Người phụ thuộc bao gồm những ai ? Mức giảm trừ mới nhất

HCM - DAN - ACC

3 thg 2, 2026

Trong quá trình tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN), việc xác định đúng người phụ thuộc giúp người nộp thuế được hưởng khoản giảm trừ gia cảnh — một phần quan trọng để giảm số thuế phải nộp. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa rõ ai được coi là người phụ thuộc, quy định pháp luật ra sao và cách khai báo đúng để được giảm trừ. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết các tiêu chí xác định người phụ thuộc, quyền lợi giảm trừ gia cảnh và những lưu ý khi đăng ký người phụ thuộc để đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi quyết toán thuế.

1. Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là gì?

Người trong diện giảm trừ gia cảnh là cá nhân mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc và được pháp luật công nhận để tính giảm trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNCN.

Hiểu đơn giản, đó là những người không có hoặc có thu nhập thấp, cần sự hỗ trợ tài chính từ bạn để đảm bảo cuộc sống.

Theo Luật Thuế TNCN và Thông tư 111/2013/TT-BTC, khi đăng ký hợp lệ, bạn sẽ được trừ một khoản tiền nhất định trên thu nhập trước khi tính thuế. Đây chính là cách Nhà nước hỗ trợ người lao động có trách nhiệm nuôi dưỡng gia đình, đồng thời giảm bớt gánh nặng tài chính.

Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 theo quy định hiện hành:Bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
Mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Nghĩa là trước khi tính thuế, thu nhập của bạn sẽ được trừ đi khoản này, giúp giảm số tiền thuế phải nộp.

2. Vì sao cần khai báo người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh?

Khai báo người thuộc diện phụ thuộc là bước bắt buộc nếu bạn muốn được giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân. Việc này không chỉ đơn thuần là thủ tục hành chính mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

2.1 Giúp giảm số tiền thuế phải nộp

Khi đăng ký người phụ thuộc, thu nhập chịu thuế của bạn sẽ được trừ đi một khoản tương ứng. Điều này đồng nghĩa với việc bạn phải nộp ít thuế hơn, giảm gánh nặng tài chính, đặc biệt hữu ích với những ai đang nuôi con nhỏ, cha mẹ già hay người thân không có khả năng lao động.

2.2 Tuân thủ đúng quy định pháp luật

Việc khai báo giúp cơ quan thuế quản lý minh bạch, tránh tình trạng trùng lặp hoặc khai sai. Đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để bạn chứng minh quyền lợi chính đáng nếu có kiểm tra, quyết toán thuế sau này.

2.3 Bảo vệ quyền lợi lâu dài cho người nộp thuế

Một khi đã khai báo đúng và đủ, bạn sẽ được hưởng giảm trừ ngay từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. Nếu chậm trễ, quyền lợi có thể bị mất hoặc chỉ tính từ lúc đăng ký, dẫn đến thiệt thòi không đáng có.

Tóm lại, khai báo người phụ thuộc không chỉ giúp giảm số thuế phải nộp, mà còn là cách để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và đảm bảo tuân thủ pháp luật cho chính bạn.

3. Người phụ thuộc gồm những ai?

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân và hướng dẫn tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc được chia thành các nhóm sau:

3.1 Con cái

Con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ/chồng.
Con dưới 18 tuổi.
Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, mất khả năng lao động.
Con đang học phổ thông, trung cấp, cao đẳng, đại học, dạy nghề (trong/ngoài nước), không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng ≤ 1 triệu đồng.

3.2 Vợ hoặc chồng

Trong độ tuổi lao động: bị khuyết tật, không có khả năng lao động, không có hoặc thu nhập ≤ 1 triệu đồng/tháng.
Ngoài độ tuổi lao động: không có hoặc thu nhập ≤ 1 triệu đồng/tháng.

3.3 Cha mẹ, cha mẹ vợ/chồng, cha mẹ nuôi, cha dượng, mẹ kế

Điều kiện tương tự như vợ/chồng (nêu trên).
Người thân khác không nơi nương tựa do người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng

3.4 Người khác

Anh, chị, em ruột Ông bà nội, ngoại; cô, dì, chú, bác ruột.
Cháu ruột (con của anh/chị/em ruột).
Người khác theo quy định pháp luật.

Như vậy, phạm vi người phụ thuộc khá rộng, nhưng để được tính giảm trừ gia cảnh, cần thỏa mãn điều kiện về thu nhập và nghĩa vụ nuôi dưỡng theo đúng quy định pháp luật.

4. Quy định về người phụ thuộc

Người phụ thuộc là những cá nhân mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc và đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật. Việc xác định đúng người phụ thuộc rất quan trọng vì đây là căn cứ để được hưởng giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân.

Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc bao gồm:Con cái (con đẻ, con nuôi, con riêng, con ngoài giá thú) đáp ứng điều kiện về tuổi hoặc khả năng lao động.
Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập.
Cha mẹ, cha mẹ vợ/chồng, cha mẹ nuôi, cha dượng, mẹ kế.
Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng.

5. Nguyên tắc đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

Khi đăng ký người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế cần tuân thủ một số nguyên tắc sau (theo Thông tư 111/2013/TT-BTC):

5.1 Phải có mã số thuế cá nhân

Người nộp thuế chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đã có mã số thuế cá nhân.
Khi đăng ký, cơ quan thuế sẽ cấp mã số thuế riêng cho từng người phụ thuộc.

5.2 Thời điểm tính giảm trừ

Giảm trừ được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, nếu người nộp thuế nộp hồ sơ đúng quy định.
Trường hợp đăng ký muộn, vẫn được truy ngược lại từ tháng phát sinh khi quyết toán thuế, trừ đối tượng “người phụ thuộc khác” (thời hạn chậm nhất là 31/12 của năm tính thuế).
Mỗi người phụ thuộc chỉ được đăng ký một lần
Một người phụ thuộc chỉ được giảm trừ cho một người nộp thuế trong cùng năm tính thuế.
Nếu có nhiều người cùng nuôi dưỡng (ví dụ: cha mẹ, con cái), cần tự thỏa thuận ai là người đứng ra đăng ký.
Không giới hạn số lượng người phụ thuộc
Pháp luật không quy định tối đa bao nhiêu người phụ thuộc.
Miễn là đáp ứng đủ điều kiện, bạn có thể đăng ký nhiều người phụ thuộc để được giảm trừ thuế.

5.3 Hồ sơ chứng minh phải đầy đủ, hợp lệ

Người nộp thuế phải nộp giấy tờ chứng minh quan hệ và điều kiện của người phụ thuộc (giấy khai sinh, giấy chứng nhận khuyết tật, giấy xác nhận học tập…).
Nếu không đủ hồ sơ, sẽ không được cơ quan thuế chấp nhận giảm trừ.

6. Những lưu ý quan trọng khi khai báo người phụ thuộc

Để việc khai báo người trong diện trong giảm trừ thuộc được thuận lợi và đảm bảo quyền lợi giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế cần chú ý một số điểm sau:

- Đăng ký đúng hạn: Giảm trừ chỉ tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng nếu đăng ký kịp thời. Đăng ký muộn có thể mất quyền lợi.
- Không trùng lặp: Một người phụ thuộc chỉ được tính cho một người nộp thuế trong cùng thời điểm. Nếu nhiều người cùng nuôi dưỡng thì phải thỏa thuận để một người đứng ra đăng ký.
- Hồ sơ đầy đủ: Chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ và điều kiện của người phụ thuộc (giấy khai sinh, hộ khẩu, giấy xác nhận học tập, giấy chứng nhận không có thu nhập hoặc thu nhập ≤ 1 triệu/tháng…).
- Cập nhật thay đổi: Khi người phụ thuộc không còn đủ điều kiện (ví dụ đã đi làm, có thu nhập > 1 triệu/tháng), phải báo giảm trừ với cơ quan thuế để tránh bị truy thu và phạt.
- Mã số thuế duy nhất: Người phụ thuộc phải có 01 mã số thuế. Nếu bị trùng, cần làm thủ tục hủy/điều chỉnh ngay.
Xác định và khai báo đúng người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là bước quan trọng giúp người lao động tối ưu số thuế TNCN phải nộp và tuân thủ pháp luật. Người phụ thuộc có thể là con, vợ/chồng, cha mẹ hoặc thân nhân đang phụ thuộc tài chính theo quy định, và mỗi người đăng ký đúng yêu cầu sẽ giúp giảm thu nhập chịu thuế. Nắm vững quy định này sẽ giúp bạn chủ động trong kê khai thuế và bảo vệ quyền lợi của mình cũng như gia đình. AGS cảm ơn bạn đã theo dõi và hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích trong việc chuẩn bị hồ sơ thuế và đăng ký người phụ thuộc.