Lương cơ sở là gì? Phân biệt lương cơ sở và lương cơ bản

Lương cơ sở là mức lương làm căn cứ để tính toán mức lương đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực nhà nước và xác định các khoản phụ cấp, trợ cấp, các chế độ khác theo quy định của pháp luật.

Lương cơ sở là mức lương làm căn cứ để tính toán mức lương đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực nhà nước và xác định các khoản phụ cấp, trợ cấp, các chế độ khác theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, căn cứ theo khoản 1 điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định:

Lương cơ sở đóng vai trò, ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi tài chính và các chế độ dành cho người lao động thuộc khu vực công cũng như xã hội. 

Cụ thể:

Làm căn cứ tính lương: Quy định mức lương, hệ số lương, các khoản phụ cấp, trợ cấp cho người lao động trong khu vực nhà nước.

Cơ sở cho chế độ chính sách: Tính toán các khoản đóng góp, hưởng các chế độ bảo hiểm và các chính sách xã hội khác.

Ổn định thu nhập: Góp phần ổn định thu nhập cơ bản, đảm bảo quyền lợi tối thiểu của cán bộ, công chức, viên chức.

Công cụ quản lý vĩ mô: Là công cụ để Nhà nước điều tiết thu nhập, quản lý nền tài chính quốc gia, kiểm soát lạm phát thông qua việc điều chỉnh mức lương cơ sở.

Tác động xã hội: Thay đổi lương cơ sở tác động trực tiếp đến đời sống, thu nhập của hàng triệu người lao động trong hệ thống công vụ và các đối tượng thụ hưởng ngân sách nhà nước.

Dưới đây là bảng so sánh sự khác biệt giữa lương cơ sở và lương tối thiểu vùng:

Căn cứ theo khoản 1 điều 2 Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định về đối tượng hưởng lương, phụ cấp áp dụng theo mức lương cơ sở như sau:

Cách tính mức lương, phụ cấp và hoạt động phí theo mức lương cơ sở mới đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được xác định theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 07/2024/TT-BNV như sau:

Dựa trên hệ số lương và các khoản phụ cấp hiện đang áp dụng theo các văn bản của cơ quan có thẩm quyền về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang; cùng với mức lương cơ sở được quy định tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP, để xác định mức lương như sau:

Ví dụ: Cán bộ A có hệ số lương hiện hưởng là 3,00. Mức lương của cán bộ A được tính như sau:

Mức lương = 2.340 x 3.00 = 7.020.000

Căn cứ theo khoản 2 điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định:

Như vậy, mức lương cơ sở hiện nay đang áp dụng là 2.340.000 đồng/tháng.

Lịch sử thay đổi mức lương cơ sở qua các năm:

Mức lương cơ sở được điều chỉnh định kỳ nhằm phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội và chỉ số giá tiêu dùng. Việc điều chỉnh này giúp bảo đảm đời sống, quyền lợi cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động khu vực công.

Lương cơ sở không chỉ là căn cứ pháp lý trong xác lập mức lương, phụ cấp và các chế độ cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khu vực nhà nước mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ, góp phần thực hiện công bằng trong chính sách tiền lương. Việc hiểu đúng và vận dụng chính xác quy định về lương cơ sở là điều kiện cần thiết để tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.