Quy định mới về Luật Lao động 2025, hiệu lực từ 01/01/2026

HCM NHUNG JP

26 thg 12, 2025

Năm 2025, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về lao động nhằm hiện đại hóa quản lý, hỗ trợ người lao động chủ động trong việc đăng ký thông tin cá nhân và gắn kết với thị trường lao động một cách hiệu quả. Một trong những điểm mới rất đáng chú ý là Nghị định 318/2025/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 12/12/2025, quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự và thủ tục đăng ký lao động, đồng thời xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về người lao động và thị trường lao động.

1. Tại sao đăng ký lao động lại quan trọng?

Đăng ký lao động không chỉ là thủ tục hành chính đơn thuần — nó là cơ sở pháp lý để quản lý lực lượng lao động, theo dõi thị trường việc làm, bảo đảm quyền lợi của người lao động và hỗ trợ chính sách việc làm hiệu quả hơn. Dữ liệu này cũng là một trong những yếu tố nền tảng để quốc gia hoạch định chiến lược phát triển nguồn nhân lực phù hợp trong thời đại mới.

2. Ai phải thực hiện đăng ký lao động?

Theo quy định mới, có 3 nhóm đối tượng chính phải đăng ký lao động:

Người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc – tức là lao động chính thức theo hợp đồng và phải đóng BHXH theo quy định.
Người lao động đang có việc làm nhưng không thuộc đối tượng phải đóng BHXH bắt buộc – tức có việc làm nhưng không bắt buộc tham gia BHXH.
Người thất nghiệp – người đang không có việc làm nhưng đang tìm kiếm và sẵn sàng làm việc.

❗Lưu ý: Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang nhân dân không nằm trong phạm vi điều chỉnh của quy định này.

3. Thông tin cần đăng ký gồm những gì?

Khi đăng ký, người lao động hoặc doanh nghiệp cần chuẩn bị các loại thông tin quan trọng như:

- Thông tin cá nhân cơ bản:

Họ và tên, số định danh cá nhân, ngày sinh, giới tính, dân tộc.

Nơi ở hiện tại (thường trú hoặc tạm trú).

- Thông tin về trình độ học vấn và kỹ năng nghề:

Trình độ học vấn cao nhất, trình độ nghề nghiệp, chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia (nếu có).

- Thông tin tình trạng việc làm:

Đối với người có việc làm: chức danh, nghề nghiệp, loại hợp đồng, nơi làm việc;

Thông tin về người sử dụng lao động: tên doanh nghiệp, mã số, loại hình, địa chỉ, ngành nghề.

- Thông tin về bảo hiểm:

Tình trạng tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp (mã số, loại hình, quyền lợi).

- Thông tin đặc thù khác:

Người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo/cận nghèo, thân nhân người có công với cách mạng…

4. Hồ sơ và thủ tục đăng ký lao động cụ thể

Đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc

Hồ sơ đăng ký: Sử dụng Tờ khai đăng ký tham gia BHXH theo quy định pháp luật BHXH, bổ sung thêm các thông tin bắt buộc.

Người lao động cung cấp thông tin cho người sử dụng lao động có trách nhiệm cập nhật.

Sau khi tiếp nhận, cơ quan BHXH sẽ xử lý và đồng bộ dữ liệu lên hệ thống quốc gia.

Đối với người lao động không thuộc diện BHXH bắt buộc và người thất nghiệp

Hồ sơ đăng ký: Người lao động tự truy cập hệ thống Sàn giao dịch việc làm quốc gia hoặc ứng dụng định danh điện tử (VNeID).

Chọn mục đăng ký/điều chỉnh thông tin và điền Tờ khai điện tử theo mẫu.

Hệ thống sẽ tiếp nhận – xử lý và trả kết quả ngay lập tức, hoặc phản hồi lý do nếu chưa hợp lệ.

Nếu người lao động đang tìm việc, có thể đăng ký tìm kiếm việc làm trực tiếp hoặc trực tuyến, đồng bộ với dữ liệu thị trường lao động

Việc thực hiện hoàn toàn trực tuyến giúp tiết kiệm thời gian, minh bạch hóa và dễ dàng cập nhật thông tin mới nhất.

5. Thời gian áp dụng các quy định

Nghị định có hiệu lực từ 01/01/2026. Thủ tục đăng ký, điều chỉnh lao động cho nhóm bắt buộc tham gia BHXH sẽ áp dụng từ 01/07/2026.

Đối với người lao động không thuộc BHXH bắt buộc và người thất nghiệp, thủ tục áp dụng từ 01/01/2027.

6. Lợi ích của quy định mới

Cho người lao động:

Dễ dàng đăng ký, cập nhật thông tin việc làm và kỹ năng nghề.
Gắn kết tốt hơn với thị trường lao động, nhận tư vấn việc làm phù hợp.
Dữ liệu đăng ký là cơ sở để hưởng chính sách, quyền lợi xã hội…

Cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý:

Quản lý nguồn nhân lực hiệu quả hơn.
Tối ưu hóa dữ liệu để hoạch định kế hoạch tuyển dụng – đào tạo – phân bổ lao động.
Hỗ trợ xây dựng chính sách việc làm linh hoạt theo nhu cầu thực tế.

Kết luận

Luật việc làm và Nghị định 318/2025/NĐ-CP đã tạo ra một bước tiến rõ rệt trong việc hiện đại hóa thủ tục đăng ký lao động. Việc đăng ký không còn bó hẹp trên giấy tờ truyền thống mà được số hóa trên nền tảng quốc gia — vừa nhanh, vừa chính xác, vừa hỗ trợ nhu cầu việc làm đa dạng của người lao động và doanh nghiệp.

Nếu bạn là người lao động hoặc nhà tuyển dụng, hãy chủ động cập nhật thông tin mình cần, chuẩn bị hồ sơ đúng quy định và khai báo hồ sơ đăng ký lao động đúng thời hạn để đảm bảo quyền lợi trọn vẹn trong thị trường lao động 2025–2026.