Hóa đơn đỏ là gì? Có bắt buộc lập khi mua hàng không?
Công ty Kế toán AGS Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và cung cấp dịch
vụ Kế toán, Kiểm toán, Thuế, Tư vấn quản lý, chuyển đổi và tái cơ cấu doanh
nghiệp.
“Hóa đơn đỏ” là khái niệm quen thuộc trong hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ hóa đơn đỏ là gì và khi nào cần lập hóa đơn đỏ khi mua hàng. Việc nắm rõ quy định về hóa đơn đỏ giúp doanh nghiệp và cá nhân thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, đồng thời đảm bảo tính hợp pháp của các giao dịch kinh doanh. Hôm nay hãy cùng AGS tìm hiểu sâu hơn về hóa đơn đỏ nhé.
1. Hóa đơn đỏ là gì?
Hóa đơn đỏ là cách hiểu của người dùng hóa đơn gọi chung nên chưa được quy định trong luật, có thể hiểu hóa đơn đỏ dùng để chỉ hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) hay hóa đơn VAT dùng trong kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.Hóa đơn đỏ là một loại chứng từ kế toán do Bộ Tài chính phát hành hoặc doanh nghiệp tiến hành tự in trong trường hợp đã đăng ký mẫu với Cơ quan thuế.2. Hóa đơn đỏ dùng để làm gì?
Khi kinh doanh mua bán hàng hóa, dịch vụ thì doanh nghiệp bắt buộc phải lập hóa đơn đỏ. Việc lập hóa đơn là trách nhiệm của người bán hàng hóa, dịch vụ theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định hóa đơn GTGT là hóa đơn dành cho các tổ chức khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ sử dụng cho các hoạt động:- Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong nội địa;
- Hoạt động vận tải quốc tế;
- Xuất vào khu phi thuế quan và các trường hợp được coi như xuất khẩu;
- Xuất khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ ra nước ngoài.
- Căn cứ để người mua hàng hóa, dịch vụ xác định số tiền thuế cần nộp khi kê khai thuế GTGT.
- Căn cứ để người bán hàng hóa, dịch vụ xác định số tiền thuế GTGT phải nộp ngân sách nhà nước.
- Căn cứ để cơ quan thuế quản lý thuế đối với người bán và người mua hàng hóa, dịch vụ.
- Căn cứ để hoàn thuế GTGT.
3. Có phải lập hóa đơn đỏ khi mua hàng không?
Hiện hành, căn cứ Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa)
Bên cạnh đó, tại khoản 9 Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP có quy định thời điểm ký số trên hóa đơn điện tử là thời điểm người bán, người mua sử dụng chữ ký số để ký trên hóa đơn điện tử được hiển thị theo định dạng ngày, tháng, năm của năm dương lịch. Trường hợp hóa đơn điện tử đã lập có thời điểm ký số trên hóa đơn khác thời điểm lập hóa đơn thì thời điểm khai thuế là thời điểm lập hóa đơn.
Như vậy, người bán phải lập hóa đơn cho người mua khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ bất kể giá trị hàng hóa, dịch vụ bao nhiêu, kể cả trong các trường hợp sau:
- Hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu
- Hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất)
- Xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa.
Theo đó, được phép lập hóa đơn mà trong đó thời điểm lập hóa đơn và thời điểm ký số là khác nhau. Khi lập hóa đơn có thời điểm ký số khác với thời điểm lập thì phải kê khai thuế theo thời điểm lập hóa đơn.4. Lưu ý khi xuất hóa đơn đỏ
Thông thường, hóa đơn đỏ được lập thành 3 liên, tương ứng với 3 màu là trắng, đỏ và xanh. Khi xuất hóa đơn đỏ, cần lưu ý một số vấn đề sau:- Bên bán phải kẹp 3 liên hóa đơn viết cùng 1 lúc để đảm bảo nội dung đồng nhất giữa các liên. Việc tách các liên ra viết riêng lẻ là không được phép.
- Thông tin người mua trên hóa đơn đỏ phải được ghi đầy đủ, chính xác.
- Các thông tin trên hóa đơn đỏ không được tẩy xóa, sửa và phải được thể hiện với chỉ 1 màu mực.
- Nội dung phải liên tục, không ngắt quãng, đặc biệt không viết đè chữ lên nhau và phải gạch chéo phần còn trống.
- Số hóa đơn đỏ phải được lập liên tục từ nhỏ đến lớn.
- Thời gian ngày, tháng, năm lập hóa đơn sẽ ghi vào thời điểm phát sinh giao dịch hoặc khi đã hoàn thành giao dịch cung cấp hàng hóa/dịch vụ cho người mua.
- Hình thức thanh toán trong hóa đơn đỏ được chấp nhận là tiền mặt hoặc chuyển khoản.
5. Những hành vi nào bị nghiêm cấm khi sử dụng hóa đơn đỏ
Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định 123/2020/NĐ-CP nghiêm cấm tổ chức, cá nhân bán, cung cấp hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân có quyền và nghĩa vụ liên quan đến việc sử dụng hóa đơn đỏ như sau:- Thực hiện hành vi gian dối như sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn;
- Cản trở công chức thuế thi hành công vụ, cụ thể các hành vi cản trở gây tổn hại sức khỏe, nhân phẩm của công chức thuế khi đang thanh tra, kiểm tra về hóa đơn, chứng từ;
- Truy cập trái phép, làm sai lệch, phá hủy hệ thống thông tin về hóa đơn, chứng từ;
- Đưa hối lộ hoặc thực hiện các hành vi khác liên quan hóa đơn, chứng từ nhằm mưu lợi bất chính.
5.1. Những dịch vụ nào phát sinh hóa đơn đỏ?
Trong hóa đơn đỏ thường thể hiện thông tin giá trị hàng bán dịch vụ cung cấp
cho người mua, thông tin người bán, người mua do bên cung cấp dịch vụ xuất,
đồng thời là căn cứ xác định số thuế cần nộp vào ngân sách nhà nước của doanh
nghiệp. Một số hoạt động, dịch vụ sau đây làm phát sinh hóa đơn đỏ cụ thể như
sau:
- Mua bán hàng hoá dịch vụ, sản phẩm nội địa
- Xuất khẩu hàng hoá, dịch vụ
- Vận tải trong nước và quốc tế...
Trong trường hợp đặc biệt hơn, hóa đơn đỏ là căn cứ để doanh nghiệp kê khai,
khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào và đầu ra cũng như hạch toán chi phí
sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp.
Chính vì lý do đó mà hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp đã thực hiện hành vi mua
bán hóa đơn đỏ nhằm bù trừ, cân đối giữa thuế giá trị gia tăng đầu và và đầu
ra nhằm hạn chế số tiền thuế giá trị gia tăng phải nộp cho cơ quan nhà nước.
Hiện nay, tình trạng mua bán hóa đơn đỏ diễn ra khá phổ biến, xong không phải
ai cũng nhận thấy được rủi ro từ việc mua bán hóa đơn đỏ. Và theo quy định của
pháp luật hiện nay thì mua bán hóa đơn đỏ được xác định là hành vi vi phạm
pháp luật.
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 quy định cụ thể
rằng:
"Người nào in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân
sách nhà nước ở dạng phôi từ 50 số đến dưới 100 số hoặc hóa đơn, chứng từ đã
ghi nội dung từ 10 số đến dưới 30 số hoặc thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng
đến dưới 100.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000
đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03
năm."
Theo đó, người thực hiện hành vi mua bán hóa đơn đỏ có thể bị truy cứu trách
nhiệm hình sự về Tội mua bán trái phép hóa đơn.
Đồng thời, tại Điều 2 Thông tư liên tịch
10/2013/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC-BTC quy định rằng mua bán trái phép hóa
đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước gồm các hành vi sau đây:
- Mua, bán hoá đơn chưa ghi nội dung hoặc ghi nội dung không đầy đủ, không chính xác theo qui định;
- Mua, bán hoá đơn đã ghi nội dung, nhưng không có hàng hoá, dịch vụ kèm theo;
- Mua, bán hoá đơn giả, hóa đơn chưa có giá trị sử dụng, hóa đơn đã hết giá trị sử dụng, hóa đơn của cơ sở kinh doanh, dịch vụ khác để hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ mua vào hoặc cấp cho khách hàng khi bán hàng hóa dịch vụ;
- Mua, bán, sử dụng hoá đơn có sự chênh lệch về giá trị hàng hoá, dịch vụ giữa các liên của hoá đơn.
Theo khoản 1 Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 quy định rằng hành vi mua bán trái
phép hóa đơn chỉ cấu thành tội phạm nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Dạng phôi từ 50 số - dưới 100 số;
- Hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 10 số - dưới 30 số;
- Thu lợi bất chính từ 30 - dưới 100 triệu đồng.
5.2. Mức phạt Tội mua bán trái phép hóa đơn đỏ thế nào?
Tại Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 (khoản 2, điểm b khoản 4 Điều này sửa đổi
bởi điểm k khoản 2 Điều 2 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) quy định về mức
phạt của Tội mua bán trái phép hóa đơn đỏ cụ thể như sau:
Đối với cá nhân:
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ
200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
- Có tổ chức;
- Có tính chất chuyên nghiệp;
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
- Hóa đơn, chứng từ ở dạng phôi từ 100 số trở lên hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 30 số trở lên;
- Thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên;
- Gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước 100.000.000 đồng trở lên;
- Tái phạm nguy hiểm.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng,
cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm
đến 05 năm.
Đối với pháp nhân thương mại:
Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:
- Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng;
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, d, đ, e và g khoản 2 Điều này thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;
- Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
- Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn
đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập
nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.
Nguồn:https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/ho-tro-phap-luat/hoa-don-do-la-gi-mua-ban-hoa-don-do-se-bi-pham-toi-gi-muc-xu-phat-danh-cho-hanh-vi-mua-ban-hoa-don--15039-30520.htmlhttps://thuvienphapluat.vn/cong-dong-dan-luat/hoa-don-do-la-gi-xuat-hoa-don-do-can-luu-y-nhung-dieu-gi-208700.aspxhttps://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/tu-van-phap-luat/83723/hoa-don-do-la-gi-co-phai-lap-hoa-don-do-khi-mua-hang-khong
