BOKI là gì? Vì sao BOKI quan trọng với doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam?

DAD JP THANH

21 thg 1, 2026

Trong quá trình làm việc với các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy một điểm chung rất rõ: BOKI gần như là “ngôn ngữ cơ bản” trong lĩnh vực kế toán – tài chính của Nhật. Không chỉ là một chứng chỉ, BOKI còn là nền tảng tư duy kế toán mà hầu hết nhân sự tài chính – kế toán người Nhật đều được đào tạo.

Vậy BOKI là gì, có những cấp độ nào và vì sao BOKI lại đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam? Hãy cùng AGS tìm hiểu về BOKI thông qua bài viết này.

1. BOKI là gì?

BOKI (簿記 – ぼき, boki) trong tiếng Nhật có nghĩa là ghi sổ kế toán.

Khi nhắc đến BOKI trong thực tế, người ta thường nói đến kỳ thi BOKI do Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (日商簿記 – Nissho Boki) tổ chức.

BOKI tập trung vào:

Nguyên lý kế toán,
Ghi nhận sổ sách,
Lập báo cáo tài chính,
Hiểu bản chất dòng tiền và hoạt động doanh nghiệp.

Có thể nói, BOKI là nền móng của toàn bộ hệ thống kế toán Nhật Bản.

2. Các cấp độ BOKI phổ biến

🔹 BOKI cấp 3 (3級 – sankyuu)

Dành cho người mới bắt đầu
Hiểu được:

Ghi sổ kép,
Hạch toán cơ bản,
Cấu trúc báo cáo tài chính.

👉 Phù hợp với nhân sự hành chính – kế toán, trợ lý, hoặc người làm việc với chứng từ kế toán.

🔹 BOKI cấp 2 (2級 – nikyuu)

Trình độ thực hành kế toán doanh nghiệp
Bao gồm:

Kế toán thương mại,
Kế toán công nghiệp,
Phân tích báo cáo tài chính.

👉 Đây là mức được doanh nghiệp Nhật đánh giá rất cao, thường là tiêu chuẩn tuyển dụng cho nhân sự kế toán.

🔹 BOKI cấp 1 (1級 – ikkyuu)

Trình độ cao cấp, chuyên sâu
Bao gồm:

Kế toán tài chính,
Kế toán quản trị,
Kiểm toán,
Luật kinh doanh.

👉 Là nền tảng để tiến tới các chứng chỉ chuyên nghiệp như CPA Nhật (公認会計士).

Số lượng người đăng ký thi BOKI các cấp

Số liệu năm 2017, nguồn: https://jpsk.jp/articles/bookkeeping.html

3. Vì sao BOKI đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp Nhật?

Đối với doanh nghiệp Nhật, BOKI không chỉ là “chứng chỉ”, mà còn là chuẩn mực tư duy kế toán:

✔️ Cách ghi nhận nghiệp vụ

✔️ Cách đọc báo cáo tài chính

✔️ Cách kiểm soát chi phí và lợi nhuận

✔️ Cách giải thích số liệu cho ban lãnh đạo

Hầu hết kế toán trưởng, quản lý tài chính và cả nhân sự không chuyên kế toán tại Nhật đều đã từng học qua BOKI.

Vì vậy, khi làm việc với doanh nghiệp Nhật, việc hiểu BOKI giúp:

Giao tiếp chuyên môn chính xác hơn
Hiểu nhanh yêu cầu và kỳ vọng của khách hàng
Tránh sai lệch trong cách diễn giải số liệu kế toán

4. BOKI có ý nghĩa gì với doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam?

Đối với doanh nghiệp Nhật hoạt động tại Việt Nam, thách thức lớn nhất thường không chỉ là khác biệt chế độ kế toán, mà còn là khác biệt tư duy kế toán.

Khi đội ngũ kế toán – tư vấn tại Việt Nam hiểu BOKI:

🔹 Việc giải trình số liệu với trụ sở Nhật trở nên dễ dàng hơn

🔹 Báo cáo tài chính được trình bày gần với cách hiểu của người Nhật

🔹 Giảm rủi ro hiểu sai, nhầm lẫn trong quản trị tài chính

🔹 Tăng mức độ tin cậy và chuyên nghiệp trong dịch vụ kế toán

Kết luận

BOKI không đơn thuần là một kỳ thi.

BOKI là ngôn ngữ chung của kế toán Nhật Bản.

Đối với các doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam, việc lựa chọn đối tác kế toán hiểu BOKI và tư duy kế toán Nhật chính là yếu tố quan trọng để:

Chuẩn hóa báo cáo,
Minh bạch tài chính,
Và kết nối hiệu quả giữa Việt Nam và trụ sở Nhật Bản.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.

Thông tin khác