IFRS Có Thực Sự Giúp Doanh Nghiệp Dễ Gọi Vốn Hơn?

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu nhắc đến IFRS như một “tấm vé thông hành” để tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Khi nhu cầu gọi vốn từ quỹ đầu tư nước ngoài, phát hành trái phiếu quốc tế hay niêm yết ở thị trường nước ngoài gia tăng, IFRS thường được xem là bước đi chiến lược.
Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng hơn là: Liệu việc áp dụng IFRS có thực sự giúp doanh nghiệp gọi vốn dễ hơn, hay chỉ đơn thuần làm báo cáo trở nên “quốc tế hóa”?

I. Vì sao nhà đầu tư quốc tế ưa chuộng IFRS?

IFRS do International Accounting Standards Board thuộc IFRS Foundation ban hành và được xem như một hệ thống chuẩn mực chung trên toàn cầu. Khi nhà đầu tư phân tích cơ hội đầu tư xuyên biên giới, điều họ lo ngại nhất là rủi ro thông tin – tức là sự khác biệt trong chuẩn mực kế toán khiến họ khó so sánh và đánh giá chính xác tình hình tài chính doanh nghiệp.
IFRS giúp giảm bớt khoảng cách đó. Nhờ tính minh bạch cao và yêu cầu thuyết minh chi tiết về các giả định, rủi ro, ước tính kế toán, báo cáo tài chính theo IFRS thường cung cấp cho nhà đầu tư một bức tranh đầy đủ hơn về bản chất kinh tế của giao dịch. Khi thông tin trở nên rõ ràng và dễ so sánh giữa các quốc gia, mức độ tin cậy tăng lên, từ đó làm giảm phần bù rủi ro mà nhà đầu tư thường yêu cầu.
Nói cách khác, IFRS không trực tiếp tạo ra lợi nhuận cao hơn, nhưng có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn nhờ cải thiện niềm tin thị trường.

II. IFRS ảnh hưởng thế nào đến định giá doanh nghiệp?

Một trong những yếu tố quan trọng trong gọi vốn là định giá. Khi nhà đầu tư cảm thấy hệ thống kế toán nội địa thiếu minh bạch hoặc khó hiểu, họ thường chiết khấu giá trị doanh nghiệp để bù đắp rủi ro. IFRS giúp giảm sự “không chắc chắn” này.
Tuy nhiên, IFRS cũng có thể làm thay đổi đáng kể các chỉ số tài chính. Ví dụ, việc ghi nhận tài sản thuê theo IFRS 16 có thể làm tổng nợ tăng lên đáng kể; mô hình tổn thất tín dụng dự kiến trong IFRS 9 có thể làm chi phí dự phòng biến động mạnh hơn. Những thay đổi này khiến báo cáo tài chính phản ánh sát hơn rủi ro kinh tế, nhưng đồng thời cũng làm lợi nhuận và chỉ số tài chính trở nên biến động hơn.
Do đó, IFRS có thể làm doanh nghiệp “trông khác đi” trong mắt nhà đầu tư. Nếu nền tảng tài chính vững mạnh, sự minh bạch này sẽ có lợi. Ngược lại, nếu doanh nghiệp đang che giấu rủi ro trong hệ thống kế toán cũ, IFRS có thể phơi bày những vấn đề tồn tại.

III. IFRS có phải là điều kiện đủ để gọi vốn thành công?

Thực tế cho thấy IFRS là một lợi thế, nhưng không phải yếu tố quyết định duy nhất. Nhà đầu tư vẫn đặt trọng tâm vào mô hình kinh doanh, khả năng tạo dòng tiền, năng lực quản trị và triển vọng ngành. IFRS chỉ giúp họ hiểu rõ hơn về những yếu tố đó, chứ không thay thế được hiệu quả hoạt động thực tế.
Tại các thị trường lớn như New York Stock Exchange hay London Stock Exchange, báo cáo theo IFRS (hoặc chuẩn mực tương đương) gần như là yêu cầu bắt buộc. Điều này cho thấy nếu doanh nghiệp có tham vọng huy động vốn quốc tế hoặc niêm yết ở nước ngoài, IFRS gần như là điều kiện cần. Tuy nhiên, đáp ứng điều kiện này không đồng nghĩa với việc chắc chắn thành công trong gọi vốn.

IV. Chi phí và góc nhìn chiến lược

Áp dụng IFRS đòi hỏi chi phí đáng kể: nâng cấp hệ thống, đào tạo nhân sự, thuê tư vấn và thay đổi quy trình nội bộ. Lợi ích từ việc gọi vốn, nếu có, thường không đến ngay lập tức. Vì vậy, IFRS nên được nhìn nhận như một khoản đầu tư chiến lược dài hạn thay vì một công cụ ngắn hạn để “làm đẹp hồ sơ” trước nhà đầu tư.
Doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu: nếu định hướng phát triển là mở rộng quy mô khu vực hoặc toàn cầu, IFRS là nền tảng hợp lý. Nếu hoạt động chủ yếu trong thị trường nội địa và không có kế hoạch huy động vốn quốc tế, lợi ích có thể không tương xứng với chi phí trong ngắn hạn.
Tóm lại, IFRS không đảm bảo doanh nghiệp sẽ gọi vốn thành công, nhưng nó giúp nâng cao tính minh bạch, giảm rào cản thông tin và tăng mức độ tin cậy với nhà đầu tư quốc tế. Trong bối cảnh thị trường vốn ngày càng toàn cầu hóa, IFRS nên được nhìn nhận như một nền tảng chiến lược dài hạn chứ không phải công cụ ngắn hạn để “làm đẹp” báo cáo. Sau cùng, yếu tố quyết định vẫn nằm ở chất lượng mô hình kinh doanh, khả năng tạo dòng tiền và năng lực quản trị của chính doanh nghiệp.

Thông tin khác

Nguồn: Tổng hợp