Những Thay Đổi BHXH Năm 2026: 4 Quy Định Mới Mà Người Lao Động Phải Biết

Từ ngày 01/01/2026, người lao động và doanh nghiệp sẽ phải thích nghi với nhiều điều chỉnh quan trọng trong chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH). Có 4 quy định mới nổi bật khiến nhiều người quan tâm, từ mức lương tham gia BHXH, quyền lợi thai sản, trợ cấp thất nghiệp đến tiền lương ngừng việc. Hãy cùng AGS tìm hiểu chi tiết những điểm mới này và tác động của chúng trong bài viết dưới đây nhé.

Một trong những thay đổi lớn nhất là mức lương tối thiểu vùng - căn cứ để tính đóng BHXH bắt buộc, sẽ tăng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, chỉ ra rằng từ năm 2026, mức lương tối thiểu mới như sau:

Điều này có ý nghĩa rất lớn: người lao động có mức lương thấp sẽ đóng BHXH cao hơn, nhưng đổi lại, quyền lợi BHXH (lương hưu, bảo hiểm, trợ cấp) cũng có cơ sở lớn hơn, có thể dẫn đến mức hưởng tốt hơn khi nghỉ hưu hoặc khi xa việc.

Quy định mới về trợ cấp thai sản được sửa đổi để đảm bảo lao động nữ và nam đều được hưởng lợi nhiều hơn khi có con hoặc khi vợ/chồng sinh. Với mức đóng BHXH cao hơn (vì lương cơ sở cao hơn), trợ cấp thai sản cũng sẽ tăng tương ứng.

- Đối với lao động nữ: sẽ hưởng trợ cấp cao hơn khi nghỉ sinh con; chi phí BHXH cao hơn giúp tăng mức tính trợ cấp.

- Đối với lao động nam: nếu vợ sinh, người chồng được nghỉ và hưởng trợ cấp theo quy định mới, mức trợ cấp này cũng được điều chỉnh theo lương đóng BHXH mới.

Việc này thể hiện xu hướng đảm bảo công bằng giới và khuyến khích vai trò của người chồng trong việc hỗ trợ gia đình khi vợ sinh.

Một điểm rất đáng chú ý là trợ cấp thất nghiệp tối đa sẽ được nâng lên theo quy định mới. Với việc mức lương tham gia BHXH cao hơn (theo lương tối thiểu vùng mới), mức trợ cấp thất nghiệp sẽ căn cứ theo lương đóng BHXH mới này. Vậy nên những người bị mất việc sẽ nhận trợ cấp cao hơn khi đáp ứng điều kiện.

Điều này giúp người lao động bớt căng thẳng tài chính khi thất nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất ổn.

“Lương ngừng việc” là khoản tiền người lao động nhận khi doanh nghiệp yêu cầu tạm dừng công việc (ví dụ do khó khăn tạm thời). Quy định mới cho phép tăng mức lương ngừng việc dựa trên mức lương BHXH mới, giúp người lao động nhận được khoản hỗ trợ cao hơn nếu công ty tạm đóng cửa hoặc giảm sản xuất.

Đây là một biện pháp bảo vệ người lao động rất thực tế trong trường hợp doanh nghiệp cần tạm thời ngừng hoạt động, người lao động có cơ hội nhận trợ giúp tốt hơn thay vì chịu thiệt thòi lớn.

- Đối với người lao động: Những quy định này thực sự là tin tốt. Lương đóng BHXH cao hơn đồng nghĩa với quyền lợi BHXH lớn hơn (thai sản, trợ cấp thất nghiệp, lương ngừng việc). Tuy nhiên, người lao động nên kiểm tra hợp đồng lao động, lương cơ sở, và BHXH khi được điều chỉnh để đảm bảo đúng quyền lợi.

- Đối với doanh nghiệp: Chi phí đóng BHXH sẽ tăng, vì lương cơ sở để đóng BHXH được nâng lên. Doanh nghiệp cần chuẩn bị ngân sách phù hợp và tối ưu hóa chi phí lương - BHXH. Đồng thời, việc tăng lương ngừng việc có thể ảnh hưởng chi phí khi doanh nghiệp tạm thời giảm sản xuất.

- Đối với cơ quan quản lý: Việc tăng lương cơ sở BHXH là bước quan trọng để đảm bảo quỹ BHXH bền vững, cũng như nâng cao quyền lợi người lao động. Cơ quan BHXH nên đẩy mạnh truyền thông để nhân viên và doanh nghiệp hiểu rõ thay đổi và cơ chế áp dụng.

Bốn quy định mới về BHXH có hiệu lực từ năm 2026 sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người lao động trong nhiều trường hợp - từ thai sản, thất nghiệp cho đến việc tạm ngừng việc. Nhưng song song với đó, chi phí đóng BHXH đối với doanh nghiệp cũng sẽ gia tăng. Việc nắm bắt sớm các thay đổi này rất quan trọng để người lao động bảo vệ quyền lợi, còn doanh nghiệp có thể lên kế hoạch chi phí hợp lý. Đây là bước tiến quan trọng trong mục tiêu hoàn thiện hệ thống bảo hiểm xã hội tại Việt Nam - hướng đến sự công bằng, minh bạch và bền vững.