Doanh Nghiệp Bị Xử Phạt Thuế Trong Những Trường Hợp Nào? Các Lỗi Kế Toán Thường Gặp

HCM Dương ACC

8 thg 1, 2026

Trong quá trình hoạt động, rất nhiều doanh nghiệp bị xử phạt thuế không phải vì cố tình gian lận, mà do kế toán hiểu sai quy định hoặc xử lý chưa đúng nghiệp vụ. Việc nắm rõ các hành vi vi phạm và mức phạt tương ứng sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và tránh những khoản chi phí không đáng có.

1. Các hành vi vi phạm thuế phổ biến của doanh nghiệp

1.1. Kê khai sai thuế nhưng không làm giảm số thuế phải nộp

Ví dụ:

Ghi sai chỉ tiêu trên tờ khai
Nhầm kỳ kê khai
Sai sót số học

➡ Doanh nghiệp vẫn bị xử phạt hành chính dù không thiếu thuế.

1.2. Kê khai sai làm thiếu số thuế phải nộp

Đây là lỗi nghiêm trọng và thường gặp nhất, bao gồm:

Loại sai chi phí khi tính thuế TNDN
Áp dụng sai thuế suất VAT
Không kê khai doanh thu phát sinh

➡ Có thể bị:

Truy thu thuế
Phạt 20% số thuế thiếu
Tính tiền chậm nộp

1.3. Nộp chậm hồ sơ khai thuế

Doanh nghiệp nộp trễ:

Tờ khai VAT
Tờ khai PIT
Quyết toán thuế TNDN

➡ Bị phạt theo số ngày chậm, kể cả không phát sinh thuế.

1.4. Chậm nộp tiền thuế

Ngay cả khi kê khai đúng nhưng nộp tiền trễ, doanh nghiệp vẫn bị:

Tính tiền chậm nộp (0,03%/ngày)
Có thể bị cưỡng chế thuế nếu kéo dài

1.5. Sử dụng hóa đơn không hợp lệ

Bao gồm:

Hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn
Hóa đơn không đúng thời điểm
Hóa đơn sai nội dung bắt buộc

➡ Hệ quả:

Bị loại chi phí
Không được khấu trừ VAT
Có thể bị xử phạt nặng

2. Các lỗi kế toán thường gặp dẫn đến xử phạt

Lỗi	Hậu quả
Không đối chiếu hóa đơn đầu vào	Loại chi phí, truy thu thuế
Thanh toán tiền mặt >20 triệu	Không được tính chi phí
Hạch toán sai kỳ	Bị điều chỉnh, phạt
Không lưu đủ chứng từ	Bác chi phí khi thanh tra
Không theo dõi hạn nộp thuế	Phạt chậm nộp

3. Mức xử phạt thuế doanh nghiệp cần biết

Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 2 – 25 triệu đồng với vi phạm thủ tục
Phạt 20% số thuế thiếu nếu kê khai sai
Phạt 1–3 lần số thuế trốn nếu bị xác định trốn thuế
Tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày

4. Cách giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro bị phạt thuế

Lập lịch thuế nội bộ cho từng sắc thuế
Rà soát hóa đơn đầu vào định kỳ
Kiểm tra lại chi phí lớn trước quyết toán
Cập nhật văn bản thuế mới
Tham vấn chuyên gia thuế khi có nghiệp vụ đặc thù

Kết luận

Xử phạt thuế là rủi ro mà doanh nghiệp nào cũng có thể gặp nếu không kiểm soát tốt công tác kế toán – thuế. Việc hiểu rõ các lỗi thường gặp và hậu quả pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp chủ động phòng tránh, đảm bảo tuân thủ và ổn định hoạt động kinh doanh.