Những Sai Lầm Khiến Hộ Kinh Doanh Bị Truy Thu Thuế Sau 2026

HCM KHOI ACC

22 thg 2, 2026

Sau năm 2026, chính sách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh ngày càng chặt chẽ, đặc biệt trong bối cảnh mở rộng hóa đơn điện tử, dữ liệu liên thông và tăng cường thanh tra – kiểm tra sau quyết toán. Trên thực tế, không ít hộ kinh doanh bị truy thu thuế không phải vì cố tình vi phạm, mà xuất phát từ những sai lầm rất phổ biến trong kê khai doanh thu, chi phí hay sử dụng hóa đơn. Trong bài viết này, Công ty AGS sẽ chỉ ra những sai lầm thường gặp khiến hộ kinh doanh bị truy thu thuế sau 2026, giúp bạn chủ động phòng tránh rủi ro và tuân thủ đúng quy định pháp luật thuế.

Những Sai Lầm Khiến Hộ Kinh Doanh Bị Truy Thu Thuế Sau 2026

Sai lầm 1: Không ghi chép doanh thu đầy đủ và thiếu chứng từ bán hàng

Một trong những sai lầm gây truy thu thuế thường gặp nhất là không ghi nhận toàn bộ doanh thu. Khi áp dụng cơ chế kê khai thực, doanh thu phải được chứng minh bằng dữ liệu bán hàng rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn duy trì thói quen buôn bán dựa vào trí nhớ, ghi chép sơ sài hoặc chỉ ghi một phần doanh thu.

Việc không sử dụng các công cụ như máy POS, phần mềm bán hàng, hóa đơn điện tử khiến doanh thu thực tế và doanh thu kê khai luôn tồn tại khoảng cách. Cơ quan thuế hiện nay có quyền thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn như: giao dịch ngân hàng, thông tin từ nhà cung cấp, lượng hàng nhập – xuất, dữ liệu hóa đơn đầu vào… Khi các nguồn thông tin chênh lệch, hộ kinh doanh sẽ phải giải trình, và nếu không chứng minh được, việc truy thu là không thể tránh khỏi.

Một rủi ro khác là không xuất hóa đơn đầy đủ. Sau 2026, bên cạnh hóa đơn điện tử bắt buộc, mọi giao dịch đều được khuyến nghị ghi nhận qua phần mềm bán hàng để đảm bảo đầy đủ dữ liệu. Nếu số hóa đơn xuất ra quá thấp so với lượng hàng bán thực tế, cơ quan thuế sẽ xác định có hành vi khai thiếu doanh thu.

Sai lầm 2: Không thu thập và lưu trữ hóa đơn đầu vào để chứng minh chi phí hợp lệ

Một trong những lợi điểm lớn nhất khi chuyển sang kê khai thực là được khấu trừ chi phí hợp lệ. Thế nhưng phần lớn hộ kinh doanh lại không lưu ý điều này. Rất nhiều chi phí đáng lẽ giúp giảm thuế lại không được ghi nhận vì không có hóa đơn hợp pháp.

Các chi phí sau thường bị bỏ quên:

Mua hàng hóa – nguyên vật liệu.
Chi phí vận chuyển và logistics.
Chi phí thuê mặt bằng.
Hóa đơn điện, nước, Internet.
Chi phí lương nhân viên.
Hóa đơn thiết bị, máy móc, nội thất.
Chi phí marketing – quảng cáo.
Chi phí sửa chữa, bảo trì.

Nếu những chi phí này không có hóa đơn, cơ quan thuế sẽ loại bỏ toàn bộ trong quá trình quyết toán. Điều này khiến lợi nhuận tăng lên (dù thực tế không phải vậy), và dẫn tới việc truy thu thuế với mức chênh lệch rất lớn. Vấn đề nghiêm trọng hơn là nhiều hộ không lưu trữ hóa đơn điện tử hoặc không biết cách tải – bảo quản dữ liệu hóa đơn. Điều này khiến họ không có chứng từ để đối chiếu khi cần giải trình.

Sai lầm 3: Hiểu sai về chi phí được trừ

Không phải hóa đơn nào cũng được tính vào chi phí hợp lệ. Nhiều hộ kinh doanh tin rằng chỉ cần lấy đủ hóa đơn đầu vào là có thể giảm thuế. Điều này hoàn toàn sai và dễ dẫn tới bị loại chi phí khi quyết toán. Những chi phí thường bị loại khi kiểm tra:

Hóa đơn không liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Hóa đơn đứng tên cá nhân, không phải hộ kinh doanh.
Hóa đơn mua hàng không phục vụ kinh doanh thực tế.
Hóa đơn sai thông tin (tên hộ, mã số thuế, địa chỉ…).
Chi phí “gửi mua” nhưng không có chứng từ vận chuyển hoặc biên bản giao nhận.
Hóa đơn từ các đơn vị có rủi ro cao hoặc không còn hoạt động

Khi những chi phí này bị loại bỏ, số thuế phải nộp sẽ tăng đáng kể. Nếu hộ kinh doanh kê khai thấp doanh thu nhưng lại không có đủ chi phí hợp lệ, việc truy thu thuế sẽ rất lớn và kèm phạt.

Sai lầm 4: Sử dụng nhiều hệ thống bán hàng nhưng không đồng bộ dữ liệu

Đây là sai lầm rất phổ biến trong giai đoạn số hóa. Khi hộ kinh doanh bán hàng trên nhiều kênh nhưng không đồng bộ dữ liệu, cơ quan thuế sẽ dễ phát hiện doanh thu khai thiếu. Ví dụ như:

POS tại cửa hàng.
Facebook, Zalo.
Sàn thương mại điện tử.
Chuyển khoản ngân hàng.
Hóa đơn điện tử.
Ghi sổ tay.

Ví dụ:

POS báo 120 triệu
Đơn hàng online 40 triệu
Chuyển khoản ngân hàng 35 triệu
Hóa đơn xuất 30 triệu
Kê khai thuế chỉ 60 triệu

Sự chênh lệch quá lớn này là cơ sở để cơ quan thuế kết luận hành vi kê khai không trung thực. Sau 2026, việc đối chiếu dữ liệu sẽ càng khắt khe khi ngành thuế đẩy mạnh sử dụng trí tuệ nhân tạo phân tích doanh thu thực tế.

Sai lầm 5: Chậm nộp tờ khai, kê khai sai mẫu, hoặc không nộp báo cáo hóa đơn

Rất nhiều hộ kinh doanh không quen với quy trình kê khai thuế định kỳ nên dễ mắc lỗi như:

Quên nộp tờ khai theo tháng/quý
Nộp sai mẫu tờ khai thuế GTGT hoặc thuế TNCN
Không gửi báo cáo tình hình hóa đơn
Gõ sai số liệu doanh thu – chi phí
Không kiểm tra lại dữ liệu sau khi nộp

Những lỗi này không chỉ dẫn đến xử phạt hành chính mà còn có thể khiến hộ bị đưa vào diện kiểm tra đột xuất. Khi đó, nguy cơ truy thu thuế sẽ tăng cao vì cơ quan thuế sẽ xem xét toàn bộ hồ sơ của hộ. Nhiều hộ còn không biết rằng phạt chậm nộp được tính theo ngày, dẫn đến số tiền phạt có thể lên đến hàng triệu hoặc hàng chục triệu đồng.

Sai lầm 6: Không chuẩn bị kịp cho thời kỳ hậu thuế khoán

Khi thuế khoán bị bãi bỏ, việc chuyển sang phương thức kê khai thực đòi hỏi hộ kinh doanh phải số hóa toàn bộ hoạt động kinh doanh của mình. Nhưng nhiều hộ vẫn giữ tư tưởng “để từ từ rồi tính”, không chuẩn bị hệ thống, không học cách sử dụng hóa đơn điện tử, và không thiết lập quy trình kế toán tối thiểu.

Ba rủi ro lớn của việc chậm chuyển đổi gồm:

Dữ liệu doanh thu thất thoát, không đồng nhất → dễ bị quy kết khai thiếu.
Không biết quản lý hóa đơn điện tử → xuất sai, ghi sai, lưu sai.
Không lưu chứng từ trên hệ thống → khó chứng minh chi phí hợp lệ.

Đây là nguyên nhân tiềm ẩn khiến nhiều hộ kinh doanh bị truy thu ngay trong năm đầu tiên áp dụng cơ chế mới.

Sai lầm 7: Nhận tiền chuyển khoản nhưng không tính vào doanh thu

Nhiều hộ kinh doanh cho rằng chỉ tiền mặt mới tính doanh thu, còn tiền chuyển khoản từ khách hàng thì “không ai kiểm tra”. Đây là hiểu lầm rất nghiêm trọng. Sau 2026, ngành thuế hoàn toàn có quyền:

Đối chiếu giao dịch ngân hàng
Yêu cầu sao kê tài khoản
So sánh dòng tiền vào với lượng hàng tồn
So sánh với dữ liệu từ nhà cung cấp

Nếu phát hiện hộ kinh doanh nhận tiền nhưng không kê khai, hành vi này bị coi là cố ý giấu doanh thu và sẽ bị truy thu thuế theo mức cao hơn, cộng thêm tiền phạt và tiền chậm nộp.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn hiểu rõ các rủi ro thuế thường gặp đối với hộ kinh doanh sau năm 2026 và chủ động hơn trong việc tuân thủ quy định. Đừng quên theo dõi AGS để cập nhật thêm nhiều kiến thức kế toán – thuế hữu ích nhé!