Kinh Nghiệm Kiểm Toán Phần Hành Tiền Và Tương Đương Tiền
1. Tiền và các khoản tương đương tiền là gì?
=> Lưu ý: Kỳ hạn của khoản tương đương tiền là kỳ hạn gốc không phải kỳ hạn còn lại.
2. Thủ tục và trình tự chung trong kiểm toán phần hành tiền và tương đương tiền
2.1. Lập bảng tổng hợp số dư tiền
Các bạn sẽ thực hiện thu thập Biên bản kiểm kê quỹ tiền mặt do kiểm toán viên thực hiện chứng kiến kiểm kê hoặc Biên bản kiểm kê quỹ tiền mặt do đơn vị tự thực hiện. Sau đó, đối chiếu với số dư Tiền mặt đã tổng hợp được.
Một lưu ý nho nhỏ muốn gửi đến các bạn là sau khi chứng kiến kiểm kê, nếu khách hàng có yêu cầu bạn ký thì phải thật cẩn thận nhé. Cách tốt nhất là bạn nên từ chối khéo léo nhưng nếu trong trường hợp khách hàng bắt phải ký, bạn nên gọi điện cho anh/ chị senior hoặc hỏi kinh nghiệm từ năm trước, bạn có thể tham khảo cách sau: Khi bạn ký thì bạn phải ghi rõ: “Kiểm toán viên chứng kiến kiểm kê tại ngày….với số tiền là:….” Sau đó bạn ký và ghi rõ họ và tên mình.
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, ngày kiểm toán viên thực hiện kiểm kê không trùng với ngày kết thúc kỳ kế toán, kiểm toán viên sẽ phải thực hiện thủ tục rollback hoặc roll forward tới số liệu kỳ kiểm toán. KTV phải tiến hành kiểm tra chọn mẫu (có thể chia mẫu chạy theo phần mềm hoặc kiểm tra chọn mẫu theo đánh giá chủ quan để kiểm tra đến các chứng từ) các nghiệp vụ thu chi từ thời điểm kiểm kê đến thời điểm kết thúc kỳ kế toán để đảm bảo các nghiệp vụ này đã được kiểm tra đảm bảo tính chính xác và nó đã phát sinh trong thức tế trước khi bạn thực hiện thủ tục roll – forward hoặc roll - backward. Bên cạnh đó, bạn cũng xin photo hoặc in những giao dịch cuối cùng của kỳ toán.
2.2. Gửi thư xác nhận
Kiểm toán viên thu thập thông tin về tất cả ngân hàng có mở tài khoản để gửi Thư xác nhận, (công việc này, kiểm toán viên nên chủ động thực hiện thông qua việc đề nghị khách hàng cung cấp sớm - trước thời điểm kiểm toán, hạn chế việc đến khách hàng kiểm toán thì mới làm thư xác nhận - mất thời gian và có thể phải chờ thư xác nhận). Tiếp theo, kiểm toán viên dựa vào các thông tin thu thập được lập Thư xác nhận, thu thập chữ ký và gửi độc lập cho các ngân hàng.
Sau đó, kiểm toán viên thực hiện đối chiếu số dư tại từng ngân hàng với thư xác nhận nhận được (trường hợp chưa nhận được thư xác nhận thì sử dụng Sổ phụ ngân hàng/Giấy báo số dư tại ngày kêt thúc kỳ kế toán... để thay thế). Nếu có phát sinh chênh lệch, kiểm toán viên nên trao đổi với kế toán tiền gửi ngân hàng, xác định nguyên nhân và đưa ra những xử lý phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
Việc đánh giá này sẽ thực hiện theo tỷ giá được công bố bới các ngân hàng và số dư ngoại tệ tiền mặt (trên biên bản kiểm kê), tiền gửi ngân hàng (trên thư xác nhận hoặc Sổ phụ ngân hàng), sau đó so sánh với số dư VND đã tổng hợp từ ghi nhận trên sổ của khách hàng. Khi thực hiện đánh giá chênh lệch tỷ giá, bạn thực hiện đánh giá theo tỷ giá mua chuyển khoản của chính Ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản ngoại tệ - TT200.
Để tìm hiểu sâu hơn về quy định tỷ giá, các bạn nên tham khảo thêm thông TT 200/2014/TT-BTC và TT 53/2016/TT-BTC nhé.
3. Quy trình cụ thể đối với phần hành tiền
Kiểm toán phần hành tiền là 1 trong những phần hành đầu tiên các thực tập sinh kiểm toán cần nắm rõ các bước thực hiện thủ tục. Phối hợp kỹ năng Excel và kiến thức kiểm toán thực hành, …3.1. Lý do kiểm toán phần hành tiền được cho là phần hành đơn giản và ít rủi ro nhất
3.2. Tài liệu cần thu thập
- Sổ sách tiền mặt: Đây là tài liệu ghi chép các giao dịch liên quan đến tiền mặt, bao gồm các khoản thu, chi, và các khoản thu chi khác.
- Báo cáo ngân hàng: Báo cáo chi tiết các hoạt động tài chính liên quan đến tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp, bao gồm số dư đầu kỳ, các giao dịch nộp/rút tiền, phí dịch vụ, lãi suất, và số dư cuối kỳ.
- Phiếu thu, phiếu chi: Là các chứng từ ghi lại các khoản thu và chi tiền mặt của doanh nghiệp. Cần kiểm tra tính hợp lý và tính chính xác của các thông tin trên phiếu.
- Các chứng từ hỗ trợ khác: Bao gồm các hóa đơn, biên lai, và các chứng từ khác liên quan đến các khoản chi tiền mặt, ví dụ như hóa đơn mua hàng, hóa đơn thanh toán dịch vụ, các giấy tờ chứng minh các khoản thu từ khách hàng.
- Báo cáo tài chính: Đây là tài liệu chứa các thông tin tài chính tổng hợp của doanh nghiệp, bao gồm các số liệu về tiền mặt và tương đương tiền mặt. Kiểm tra các số liệu trong báo cáo tài chính sẽ giúp xác nhận tính chính xác của số liệu tiền mặt.
- Chính sách và thủ tục quản lý tiền mặt: Xem xét và kiểm tra các chính sách và thủ tục quản lý tiền mặt của doanh nghiệp để đảm bảo rằng các hoạt động quản lý tiền mặt được thực hiện đúng quy trình và tuân thủ các quy định pháp luật.
- Thông tin liên quan từ các bộ phận khác: Liên hệ với các bộ phận khác trong doanh nghiệp để thu thập thêm thông tin liên quan đến các khoản thu và chi tiền mặt, ví dụ như thông tin từ bộ phận kế toán, bộ phận bán hàng, hoặc bộ phận mua hàng.
3.3. Các thủ tục với kiểm toán phần hành tiền được tiến hành như thế nào?
Chứng kiến kiểm kê (Physical observation)
Đối chiếu số dư (Reconciliation)
Thủ tục đánh giá lại (Revaluation)
Thủ tục gửi thư xác nhận (Confirmation)
Thủ tục cut-off (Test Cut-off)
3.4. Một số lưu ý trong quá trình thực hiện phần hành tiền
- Kiểm tra hệ thống kiếm soát nội bộ để tránh trường hợp gian lận.
- Xem xét thêm một số nghiệp vụ bất thường như có khoản chi tiền mặt nào lớn so với mức trọng yếu không. Hoặc có nghiệp vụ nào chuyển khoản ra vào từ một tài khoản cá nhân không.
- Khi gửi thư xác nhận thì kiểm toán viên sẽ tự gửi và phải gửi quay lại bằng địa chỉ của Công ty kiểm toán. Không gửi qua khách hàng.
4. Quy trình cụ thể đối với các khoản tương đương tiền
Các bạn kết hợp với KTV thực hiện kiểm tra chỉ tiêu “Các khoản đầu tư tài chính” để xem xét tính hợp lý của các khoản tương đương tiền thông qua việc thu thập thông tin về kỳ hạn đầu tư của từng khoản tương đương tiền.
Sau đó, kiểm toán viên tiến hành đối chiếu với các xác nhận ngân hàng, giấy báo số dư, sổ phụ ngân hàng... đồng thời đưa ước tính thu nhập tài chính liên quan đến các khoản tiền gửi tại ngày kết thúc kỳ kế toán. Từ đó, kiểm toán viên cân nhắc xem các khoản đó có đủ tiêu chuẩn để ghi nhận là một khoản tương đương tiền theo quy định của TT200 hay không?
Kiểm tra một số nghiệp vụ bất thường: Bạn sẽ được đánh giá cao nếu bạn có thể xem xét đánh giá với chỉ tiêu tiền mặt thì xem các khoản chi trên 20 triệu có phù hợp với các quy định về thuế hay không? Hoặc ở trường hợp nếu doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng có sử dụng tiền mặt khi vay và cho vay lẫn nhau hay không?3. Các kỹ năng mà các bạn kiểm toán viên cần phải có khi thực hiện kiểm toán phần hành tiền và các khoản tương đương tiền
Để có thể hoàn thành xuất sắc công việc của mình, ngoài việc các bạn có kiến thức tốt, các bạn cần trang bị cho mình những kỹ năng nghề nghiệp. Sau đây, AGS sẽ mang đến cho các bạn một số lời khuyên hữu ích được tổng hợp từ các anh/ chị đã có kinh nghiệm đi làm ở các công ty kiểm toán:
Cảm ơn các bạn đã kiên trì cùng mình đọc đến cuối bài viết, mong rằng đã giúp các bạn có một cái nhìn cụ thể và chi tiết nhất khi thực hiện kiểm toán phần hành tiền và tương đương tiền. Tuy nhiên với mỗi doanh nghiệp lại có những đặc điểm và tiềm ẩn những rủi ro khác nhau, các bạn hãy áp dụng những kiến thức trên một cách khéo léo để đạt được những hiệu quả tốt nhất nhé. Chúc các bạn thành công!
Nguồn: https://knowledge.sapp.edu.vn/knowledge/audit-technique
Công ty AGS xin chân thành cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích cho cuộc sống và công việc, cũng như khai thác thêm góc nhìn mới về lĩnh vực mà bạn đang quan tâm. Đội ngũ AGS sẽ luôn nỗ lực để mang đến những thông tin mới mẻ và hữu ích đến bạn trong thời gian tới. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.
