Thuế thu nhập cá nhân là nghĩa vụ mà nhiều người lao động phải thực hiện, trong đó giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là quyền lợi quan trọng giúp giảm số thuế phải nộp. Tuy nhiên, từ năm 2026 quy định về thủ tục đăng ký người phụ thuộc đã có sự thay đổi đáng chú ý. Theo Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026 của Bộ Tài chính, thủ tục hành chính riêng về đăng ký người phụ thuộc sẽ bị bãi bỏ và được tích hợp vào thủ tục đăng ký thuế lần đầu. Vậy quy định mới này cụ thể ra sao, hồ sơ cần chuẩn bị những gì và ai được tính là người phụ thuộc? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ những điểm quan trọng cần biết.

1. Quy định mới về đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh từ 14/02/2026: Người lao động cần biết gì?

Từ 14/02/2026, quy định về đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân có thay đổi quan trọng. Theo Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026, thủ tục hành chính riêng về đăng ký người phụ thuộc sẽ bị bãi bỏ và được gộp vào thủ tục đăng ký thuế lần đầu.

Sự thay đổi này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giúp người nộp thuế và doanh nghiệp thực hiện các nghĩa vụ thuế thuận tiện hơn. Dưới đây là những nội dung chi tiết cần lưu ý.

2. Bãi bỏ thủ tục riêng đăng ký người phụ thuộc

Trước đây, thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh được quy định riêng tại Mục 9.11 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

Tuy nhiên, theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về quản lý thuế, nội dung này đã được bãi bỏ. Đồng thời, Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026 chính thức công bố danh mục các thủ tục hành chính bị bãi bỏ, trong đó có thủ tục đăng ký người phụ thuộc đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Điều này đồng nghĩa với việc: Từ ngày 14/02/2026, việc đăng ký người phụ thuộc sẽ không còn là một thủ tục riêng biệt, mà được thực hiện trong thủ tục đăng ký thuế lần đầu.

Nói cách khác, khi đăng ký thuế, người nộp thuế có thể đồng thời đăng ký người phụ thuộc để được tính giảm trừ gia cảnh.

3. Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc theo quy định mới

Theo Quyết định 216, việc đăng ký người phụ thuộc được thực hiện theo hai hình thức: ủy quyền cho đơn vị chi trả thu nhập hoặc tự đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế.

1. Trường hợp ủy quyền cho công ty đăng ký

Đây là trường hợp phổ biến đối với người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp.

Người lao động có thể ủy quyền cho công ty hoặc đơn vị trả thu nhập thực hiện đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế.

Hồ sơ người lao động cần cung cấp cho công ty gồm:

• Văn bản ủy quyền đăng ký thuế Mẫu số 41/UQ-ĐKT ban hành kèm theo Thông tư 86/2024/TT-BTC

• Bản sao hộ chiếu còn hiệu lực của người phụ thuộc hoặc giấy tờ chứng thực cá nhân hợp pháp khác (đối với người phụ thuộc là người nước ngoài hoặc người Việt Nam sống ở nước ngoài)

Sau khi nhận hồ sơ, đơn vị chi trả thu nhập sẽ:

• Tổng hợp thông tin vào Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 20-ĐK-TH-TCT

• Lập Phụ lục bảng kê người phải trực tiếp nuôi dưỡng mẫu 07/XNNPT-TNCN

• Nộp kèm hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo quy định

Sau đó, doanh nghiệp gửi hồ sơ đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Số lượng hồ sơ: 01 bộ.

2. Trường hợp cá nhân tự đăng ký với cơ quan thuế

Trong trường hợp không thông qua doanh nghiệp, cá nhân có thể tự thực hiện đăng ký người phụ thuộc trực tiếp với cơ quan thuế.

Hồ sơ đối với người phụ thuộc là người Việt Nam

• Tờ khai đăng ký thuế mẫu 20-ĐK-TCT

• Phụ lục bảng kê người phải trực tiếp nuôi dưỡng (mẫu 07/XNNPT-TNCN)

• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo quy định

Hồ sơ đối với người phụ thuộc là người nước ngoài

• Tờ khai đăng ký thuế mẫu 20-ĐK-TCT

• Bản sao hộ chiếu còn hiệu lực hoặc giấy tờ chứng thực cá nhân hợp pháp

Số lượng hồ sơ: 01 bộ.

4. Thời gian giải quyết hồ sơ

Theo quy định mới, cơ quan thuế sẽ xử lý hồ sơ đăng ký thuế cho người phụ thuộc khá nhanh.

Thời hạn giải quyết là 03 ngày làm việc kể từ khi cơ quan thuế nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ.

5. Ai được tính là người phụ thuộc?

Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc có thể bao gồm các đối tượng sau.

1. Con của người nộp thuế

Bao gồm:

• Con đẻ

• Con nuôi hợp pháp

• Con ngoài giá thú

• Con riêng của vợ hoặc chồng

Điều kiện áp dụng:

• Con dưới 18 tuổi

• Con từ 18 tuổi trở lên nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động

• Con đang theo học đại học, cao đẳng, trung cấp… và có thu nhập bình quân không quá 1 triệu đồng/tháng

2. Vợ hoặc chồng

Vợ hoặc chồng của người nộp thuế cũng có thể được tính là người phụ thuộc nếu không có khả năng lao động hoặc thu nhập thấp theo quy định.

3. Cha mẹ của người nộp thuế

Bao gồm:

• Cha mẹ đẻ

• Cha mẹ vợ hoặc cha mẹ chồng

• Cha dượng, mẹ kế

• Cha mẹ nuôi hợp pháp

Những đối tượng này phải đáp ứng điều kiện về thu nhập và khả năng lao động theo quy định của pháp luật.

4. Các cá nhân khác phải trực tiếp nuôi dưỡng

Ngoài các đối tượng trên, người nộp thuế cũng có thể đăng ký giảm trừ gia cảnh cho những người thân hoặc cá nhân không nơi nương tựa mà mình đang trực tiếp nuôi dưỡng, ví dụ:

• Anh ruột, chị ruột, em ruột

• Ông bà nội, ông bà ngoại

• Cô, dì, chú, bác

• Cháu ruột (con của anh chị em ruột)

• Các cá nhân khác theo quy định pháp luật

Điều kiện là người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng và chịu trách nhiệm chăm sóc.

6. Điểm đáng chú ý của quy định mới

Có thể thấy thay đổi lớn nhất của quy định mới là đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Thay vì phải thực hiện một thủ tục riêng để đăng ký người phụ thuộc, từ năm 2026 người nộp thuế chỉ cần thực hiện trong thủ tục đăng ký thuế lần đầu.

Việc này giúp:

• Giảm bớt giấy tờ hành chính

• Tiết kiệm thời gian cho người lao động và doanh nghiệp

• Đồng bộ thông tin đăng ký thuế

Thông tin khác

Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/quy-dinh-moi-ve-thu-tuc-dang-ky-nguoi-phu-thuoc-giam-tru-gia-canh-theo-quyet-dinh-216-chi-tiet-the--781618-256531.html?rel=goi-y-cung-tag