Cách xử lý hóa đơn đầu vào khi doanh nghiệp mua hàng chưa thanh toán
Trong hoạt động kinh doanh, việc doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ nhưng chưa thanh toán ngay cho nhà cung cấp là tình huống thường xuyên xảy ra. Tuy nhiên, khi lập tờ khai thuế GTGT, nhiều kế toán băn khoăn: “Hóa đơn đầu vào chưa thanh toán thì có được khấu trừ thuế GTGT không?”
Nếu xử lý sai, doanh nghiệp có thể bị loại chi phí hợp lý hoặc không được khấu trừ thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh và nghĩa vụ thuế.
1. Căn cứ pháp lý
Theo quy định tại Điều 15 Thông tư 219/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 26/2015/TT-BTC và Thông tư 68/2019/TT-BTC), để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện:
- Có hóa đơn GTGT hợp pháp;
- Hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế;
- Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT).
Như vậy, nếu doanh nghiệp chưa thanh toán cho nhà cung cấp bằng hình thức chuyển khoản, thì chưa đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào cho phần hóa đơn đó.
2. Cách xử lý hóa đơn đầu vào chưa thanh toán
Trường hợp 1: Chưa thanh toán nhưng đã kê khai khấu trừ
- Nếu doanh nghiệp đã kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào nhưng đến hạn thanh toán (quá 12 tháng) vẫn chưa chuyển khoản, thì phải:
- Điều chỉnh giảm số thuế GTGT đã khấu trừ trên tờ khai của kỳ phát hiện;
- Khi thực hiện thanh toán bằng hình thức chuyển khoản đúng quy định, doanh nghiệp được kê khai lại để khấu trừ trong kỳ phát sinh thanh toán.
Ví dụ:
Công ty A nhận hóa đơn đầu vào ngày 10/6/2024 trị giá 100 triệu đồng (VAT 10 triệu). Kế toán kê khai khấu trừ VAT trong tháng 6/2024.
Đến tháng 8/2025, doanh nghiệp vẫn chưa thanh toán cho nhà cung cấp → phải điều chỉnh giảm 10 triệu VAT đã khấu trừ.
Khi thanh toán qua ngân hàng vào tháng 10/2025 → được kê khai lại để khấu trừ trong tháng 10.
Trường hợp 2: Chưa thanh toán và chưa kê khai
- Nếu doanh nghiệp chưa kê khai thuế đầu vào, có thể tạm thời hoãn kê khai, chờ đến khi có chứng từ thanh toán hợp lệ (chuyển khoản, bù trừ công nợ, hoặc hình thức không dùng tiền mặt khác) rồi mới kê khai.
- Cách làm này giúp tránh phải điều chỉnh sau này và đảm bảo an toàn khi quyết toán thuế.
3. Các hình thức thanh toán được chấp nhận để khấu trừ
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, “thanh toán không dùng tiền mặt” bao gồm:
- Thanh toán qua chuyển khoản ngân hàng;
- Thanh toán bằng ủy nhiệm chi, séc, thẻ ngân hàng;
- Bù trừ công nợ giữa các bên (có biên bản xác nhận bù trừ hợp lệ);
- Ủy quyền bên thứ ba thanh toán (nếu có hợp đồng và chứng từ rõ ràng).
- Do đó, nếu doanh nghiệp chưa thanh toán nhưng có thỏa thuận bù trừ công nợ hoặc ủy quyền thanh toán hợp lệ, vẫn được coi là thanh toán không dùng tiền mặt.
4. Một số lưu ý cho kế toán
- Kiểm tra kỹ điều khoản thanh toán trên hợp đồng và ngày thanh toán thực tế để đảm bảo phù hợp với thời điểm kê khai thuế.
- Không nên vội vàng khấu trừ thuế GTGT khi chưa có chứng từ thanh toán hợp lệ.
- Nếu đã kê khai nhưng chưa thanh toán đúng hạn, cần điều chỉnh kịp thời để tránh bị cơ quan thuế loại trừ khi kiểm tra.
- Lưu giữ đầy đủ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán và biên bản đối chiếu công nợ để chứng minh giao dịch hợp pháp.
Kết luận
Xử lý hóa đơn đầu vào khi doanh nghiệp chưa thanh toán đòi hỏi kế toán phải hiểu rõ quy định về điều kiện khấu trừ thuế GTGT và quản lý chứng từ thanh toán chặt chẽ.
Thực hiện đúng ngay từ đầu không chỉ giúp giảm rủi ro khi quyết toán thuế, mà còn nâng cao tính minh bạch trong quản trị tài chính của doanh nghiệp.
Thông tin khác
Thông tin tuyển dụng và hướng dẫn
Thông tin tuyển dụng và Hướng dẫnAGS luôn mở rộng cánh cửa cho những ứng viên muốn thử thách bản thân trong lĩnh vực Kế toán - Kiểm toán - Ngôn ngữ Nhật - Pháp lý - Nhân sự. Xem chi tiết bài viết để biết thêm về Thông tin tuyển dụng tại AGS bạn nhé!
Nguồn: Tổng hợp
.png)
