo quy định của pháp luật. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn góp phần duy trì môi trường lao động ổn định, hạn chế phát sinh tranh chấp.
5. Doanh nghiệp cần lưu ý gì để tránh vi phạm?
Để hạn chế rủi ro pháp lý trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh năm 2026, doanh nghiệp nên chủ động xây dựng kế hoạch nghỉ lễ ngay từ sớm và thông báo cho người lao động theo đúng thời hạn luật định. Việc công khai lịch nghỉ không chỉ giúp người lao động chủ động sắp xếp công việc, thời gian cá nhân mà còn tạo sự minh bạch trong quản lý nhân sự.Đối với doanh nghiệp có nhu cầu duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh trong dịp lễ, việc bố trí người lao động làm việc cần được thực hiện trên cơ sở quy định của Bộ luật Lao động về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và chế độ tiền lương. Người lao động làm việc vào ngày nghỉ lễ phải được hưởng chế độ tiền lương theo đúng quy định, tránh trường hợp chỉ bố trí làm việc mà không bảo đảm quyền lợi tương ứng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên rà soát nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc hợp đồng lao động để bảo đảm các quy định nội bộ không trái với quy định của pháp luật. Trường hợp doanh nghiệp áp dụng chính sách nghỉ dài hơn quy định hoặc có thêm các chế độ phúc lợi khác trong dịp lễ, đây sẽ là yếu tố góp phần nâng cao sự gắn kết của người lao động và xây dựng hình ảnh doanh nghiệp tích cực trên thị trường lao động. Việc tuân thủ đúng các quy định về nghỉ lễ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các khoản xử phạt hành chính mà còn thể hiện sự tôn trọng quyền lợi của người lao động, từ đó tạo nền tảng cho quan hệ lao động hài hòa và bền vững.
6. Kết luận
Lịch nghỉ lễ Quốc khánh năm 2026 của khu vực nhà nước kéo dài 05 ngày liên tục khiến nhiều người nhầm tưởng mọi doanh nghiệp đều bắt buộc áp dụng thời gian nghỉ tương tự. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Lao động, doanh nghiệp chỉ có nghĩa vụ bảo đảm cho người lao động được nghỉ 02 ngày hưởng nguyên lương trong dịp Quốc khánh. Việc nghỉ dài hơn là chính sách khuyến khích hoặc do doanh nghiệp và người lao động tự thỏa thuận.Trong trường hợp không bảo đảm quyền nghỉ lễ theo quy định, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến 40 triệu đồng đối với tổ chức. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng phương án nghỉ lễ phù hợp, thông báo đúng thời hạn và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thời giờ nghỉ ngơi cũng như chế độ tiền lương. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, ổn định và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động.
Nguồn: Không cho người lao động nghỉ 5 ngày lễ Quốc khánh 2026 bị phạt thế nào? - https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/tu-van-phap-luat/118809/khong-cho-nguoi-lao-dong-nghi-5-ngay-le-quoc-khanh-2026-bi-phat-the-nao
.png)
