Các mô hình quản trị phù hợp cho doanh nghiệp SME: Đơn giản nhưng phải hiệu quả

AGS Ngân HR

22 thg 2, 2026

Doanh nghiệp SME (Small and Medium Enterprises) chiếm phần lớn trong cơ cấu nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, điểm chung của nhiều SME là nguồn lực hạn chế, nhân sự mỏng, quy trình chưa hoàn thiện và phụ thuộc nhiều vào người sáng lập. Chính vì vậy, việc lựa chọn mô hình quản trị phù hợp đóng vai trò then chốt, quyết định sự sống còn và khả năng phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Khác với các tập đoàn lớn, SME không cần những hệ thống phức tạp, nhưng lại cần sự linh hoạt, tinh gọn và dễ triển khai.

1. Quản trị tinh gọn (Lean Management)

Lean là mô hình quản trị tập trung vào việc loại bỏ lãng phí, tối ưu quy trình và tập trung vào giá trị cốt lõi cho khách hàng.

Đối với SME, Lean giúp:

Giảm chi phí vận hành
Tối ưu nguồn lực hạn chế
Tăng tốc độ ra quyết định
Giảm các bước trung gian không cần thiết

Ví dụ: thay vì nhiều lớp phê duyệt, SME có thể rút gọn quy trình để lãnh đạo và nhân sự trực tiếp phối hợp, giúp công việc trôi chảy hơn.

2. Quản trị theo mục tiêu (MBO – Management by Objectives)

MBO là mô hình quản trị dựa trên mục tiêu rõ ràng cho từng cá nhân và phòng ban.

Điểm mạnh của MBO với SME:

Nhân viên hiểu rõ mình cần làm gì
Tránh tình trạng làm việc cảm tính
Gắn kết mục tiêu cá nhân với mục tiêu doanh nghiệp
Dễ đo lường hiệu quả

Thay vì giao việc chung chung, SME nên đặt mục tiêu theo nguyên tắc SMART: cụ thể, đo lường được, khả thi, thực tế và có thời hạn.

3. Quản trị linh hoạt (Agile Management)

Trong môi trường kinh doanh biến động nhanh, SME cần khả năng xoay chuyển linh hoạt. Agile không chỉ dành cho công nghệ, mà còn phù hợp cho cả bán lẻ, dịch vụ, kế toán, tư vấn…

Agile giúp doanh nghiệp:

Phản ứng nhanh với thay đổi thị trường
Thử nghiệm – điều chỉnh liên tục
Khuyến khích tinh thần chủ động
Tăng tính phối hợp giữa các bộ phận

Thay vì lập kế hoạch cứng nhắc 1 năm, SME có thể chia nhỏ mục tiêu theo quý hoặc theo tháng để điều chỉnh kịp thời.

4. Quản trị dựa trên dữ liệu (Data-driven Management)

Nhiều SME vận hành dựa trên cảm tính hoặc kinh nghiệm cá nhân của người sáng lập. Điều này hiệu quả trong giai đoạn đầu nhưng sẽ trở thành rào cản khi doanh nghiệp mở rộng.

Quản trị dựa trên dữ liệu giúp:

Ra quyết định chính xác hơn
Theo dõi hiệu suất theo thời gian thực
Phát hiện sớm vấn đề
Tối ưu chi phí

Ngay cả những dữ liệu đơn giản như doanh thu, tỷ lệ nghỉ việc, chi phí nhân sự, năng suất theo dự án… cũng đủ để SME cải thiện hiệu quả quản trị.

5. Quản trị nhân sự lấy con người làm trung tâm

Nhân sự chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất của SME. Khi không thể cạnh tranh bằng lương cao hay thương hiệu mạnh, SME cần giữ người bằng môi trường, văn hóa và cơ hội phát triển.

Một mô hình quản trị phù hợp cần:

Lắng nghe nhân viên
Đánh giá công bằng
Minh bạch trong lương thưởng
Đào tạo liên tục
Ghi nhận đóng góp

Nhân viên gắn bó lâu dài sẽ giúp SME tiết kiệm chi phí tuyển dụng, duy trì chất lượng và ổn định đội ngũ.

6. Không có mô hình “chuẩn”, chỉ có mô hình “phù hợp”

Điều quan trọng nhất: không có mô hình quản trị nào là hoàn hảo cho tất cả doanh nghiệp. SME cần chọn lọc, kết hợp và điều chỉnh các mô hình sao cho phù hợp với:

Quy mô doanh nghiệp
Ngành nghề
Văn hóa nội bộ
Mục tiêu phát triển
Nguồn lực hiện có
Một mô hình tốt là mô hình mà đội ngũ có thể hiểu, áp dụng và duy trì được lâu dài.

7. Kết luận

Quản trị hiệu quả không đến từ sự phức tạp, mà đến từ sự phù hợp. Với SME, điều quan trọng không phải là áp dụng thật nhiều mô hình, mà là chọn đúng hướng đi, xây dựng nền tảng vững chắc và phát triển từng bước.

Khi hệ thống quản trị được thiết kế đúng, doanh nghiệp không chỉ vận hành trơn tru hơn mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực, bền vững và sẵn sàng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.