Mức đóng bảo hiểm năm 2026: những thay đổi cần lưu ý
Từ năm 2026, mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh nhằm phù hợp với bối cảnh kinh tế và định hướng hoàn thiện chính sách an sinh xã hội. Việc này ảnh hưởng đến mức lương đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT) và Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động mà còn tác động đáng kể đến chi phí và kế hoạch nhân sự của doanh nghiệp.
1. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm là gì?
Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương tháng mà người lao động được hưởng theo hợp đồng lao động, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, các khoản phụ cấp lương cũng như những khoản bổ sung khác được hai bên thỏa thuận trả thường xuyên và ổn định trong mỗi kỳ trả lương. Trên thực tế, không chỉ phần lương cơ bản mà nhiều khoản thu nhập cố định khác của người lao động cũng được tính vào tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến mức đóng bảo hiểm hàng tháng của cả người lao động và người sử dụng lao động.
Ngoài ra, pháp luật cũng có quy định cụ thể đối với trường hợp người lao động ngừng việc nhưng vẫn được hưởng tiền lương. Nếu trong thời gian ngừng việc, mức lương mà người lao động nhận được bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất thì doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đóng bảo hiểm trên cơ sở mức lương thực tế mà người lao động được hưởng trong thời gian này. Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi bảo hiểm liên tục cho người lao động, tránh tình trạng gián đoạn quá trình tham gia bảo hiểm do những lý do khách quan trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
2. Mức đóng bảo hiểm thay đổi như thế nào từ năm 2026?
Từ năm 2026, việc Nhà nước điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng khoảng 7% so với giai đoạn trước (Vùng I: Từ 4.960.000 lên 5.310.000 đồng/tháng; Vùng II: Từ 4.410.000 lên 4.730.000 đồng/tháng; Vùng III: Từ 3.860.000 lên 4.140.000 đồng/tháng; Vùng IV: Từ 3.450.000 lên 3.700.000 đồng/tháng) đã trở thành yếu tố quan trọng làm thay đổi mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Mặc dù tỷ lệ trích đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp không có sự điều chỉnh, nhưng do nền lương tối thiểu tăng lên nên số tiền đóng bảo hiểm thực tế hàng tháng của doanh nghiệp và người lao động cũng tăng theo. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến những doanh nghiệp đang trả lương ở mức tiệm cận với lương tối thiểu vùng cũng như những người lao động có thu nhập cao chịu tác động từ mức trần đóng bảo hiểm thất nghiệp.
2.1. Mức đóng bảo hiểm tối thiểu
Căn cứ điểm 2.6 khoản 2 Điều 6 của Quyết định 595/QĐ-BHXH 2017 quy định:
“2.6. Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc quy định tại Khoản này không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.”
Do đó, khi mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh từ năm 2026, mức lương tối thiểu để đóng bảo hiểm tại các doanh nghiệp cũng phải được điều chỉnh không được thấp hơn:
+ 5.310.000 đồng/tháng (đối với vùng I)
+ 4.730.000 đồng/tháng (đối với vùng II)
+ 4.140.000 đồng/tháng (đối với vùng III)
+ 3.700.000 đồng/tháng (đối với vùng IV)
Những con số này không chỉ là căn cứ để tính tiền đóng bảo hiểm mà còn là ngưỡng pháp lý bắt buộc, buộc doanh nghiệp phải rà soát lại hợp đồng lao động, thang bảng lương và chính sách tiền lương nội bộ để đảm bảo không thấp hơn mức quy định. Nếu tiếp tục duy trì mức lương đóng bảo hiểm thấp hơn các ngưỡng này, doanh nghiệp có nguy cơ bị truy thu, xử phạt vi phạm hành chính và ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm của người lao động.
2.2. Mức đóng bảo hiểm tối đa
Bên cạnh mức lương tối thiểu, pháp luật cũng quy định rõ mức trần tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp nhằm đảm bảo sự cân đối của quỹ bảo hiểm. Theo khoản 2 Điều 34 Luật Việc làm 2025 áp dụng từ 1/1/2026 quy định:
“2. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp cao nhất bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng do Chính phủ công bố tại thời điểm đóng bảo hiểm thất nghiệp.”
Trên cơ sở mức lương tối thiểu vùng mới từ năm 2026, mức lương tối đa để đóng bảo hiểm thất nghiệp hàng tháng tại các vùng được xác định là:
+ 106.200.000 đồng/tháng (đối với vùng I)
+ 94.600.000 đồng/tháng (đối với vùng II)
+ 82.800.000 đồng/tháng (đối với vùng III)
+ 74.000.000 đồng/tháng (đối với vùng IV)
Đối với những người lao động có thu nhập cao hơn các mức này, phần tiền lương vượt trần sẽ không phải đóng bảo hiểm thất nghiệp, qua đó giúp giới hạn nghĩa vụ đóng góp trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Tuy nhiên, việc áp dụng trần đóng cũng đồng nghĩa với việc quyền lợi hưởng bảo hiểm thất nghiệp của người lao động sẽ được tính toán trên cơ sở mức lương tối đa theo quy định, chứ không phải toàn bộ thu nhập thực tế.
3. Tác động của việc thay đổi mức đóng bảo hiểm từ năm 2026
Việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng kéo theo thay đổi về mức đóng bảo hiểm từ năm 2026 sẽ tạo ra những tác động đáng kể đối với cả doanh nghiệp và người lao động.
Đối với doanh nghiệp, chi phí nhân sự sẽ gia tăng do mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm cao hơn, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động phổ thông hoặc đang áp dụng mức lương sát ngưỡng tối thiểu. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động xây dựng kế hoạch tài chính, điều chỉnh ngân sách tiền lương và bảo hiểm, đồng thời rà soát lại toàn bộ hệ thống hợp đồng lao động để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật.
Đối với người lao động, mặc dù số tiền bị trích đóng bảo hiểm hàng tháng có thể tăng lên, nhưng đổi lại là quyền lợi bảo hiểm trong dài hạn được đảm bảo tốt hơn, bởi các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí và thất nghiệp đều được tính toán dựa trên mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Việc tăng mức đóng vì thế không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cơ sở để nâng cao mức hưởng và đảm bảo an sinh xã hội cho người lao động trong tương lai.
4. Kết luận
Tóm lại, từ năm 2026, việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng sẽ kéo theo sự thay đổi đáng kể về mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm, dẫn đến số tiền đóng bảo hiểm của doanh nghiệp và người lao động tăng lên, dù tỷ lệ đóng vẫn được giữ nguyên. Đây là một thay đổi mang tính hệ thống, tác động trực tiếp đến kế hoạch tài chính, quản trị nhân sự và quyền lợi bảo hiểm của các bên liên quan. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới, điều chỉnh chính sách tiền lương và bảo hiểm cho phù hợp, trong khi người lao động cũng nên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình để bảo vệ quyền lợi lâu dài. Việc chuẩn bị sớm và tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng mối quan hệ lao động ổn định, bền vững trong bối cảnh chính sách tiền lương và bảo hiểm đang có nhiều thay đổi từ năm 2026 trở đi.
Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé!
Thông tin khác
Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/ho-tro-phap-luat/muc-luong-toi-thieu-dong-bhxh-2026-chinh-thuc-muc-luong-toi-thieu-dong-bhxh-khi-tang-luong-toi-thie-476471-240980.html