Từ 7 bậc thuế xuống còn 5 bậc – Biểu thuế thu nhập cá nhân mới và ảnh hưởng đến người lao động.

HCM Giao ACC

26 thg 12, 2025

Cuối năm 2025, Bộ Tài chính Quốc hội thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi với điểm nhấn là rút gọn biểu thức tích lũy từ 7 cấp xuống còn 5 cấp và đồng thời nâng cấp trừ khi cảnh báo. Đây là bước đi quan trọng trong việc cải cách chính sách thuế, giúp đơn giản hóa cách tính, tăng công bằng giữa các nhóm thu nhập và ứng dụng tốt hơn so với thực tế kinh tế, giá cả hiện tại.

1. Vì sao cần đổi mới biểu thuế TNCN?

Biểu thuế TNCN hiện được áp dụng hơn 10 năm với 7 bậc và các mức thuế: 5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 30%, 35%. Qua thời gian, biểu khai thuế để xác định nhiều chế độ:
Khoảng cách thu nhập giữa các bậc quá hạn chế khiến người tăng lương nhẹ nhàng dễ rơi vào bậc thuế cao hơn, dẫn đến thuế phụ nhiều hơn tắc nghẽn.
Mức giảm trừ khi cảnh quan ít thay đổi, trong khi phát và chi phí sinh hoạt tăng mạnh, khiến người thu nhập trung bình cũng phải chịu thuế.
Cách tính thuế phức tạp khó khăn cho người thu nhập từ nhiều nguồn hoặc công việc linh hoạt.
Chính sách chưa phản ánh năng lượng tốt và năng lực sống thực tế của người dân.
Mục tiêu của công việc sửa đổi là tạo ra biểu thuế đơn giản, khoảng cách rộng hơn giữa các cấp, giảm gánh nặng thuế cho người thu nhập thấp và trung bình, vốn sử dụng phần lớn thuế của người dân.

2. Biểu thuế mới 5 bậc – Giữ mức tối đa 35%, giãn cách hợp lý hơn

Theo dự thảo, mức thuế suất cao nhất 35% vẫn được giữ nguyên, tuy nhiên khoảng cách giữa các bậc thuế được mở rộng, giúp người lao động có thu nhập tăng nhẹ không phải chịu mức thuế cao đột ngột.
Phương án 1 đề xuất như sau:
Thu nhập đến 10 triệu đồng/tháng: Thuế suất 5%
Trên 10 – 30 triệu đồng/tháng: Thuế suất 15%
Trên 30 – 50 triệu đồng/tháng: Thuế suất 25%
Trên 50 – 80 triệu đồng/tháng: Thuế suất 30%
Trên 80 triệu đồng/tháng: Thuế suất 35%
Phương án 2 (được xem là khả thi hơn) giãn rộng hơn ở các nhóm thu nhập trung bình và cao:
Thu nhập đến 10 triệu đồng/tháng: Thuế suất 5%
Trên 10 – 30 triệu đồng/tháng: Thuế suất 15%
Trên 30 – 60 triệu đồng/tháng: Thuế suất 25%
Trên 60 – 100 triệu đồng/tháng: Thuế suất 30%
Trên 100 triệu đồng/tháng: Thuế suất 35%
Việc rút gọn xuống còn 5 bậc nhưng vẫn giữ mức trần 35% giúp cơ cấu thuế trở nên đơn giản, dễ áp dụng và phản ánh đúng mức thu nhập thực tế của người lao động.

3. Tăng cường giảm cảnh báo – Kết quả thu thuế giảm

Dự thảo chính sách thuế mới cũng nhấn mạnh việc nâng mức giảm trừ gia cảnh nhằm phản ánh đúng chi phí sinh hoạt thực tế của người dân trong bối cảnh giá cả tăng cao. Cụ thể, mức giảm trừ cho người nộp thuế được đề xuất tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng, trong khi mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng được nâng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng. Việc điều chỉnh này giúp giảm gánh nặng thuế cho nhóm người có thu nhập trung bình hoặc đang nuôi dưỡng nhiều người phụ thuộc. Theo tính toán, một cá nhân có thu nhập 18 triệu đồng/tháng và một người phụ thuộc có thể không còn phải nộp thuế thu nhập cá nhân nếu áp dụng ngưỡng giảm trừ mới. Đây được xem là bước đi tích cực, góp phần cải thiện thu nhập thực tế và khuyến khích tiêu dùng trong dân cư.

4. Tác động biểu thuế 5 cấp đến người lao động

Thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng: Phần lớn sẽ được miễn thuế nhờ giảm trừ cảnh báo cao hơn, giúp tăng thu nhập thực nhận, cải thiện chi tiêu.
Thu nhập trung bình (20 – 40 triệu đồng/tháng): Nhóm lợi ích lớn nhất với khả năng giảm thuế, tránh nhảy cấp độ, giảm áp lực thuế.
Thu nhập cao trên 80 – 100 triệu đồng/tháng: Thuế suất tối đa giữ 35%, tác động không lớn, nhưng khoảng cách bậc rộng giúp cảm nhận công việc hơn.

5. Một số ý kiến trái chiều

Một số chuyên gia cho rằng việc giãn cách bậc thuế rộng hơn có thể tạo cảm giác bất bình đẳng giữa nhóm thu nhập trung và cao. Ngoài ra, việc tăng mức giảm trừ và giảm thuế có thể khiến nguồn thu ngân sách giảm trong ngắn hạn. Vì vậy, nhiều ý kiến đề xuất nên áp dụng chính thức từ năm 2026, nhằm có thời gian chuẩn bị cho hệ thống kế toán, phần mềm tính lương và công tác truyền thông chính sách.

6. Ảnh hưởng đến kế toán và doanh nghiệp

Việc thay đổi biểu thuế thu nhập cá nhân đặt ra yêu cầu cấp thiết bị cho doanh nghiệp phải cập nhật kịp thời phần mềm tính lương và công cụ kê khai thuế để đảm bảo công việc tính toán, trừ thuế đúng theo quy định mới. Đồng thời, công tác đào tạo, hướng dẫn nhân viên về cách áp dụng biểu thuế mới cũng cần được chú ý giảm thiểu sai sót trong quá trình kê khai và quyết định thuế.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải nhanh chóng kiểm soát và điều chỉnh các chính sách lương, thưởng, phụ cấp phù hợp với biểu thức thuế mới, đồng thời xây dựng kế hoạch tài chính, dự phòng chi phí hợp lý cho giai đoạn chuyển tiếp. Những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành đúng luật mà còn góp phần tăng thu nhập thực tế cho người lao động, từ đó nâng cao tinh thần làm việc và hiệu quả lao động trong tổ chức.

7. So sánh nhanh biểu thuế cũ và mới

So với biểu thuế thu nhập cá nhân hiện hành gồm 7 bậc, biểu thuế mới rút gọn xuống còn 5 bậc được xem là bước cải cách quan trọng, giúp việc tính thuế đơn giản và minh bạch hơn. Trước đây, các bậc thuế được chia khá chi tiết theo từng khoảng thu nhập nhỏ, khiến nhiều người lao động dễ rơi vào tình trạng “nhảy bậc” – chỉ cần tăng thu nhập nhẹ cũng phải nộp thuế cao hơn đáng kể.
Với biểu thuế 5 bậc mới, ngưỡng chịu thuế được mở rộng và hợp lý hơn. Cụ thể, mức thu nhập đến 10 triệu đồng/tháng vẫn chỉ chịu thuế 5%, cao hơn gấp đôi so với ngưỡng cũ. Các khoảng thu nhập trung bình từ 10 – 60 triệu đồng được gộp lại, giảm bớt hai cấp độ thuế trung gian, giúp người lao động tránh bị “vượt bậc” khi thu nhập tăng nhẹ. Trong khi đó, thu nhập từ 60 triệu đồng trở lên áp dụng thuế suất 30% – 35%, giữ nguyên mức trần để đảm bảo công bằng và ổn định nguồn thu ngân sách.
Nhìn chung, việc rút gọn biểu thuế từ 7 xuống 5 bậc giúp đơn giản hóa cách tính và tăng tính minh bạch. Chính sách mới phản ánh sát thực tế thu nhập, giảm gánh nặng cho người nộp thuế. Đây là bước tiến hướng tới hệ thống thuế công bằng và hiện đại hơn.

8. Kết luận

Chuyển đổi biểu thức thuế thu nhập cá nhân từ 7 cấp xuống còn 5 cấp, đồng thời nâng cao mức độ giảm bớt cảnh báo, đánh dấu bước tiến trình quan trọng trong quá trình hiện đại hóa chính sách thuế tại Việt Nam. Đây không chỉ là điều chỉnh về mặt số mà còn có thể thực hiện chuyển biến trong tư duy quản lý thuế, tập trung vào người lao động, tăng cường minh bạch và giảm gánh nặng hành chính. Biểu thuế mới giúp giảm áp lực tài chính chính cho người thu nhập thấp và trung bình, kích thích tiêu dùng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống thuế bằng cách, hiệu quả, gần hơn với tiêu chuẩn quốc tế. Để đảm bảo thành công, cần phân phối hợp đồng giữa các cơ sở, doanh nghiệp và người dân trong việc chuẩn bị hệ thống phần mềm, truyền thông chính sách, với dự án ứng dụng từ năm 2026 nhằm tạo sự chuyển tiếp để chia sẻ, bảo vệ quyền lợi của tất cả các bên liên quan và cung cấp phát triển kinh tế bền vững.