Kế Toán Mua Hàng Nhập Khẩu: Hướng Dẫn Tính Chi Phí, CIF, FOB và Thuế NK Chi Tiết Nhất

HCM NHÃ NAM ACC
25 thg 11, 2025
Nhập khẩu hàng hóa là hoạt động quen thuộc của nhiều doanh nghiệp, nhưng lại là một trong những nghiệp vụ phức tạp nhất đối với kế toán. Các điều kiện thương mại quốc tế như CIF, FOB, cách tính giá tính thuế, hay cách hạch toán thuế nhập khẩu – thuế GTGT hàng nhập đều đòi hỏi kế toán phải nắm rõ khái niệm, công thức và cách phân bổ chi phí.

Nếu bạn là kế toán mới hoặc đang bắt đầu làm quen với nghiệp vụ nhập khẩu, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu trọn vẹn:
Chi phí nào được tính vào giá nhập khẩu
Sự khác nhau giữa CIF và FOB
Công thức tính thuế nhập khẩu và thuế GTGT hàng nhập
Quy trình hạch toán đầy đủ từ lúc mở tờ khai đến khi nhập kho
Ví dụ minh họa để áp dụng ngay trong thực tế

1. Kế toán mua hàng nhập khẩu là gì?

Kế toán mua hàng nhập khẩu là việc:
  • Theo dõi các chi phí phát sinh từ nước ngoài tới Việt Nam
  • Xác định giá vốn hàng nhập khẩu theo chuẩn mực kế toán
  • Hạch toán thuế liên quan (thuế NK, thuế GTGT hàng nhập, thuế TTĐB nếu có)
  • Ghi nhận hàng hóa nhập kho và thanh toán cho nhà cung cấp
Mục tiêu chính:
  • Xác định đúng giá nhập – đúng thuế – đúng chi phí để không sai BCTC và không bị truy thu thuế.

2. Các điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms) trong nhập khẩu

2.1. Điều kiện FOB (Free On Board)

Người bán chịu chi phí đến cảng đi. Người mua chịu:
  • Cước vận chuyển quốc tế
  • Bảo hiểm
  • Chi phí cảng đến
  • Thuế nhập khẩu
FOB = Giá hàng + chi phí đưa hàng lên tàu tại nước xuất khẩu

2.2. Điều kiện CIF (Cost – Insurance – Freight)

Người bán chịu:
  • Giá hàng
  • Bảo hiểm
  • Cước vận chuyển quốc tế
  • Người mua chịu:
  • Chi phí dỡ hàng
  • Chi phí tại cảng đến
  • Thuế nhập khẩu và thuế GTGT hàng nhập
CIF = Giá hàng + cước + bảo hiểm quốc tế

3. Xác định các chi phí nhập khẩu kế toán cần theo dõi

Kế toán phải tập hợp toàn bộ chi phí làm tăng giá trị hàng nhập khẩu:

3.1. Chi phí bắt buộc theo luật thuế

  • Thuế nhập khẩu (NK)
  • Thuế GTGT hàng nhập khẩu
  • Thuế TTĐB, thuế BVMT (nếu có)

3.2. Chi phí mua hàng

  • Phí vận chuyển quốc tế (nếu FOB)
  • Phí bảo hiểm quốc tế
  • Phí làm hàng (THC, D/O, vệ sinh container)
  • Phí kiểm dịch, hun trùng, giám định
  • Phí thông quan – dịch vụ hải quan
  • Phí nâng – hạ – lưu bãi
  • Phí vận chuyển nội địa về kho
  • Phí chuyển phát chứng từ

3.3. Chi phí ngân hàng

  • Phí mở L/C
  • Phí thanh toán quốc tế
  • Phí chuyển tiền TT
  • Toàn bộ chi phí trên được tính vào giá vốn hàng nhập khẩu nếu phục vụ trực tiếp cho lô hàng.

4. Công thức tính thuế nhập khẩu và thuế GTGT hàng nhập

4.1. Giá tính thuế nhập khẩu

Giá CIF quy đổi = (Giá CIF × Tỷ giá tính thuế)
Nếu điều kiện FOB → giá CIF = giá FOB + cước + bảo hiểm.

4.2. Công thức tính thuế nhập khẩu

Thuế NK = Giá tính thuế × Thuế suất NK

4.3. Công thức tính thuế GTGT hàng nhập

Thuế GTGT hàng nhập = (Giá tính thuế + Thuế NK + Thuế TTĐB nếu có) × Thuế suất GTGT

4.4. Ví dụ minh họa

Doanh nghiệp nhập hàng theo CIF:
  • Giá CIF: 10.000 USD
  • Tỷ giá tính thuế: 24.000
  • Thuế suất NK: 10%
  • Thuế GTGT: 8%
Tính:
  • Giá tính thuế = 10.000 × 24.000 = 240.000.000
  • Thuế NK = 240.000.000 × 10% = 24.000.000
  • Thuế GTGT = (240.000.000 + 24.000.000) × 8% = 21.120.000

5. Quy trình kế toán mua hàng nhập khẩu (từ A – Z)

Bước 1: Nhận bộ chứng từ

  • Invoice
  • Packing List
  • Hợp đồng
  • Bill of Lading
  • C/O nếu có (để hưởng ưu đãi thuế)
  • Giấy chứng nhận bảo hiểm (nếu CIF)

Bước 2: Mở tờ khai hải quan

  • Kế toán kiểm:
  • Mã HS
  • Thuế suất
  • Kiểm tra C/O
  • Kiểm tra số lượng – trị giá

Bước 3: Nộp thuế nhập khẩu – thuế GTGT

Bước 4: Nhận hàng – đưa vào kho

Lập phiếu nhập kho, biên bản nhận hàng.

Bước 5: Tập hợp chi phí mua hàng

Bước 6: Tính giá vốn nhập khẩu

Giá vốn nhập khẩu = Giá CIF quy đổi + Thuế NK + Chi phí liên quan

Bước 7: Hạch toán kế toán

6. Hạch toán kế toán hàng nhập khẩu

6.1. Khi nhận hóa đơn nước ngoài (chưa thanh toán)

Nợ 151/156 – Hàng mua đang đi đường/ hàng hóa
 Có 331 – Phải trả NCC nước ngoài

6.2. Khi nộp thuế nhập khẩu

Nợ 151/156 
 Có 3333 – Thuế NK

6.3. Khi nộp thuế GTGT hàng nhập khẩu

Nợ 1331 
 Có 33312 – Thuế GTGT hàng nhập

6.4. Chi phí phát sinh (cước, dịch vụ, giám định…)

Nợ 151/156
 Có 111/112/331

6.5. Khi nhập kho

Nợ 156 
Có 151

7. Lưu ý quan trọng khi hạch toán nhập khẩu

✔ Kiểm tra mã HS đúng ngay từ đầu
 
Sai mã HS → Thuế sai → Bị truy thu + phạt.
 
✔ C/O phải hợp lệ để được giảm thuế NK
 
Ví dụ: C/O form E, Form AK…
 
✔ Tất cả chi phí phải có chứng từ hợp lệ
 
Hóa đơn dịch vụ, phiếu cân, vận đơn nội địa, phiếu thu…
 
✔ Phân bổ chi phí vận chuyển hợp lý khi nhiều lô hàng đi chung
 
✔ Ghi nhận chênh lệch tỷ giá chính xác

8. Kết luận

Kế toán mua hàng nhập khẩu không khó nếu bạn nắm rõ:
  • Sự khác nhau giữa CIF – FOB
  • Cách tính thuế nhập khẩu và thuế GTGT
  • Các chi phí thực tế phát sinh
  • Quy trình chứng từ – hạch toán
  • Phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí
Khi hiểu bản chất, bạn có thể xử lý nghiệp vụ nhập khẩu một cách nhanh chóng, chính xác và đúng quy định, hạn chế tối đa sai sót và rủi ro thuế.

Thông tin khác


【実績No.1】AGSベトナム税務会計事務所｜日系企業の進出・会計税務支援
AGSベトナム税務会計事務所は、進出支援実績No.1の会計事務所。日本人税理士・会計士が常駐し、法人設立・月次会計・税務申告・給与計算・社会保険・監査対応まで日本語でサポート。税務調査やM&A、移転価格など特殊業務も対応。ハノイ・ホーチミン・ダナン・ゲアンの4拠点で全国対応。
 

Thông tin tuyển dụng và hướng dẫn


Thông tin tuyển dụng và Hướng dẫn
AGS luôn mở rộng cánh cửa cho những ứng viên muốn thử thách bản thân trong lĩnh vực Kế toán - Kiểm toán - Ngôn ngữ Nhật - Pháp lý - Nhân sự. Xem chi tiết bài viết để biết thêm về Thông tin tuyển dụng tại AGS bạn nhé! 

[Vị trí] Tổng hợp tất cả vị trí tuyển dụng
Tham khảo thêm các vị trí tuyển dụng tại Công ty Kế toán-Kiểm toán AGS.
 

Liên hệ dịch vụ
Công ty Dịch vụ kế toán Nhật Bản. Cung cấp Dịch vụ tư vấn đầu tư, Kế toán - Thuế, Kiểm toán. Nếu bạn có bất kỳ yêu cầu nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi. Công ty chúng tôi luôn tìm kiếm cơ hội được làm việc với công ty bạn.
 
Nguồn: Tổng hợp
Next Post Previous Post