Tổng hợp điểm mới Thuế TNCN Việt Nam 2026｜Giảm trừ gia cảnh, kê khai và lưu ý thực tiễn

Những điều chỉnh này không chỉ ảnh hưởng đến người lao động mà còn tác động trực tiếp đến công tác tính lương, khấu trừ và kê khai thuế của doanh nghiệp. Đặc biệt đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc tuân thủ đúng quy định về thuế TNCN là yếu tố then chốt nhằm hạn chế rủi ro thuế và đảm bảo tính minh bạch trong quản trị tài chính.

Bài viết này sẽ tổng hợp những điểm thay đổi trọng yếu trong năm 2026 và cung cấp góc nhìn thực tiễn giúp doanh nghiệp chủ động trong việc áp dụng.

1.Thuế thu nhập cá nhân là gì?

Vì vậy, loại thuế này phản ánh rõ mối quan hệ giữa người nộp thuế và Nhà nước, đồng thời góp phần đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

2.Vai trò của thuế thu nhập cá nhân

   Việc đóng thuế vẫn luôn được xem như là một nghĩa vụ của mọi công dân trên lãnh thổ Việt Nam. Bằng khoản đóng góp từ thu nhập cá nhân sẽ làm:

• Tăng thêm nguồn thu cho nhà nước, đảm bảo công bằng xã hội.
• Góp phần bình ổn khoảng cách chênh lệch xã hội, tầng lớp giàu nghèo.
• Làm tăng trưởng nền kinh tế nước nhà, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động, đảm bảo một cuộc sống đầy đủ hơn cho những đối tượng gia cảnh khó khăn bằng những chính sách phúc lợi.
• Minh chứng hợp pháp cho nguồn thu nhập của cá nhân. Nhà nước có thể kiểm soát tính hợp pháp

3.Ai phải đóng thuế thu nhập cá nhân?

   Theo Điều 2 Luật Thuế TNCN được ban hành và sửa đổi năm 2012 có quy định về 2 đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân như sau:

Đối tượng 1: Cá nhân cư trú

   Là nhóm người lao động có nhà ở hoặc thuê nhà thường xuyên tại Việt Nam theo quy định của pháp luật và có thời hạn thuê trên 183 ngày trong năm tính thuế hoặc cá nhân có nơi ở thường xuyên ở Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm hoặc 12 tháng kể từ lúc có mặt tại Việt Nam. Được biết ngày đến và ngày đi sẽ được tính là 01 ngày.
   Đối với cá nhân cư trú thì có 2 trường hợp cần thực hiện đóng thuế thu nhập cá nhân là:

• Cá nhân ký kết hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên
• Cá nhân ký kết hợp đồng lao động dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng lao động

Đối tượng 2: Cá nhân không cư trú

   Là nhóm người không đủ điều kiện đáp ứng thành cá nhân cư trú thì được xác định thuộc nhóm đối tượng cá nhân không cư trú. Thông thường cá nhân không cư trú là những người nước ngoài đến Việt Nam sống và làm việc.
 

4.Mức giảm trừ gia cảnh

Theo Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh mới được quy định như sau: Với bản thân người nộp thuế: GIảm trừ gia cảnh tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương tăng từ 132 triệu đồng/năm lên 186 triệu đồng/năm). Với mỗi người phụ thuộc: Tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng/mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng/mỗi người phụ thuộc.

5.Thuế TNCN đối với Nhân viên thử việc 

Trong năm 2026, các quy định về khấu trừ thuế tại nguồn đối với lao động thời vụ hoặc thử việc (hợp đồng dưới 3 tháng) vẫn rất nghiêm ngặt:

Mức khấu trừ: 10% trên tổng thu nhập mỗi lần chi trả từ 2.000.000 VNĐ trở lên. Mẫu cam kết: Cá nhân có thể làm Cam kết mẫu 08/CK-TNCN (theo các thông tư hướng dẫn mới nhất) để tạm thời chưa bị khấu trừ thuế nếu ước tính tổng thu nhập cả năm chưa đến mức phải nộp thuế.

6. Tiền làm thêm giờ và các khoản phụ cấp miễn thuế

Tiền tăng ca: Chỉ miễn thuế đối với phần tiền lương trả cao hơn mức lương ngày làm việc bình thường. Ví dụ, nếu làm thêm giờ hệ số 150%, thì phần 50% chênh lệch sẽ được miễn thuế.  Tiền ăn trưa/giữa ca: Tiếp tục áp dụng mức miễn thuế tối đa là 730.000 VNĐ/tháng

7. Xử lý hóa đơn và chứng từ liên quan

Năm 2026 cũng ghi nhận sự chuyển đổi chặt chẽ hơn trong việc quản lý chứng từ thuế: \Hóa đơn điện tử: Việc áp dụng Nghị định 123 và các văn bản hướng dẫn mới như Nghị định 70/2025/NĐ-CP yêu cầu kế toán phải cực kỳ cẩn trọng khi đối chiếu sai sót để đảm bảo chi phí tiền lương là hợp lệ khi tính thuế TNDN và TNCN.

8.Kê Khai Thuế TNCN 2026 Cho Doanh Nghiệp: Quy Trình, Cách Nộp Và Hạn Nộp Hồ Sơ

Từ năm 2026, việc kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương, tiền công tiếp tục thực hiện điện tử theo quy định tại:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
• Thông tư 80/2021/TT-BTC
• Luật Quản lý thuế 2019

Đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập, Mẫu 05/KK-TNCN vẫn được sử dụng để kê khai thuế TNCN theo tháng hoặc theo quý trong năm 2026.
Dưới đây là hướng dẫn đầy đủ gồm:

1. Hai cách kê khai điện tử
2. Cách tra cứu kết quả
3. Hạn nộp hồ sơ khai thuế mới nhất

1. Hai cách kê khai điện tử

1.1. Cách 1 - Kế khai bằng HTKK và nộp file XML qua ETax

Phù hợp với doanh nghiệp thường xuyên lập tờ khai bằng phần mềm.

Bước 1: Lập tờ khai trên HTKK

• Cập nhật phiên bản HTKK mới nhất.
• Lập tờ khai (ví dụ: 05/KK-TNCN).
• Kiểm tra số liệu.
• Kết xuất file định dạng XML.

Bước 2: Nộp tờ khai trên Cổng Thuế điện tử

- Truy cập: https://thuedientu.gdt.gov.vn
- Thực hiện:

• Đăng nhập bằng mã số thuế
• Chọn Khai thuế → Nộp tờ khai XML
• Tải file XML đã kết xuất
• Ký điện tử
• Nhấn Nộp tờ khai

Bước 3: Nhận kết quả xử lý

Sau khi nộp thành công, hệ thống gửi 2 thông báo qua email:

• Thông báo số 1: Xác nhận đã tiếp nhận hồ sơ khai thuế điện tử
• Thông báo số 2: Kết quả xử lý trong vòng 01 ngày làm việc

Lưu ý: 

• Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, doanh nghiệp phải điều chỉnh theo yêu cầu và nộp lại.
• Nghĩa vụ nộp hồ sơ chỉ được ghi nhận khi nhận được thông báo tiếp nhận hợp lệ.

1.2. Cách 2 - Kê khai trực tuyến trên Cổng dịch vụ công

- Không cần sử dụng HTKK, thực hiện trực tiếp trên hệ thống.
- Truy cập: https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin

Bước 1: Đăng nhập

• Sử dụng tài khoản định danh điện tử
• Chọn loại tài khoản Doanh nghiệp

Bước 2: Đăng ký tờ khai (nếu lần đầu kê khai)

Vào: Khai thuế → Đăng ký thêm tờ khai

• Chọn loại thuế
• Chọn hình thức kê khai (tháng/quý)
• Chọn thời điểm bắt đầu
• Nhấn Chấp nhận

(Nếu đã đăng ký trước đó thì bỏ qua bước này.)

Bước 3: Nộp Mẫu 05/KK-TNCN

Vào: Dịch vụ khác → Hồ sơ khai thuế khác → Trình ký

Thực hiện:

• Chọn tệp tờ khai
• Chọn đúng mã thủ tục hành chính: 2.002235
• Nhấn Trình ký
• Chọn Ký và nộp tờ khai
• Nhập mã PIN chữ ký số
• Chọn Chấp nhận

Sau khi ký thành công, hệ thống sẽ hiển thị danh sách tờ khai đã gửi.

Lưu ý: Nếu chọn sai mã thủ tục hành chính, hồ sơ có thể bị ghi nhận không hợp lệ.

2. Cách tra cứu tờ khai đã nộp

Để kiểm tra tình trạng hồ sơ:

1. Vào Khai thuế → Tờ khai
2. Chọn loại tờ khai cần tra cứu
3. Nhấn Tra cứu

Hệ thống sẽ hiển thị:

• Ngày nộp
• Trạng thái xử lý
• Kết quả chấp nhận hoặc yêu cầu điều chỉnh

Hệ thống thuế điện tử hoạt động 24/7, kể cả ngày nghỉ và lễ.

3. Hạn nộp tờ khai thuế năm 2026

Theo Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế được quy định như sau:
- Đối với tờ khai theo tháng: Chậm nhất là ngày 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế

Ví dụ:

Tờ khai thuế tháng 01/2026 → hạn nộp: 20/02/2026
Tờ khai thuế tháng 03/2026 → hạn nộp: 20/04/2026
- Đối với tờ khai theo quý: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo
Ví dụ:
Tờ khai Quý I/2026 → hạn nộp: 30/04/2026
Tờ khai Quý II/2026 → hạn nộp: 31/07/2026
- Trường hợp đặc biệt

• Nếu ngày hết hạn trùng ngày nghỉ lễ hoặc cuối tuần → hạn nộp được chuyển sang ngày làm việc tiếp theo.
• Nghĩa vụ nộp hồ sơ và nghĩa vụ nộp tiền thuế đều phải thực hiện đúng thời hạn.
• Có thể xin gia hạn trong trường hợp bất khả kháng theo quy định pháp luật.

Kết luận

Nguồn: Tổng hợp

Thông tin khác