Quy định mới về Thuế TNCN từ 2026 – Những điều kế toán & doanh nghiệp cần nắm
1. Mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh
Một trong những thay đổi đáng kể nhất là cập nhật mức giảm trừ gia cảnh theo Quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, áp dụng từ 01/01/2026:
-
Giảm trừ bản thân: tăng từ 11 triệu/tháng lên 15.5 triệu đồng/tháng (186 triệu/năm).
-
Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: tăng từ 4.4 triệu/tháng lên 6.2 triệu đồng/tháng.
Điều này đồng nghĩa là một cá nhân chỉ cần thu nhập khoảng 17 triệu/tháng (chưa tính phụ thuộc) sau khấu trừ các khoản bắt buộc thì không chịu thuế TNCN — một thay đổi đáng kể so với trước đây.
2. Biểu thuế lũy tiến 5 bậc thay vì 7 bậc
Luật TNCN mới (Luật 109/2025/QH15) cũng đơn giản hóa biểu thuế lũy tiến, giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, với các mức thuế suất sau: 5%, 10%, 20%, 30% và 35%.
-
Mức 5% áp dụng cho thu nhập chịu thuế đến 10 triệu/tháng
-
Mức 35% áp dụng cho thu nhập trên 100 triệu/tháng
→ Việc “nén” các bậc trung gian giúp giảm sự nhảy lớn của thuế giữa các mức, nhất là với nhóm thu nhập trung bình.
3. Ngưỡng doanh thu không chịu thuế với hộ kinh doanh & cá nhân kinh doanh
Một điểm mới quan trọng khác liên quan tới cách tính thuế TNCN với hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh:
Từ 01/01/2026, quy định mới xác định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên đến 500 triệu đồng/năm. Cá nhân, hộ kinh doanh có tổng doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm sẽ được miễn thuế TNCN theo nội dung dự thảo – đây là sự điều chỉnh lớn so với mức chỉ 200 triệu đồng/năm trước đây.
Với doanh thu trên mức này, cá nhân/hộ kinh doanh có thể chọn:
-
Tính thuế trên lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí) nếu chứng minh được chi phí hợp lệ;
-
Hoặc tính theo tỷ lệ trên doanh thu nếu không xác định được chi phí.
4. Phân biệt thay đổi theo loại thu nhập
Bản sửa đổi Luật TNCN 2025 cũng mở rộng danh mục thu nhập miễn thuế với các khoản chi liên quan đến:
-
lương làm đêm, làm thêm giờ,
-
nghỉ phép chưa dùng tới,
-
học bổng, một số trợ cấp công nhân
-
các khoản thu nhập liên quan đến kinh tế số/digital và công nghệ cao (điều kiện hướng dẫn chi tiết chờ văn bản bổ sung).
5. Thời điểm áp dụng và tác động thực tế
-
Từ ngày 01/01/2026: áp dụng các mức giảm trừ gia cảnh mới, biểu thuế 5 bậc và điều chỉnh ngưỡng miễn thuế cho hộ/cá nhân kinh doanh.
-
Từ ngày 01/07/2026: Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 có hiệu lực toàn bộ các điều khoản.
Trong bối cảnh này, quy định mới giúp:
-
Giảm số lượng người phải nộp thuế TNCN thực tế (do mức giảm trừ cao hơn);
-
Đơn giản hóa biểu thuế;
-
Tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cá nhân, người lao động và nhóm hộ kinh doanh nhỏ.
6. Phân tích – So sánh với quy định trước 2026
6.1. Giảm trừ gia cảnh
Trước đây, mức giảm trừ bản thân là 11 triệu/tháng và phụ thuộc là 4.4 triệu/tháng. Từ 2026, cải thiện gần 40% mức giảm trừ giúp không ít người lao động có thu nhập trung bình thoát khỏi diện thuế sau khi trừ các khoản bắt buộc.
6.2. Biểu thuế
Biểu thuế 7 bậc trước đây có các mức 5–35% với nhiều ngưỡng nhỏ, gây khó tính toán và dễ xuất hiện “nhảy thuế”. Việc rút gọn còn 5 bậc từ 2026 giúp:
-
Giảm sai sót trong tính thuế lũy tiến,
-
Thuận lợi hơn cho kế toán và người nộp thuế,
-
Giảm lượng kê khai và xác minh không cần thiết.
6.3. Hộ kinh doanh – cá nhân kinh doanh
Nâng ngưỡng miễn thuế từ 200 lên 500 triệu/năm mở ra khoảng không gian hoạt động an toàn hơn cho hộ/cá nhân nhỏ mà không phải nộp thuế. Đây là bước tiến từ quản lý thuế truyền thống sang quản lý dựa trên doanh thu thực tế.
Đối với kế toán, kiểm toán và doanh nghiệp, việc cập nhật sớm các điểm mới này sẽ giúp:
-
Tính thuế chính xác theo quy định mới,
-
Lập báo cáo, quyết toán phù hợp,
-
Tư vấn doanh nghiệp/cá nhân đúng pháp luật ngay từ kỳ tính thuế 2026 trở đi.
Thông tin khác
Thông tin tuyển dụng và hướng dẫn
Nguồn: Tổng hợp
