Quy định mới về thuế đối với doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh TMĐT

HCM HẠNH ACC

8 thg 1, 2026

Với sự phát triển bùng nổ của thương mại điện tử, cơ quan thuế Việt Nam đã ban hành các quy định thuế mới để siết chặt quản lý, đồng thời đảm bảo công bằng thuế giữa nền kinh tế truyền thống và nền kinh tế số. Từ năm 2025, nhiều điểm mới quan trọng liên quan đến VAT, PIT và Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được áp dụng cho hoạt động TMĐT. Dưới đây là phân tích chi tiết.

1. Nghị định 117/2025/NĐ-CP: Nền tảng TMĐT phải khấu trừ thuế

Ngày 9/6/2025, Chính phủ ban hành NĐ-CP 117/2025, quy định việc khấu trừ và nộp thuế thay cho cá nhân, hộ kinh doanh khi hoạt động trên các sàn TMĐT hoặc nền tảng số.

Áp dụng từ 1/7/2025.
Các sàn như Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop… nếu có chức năng thanh toán sẽ chịu trách nhiệm giữ lại và nộp thuế cho người bán cá nhân.
Thuế suất khấu trừ theo loại giao dịch:
Hàng hóa: VAT 1%, PIT 0.5% đối với cá nhân cư trú.
Dịch vụ: VAT 5%, PIT 2%.
Vận chuyển: VAT 3%, PIT 1.5%.
Nếu giao dịch không thể phân loại rõ “hàng hóa” hay “dịch vụ”, nền tảng phải áp dụng mức thuế cao nhất tương ứng.
Nền tảng TMĐT phải kê khai và nộp thuế hàng tháng.
Trong trường hợp hoàn trả hàng hoặc hủy đơn, nền tảng có thể điều chỉnh (offset) số thuế đã nộp vào kỳ tiếp theo.
Những cá nhân, hộ kinh doanh nếu đã được khấu trừ và nộp thuế qua sàn thì có thể không phải tự kê khai VAT và PIT nữa (tùy điều kiện).

2. Thay đổi về Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) – doanh nghiệp TMĐT (có PE)

Luật Thuế TNDN mới (Luật 67/2025/QH15) chính thức hiệu lực từ 1/10/2025.
Một điểm rất quan trọng: doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh qua nền tảng TMĐT hoặc công nghệ số sẽ được coi là có “cơ sở thường trú” (PE – permanent establishment) tại Việt Nam.
Điều này nghĩa là các doanh nghiệp nước ngoài này phải chịu TNDN tại Việt Nam đối với phần thu nhập có nguồn gốc từ Việt Nam.
Về xác định thu nhập chịu thuế: Luật TNDN mới quy định rằng “thu nhập tính thuế” đối với các doanh nghiệp này là phần doanh thu phát sinh tại Việt Nam, bất kể nơi thực hiện hoạt động kinh doanh.
Mức thuế suất TNDN mới theo Luật 67/2025:
Thuế suất cơ bản là 20%.
Tuy nhiên, có các mức ưu đãi: ví dụ doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ VND sẽ chịu thuế suất 15%.
Ngoài ra, Luật TNDN mới cho phép bù trừ lỗ từ nhiều hoạt động (kể cả chuyển nhượng dự án đầu tư) vào các khoản lãi khác, miễn là không thuộc diện ưu đãi thuế đặc biệt.

3. Luật VAT mới (48/2024/QH15) – ảnh hưởng đến TMĐT

Luật VAT số 48/2024/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2025.
Luật quy định rõ đối tượng chịu thuế bao gồm các nhà cung cấp nước ngoài thông qua nền tảng TMĐT hoặc số nếu có giao dịch tại Việt Nam.
Mức thuế VAT mới đối với doanh thu của các nhà cung cấp nước ngoài (qua TMĐT) cũng được điều chỉnh, tùy loại hình dịch vụ hoặc hàng hoá.
Nhà cung cấp nước ngoài nếu có hóa đơn thuế (tài liệu thanh toán thuế) thì có cơ hội khấu trừ đầu vào VAT tại Việt Nam, tùy theo quy định hướng dẫn chi tiết.
Về hóa đơn điện tử: theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, từ 1/6/2025, nhà cung cấp nước ngoài (qua TMĐT) có thể đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử GTGT tại Việt Nam.

4. Ý nghĩa và tác động cho doanh nghiệp TMĐT

Tăng trách nhiệm của nền tảng: Nền tảng TMĐT giờ đây không chỉ là “sàn trung gian”, mà còn là đại diện chịu trách nhiệm thu thuế VAT & PIT cho người bán cá nhân, giúp cơ quan thuế dễ quản lý và đảm bảo thu ngân sách.
Minh bạch hơn: Việc khấu trừ thuế tại nguồn ngay khi giao dịch hoàn thành giúp giảm rủi ro trốn thuế, đặc biệt cho các cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ trên sàn.
Doanh nghiệp nước ngoài khó “né” thuế: Với việc xác định PE cho doanh nghiệp TMĐT nước ngoài, thu nhập từ người dùng Việt Nam sẽ chịu thuế TNDN, góp phần công bằng với doanh nghiệp trong nước.
Chi phí tuân thủ tăng: Các sàn TMĐT, đặc biệt sàn toàn cầu, phải thiết lập hệ thống để khấu trừ, báo cáo, nộp thuế; người bán cá nhân cũng cần cung cấp ID, mã số thuế hoặc thông tin định danh để nền tảng thực hiện đúng khấu trừ.
Tác động kế toán – tài chính: Doanh nghiệp TMĐT (có PE) cần điều chỉnh hạch toán kế toán để ghi nhận nghĩa vụ thuế TNDN, dự phòng, bù lỗ; cá nhân bán hàng cần cân nhắc việc theo dõi doanh thu, chi phí nếu có ảnh hưởng đến việc kê khai thuế.

5. Khuyến nghị cho doanh nghiệp và người bán TMĐT

Kiểm tra điều kiện hợp tác với nền tảng: Nếu bạn là người bán, cần làm rõ với sàn TMĐT xem họ có chức năng thanh toán và đang thực hiện khấu trừ thuế theo NĐ 117 hay không.
Đăng ký mã số thuế / thuế cá nhân: Hộ kinh doanh hoặc cá nhân nên đăng ký mã số thuế hoặc cung cấp thông tin định danh (CMND, CCCD, mã số thuế…) để sàn có cơ sở khấu trừ.
Cập nhật phần mềm kế toán / ERP: Đối với doanh nghiệp TMĐT hoặc sàn, cần đảm bảo hệ thống kế toán có khả năng tính và ghi nhận đúng thuế khấu trừ, hoàn thuế, điều chỉnh khi trả hàng.
Tư vấn thuế chuyên sâu: Nên làm việc với đơn vị tư vấn thuế (công ty kiểm toán, cố vấn thuế) để hiểu rõ cách xác định thu nhập chịu thuế, khai báo TNDN, cũng như các nghĩa vụ báo cáo.
Theo dõi văn bản hướng dẫn: Một số quy định chi tiết (ví dụ cách xác định doanh thu tính thuế, điều chỉnh khi trả hàng) có thể được hướng dẫn thêm qua Thông tư, Nghị định — nên theo dõi tài liệu từ Bộ Tài chính / Tổng cục Thuế.