Cách hưởng ưu đãi thuế TNDN 10% tại Khu công nghệ cao từ A-Z
Công ty Kế toán AGS Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và cung
cấp dịch vụ Kế toán, Kiểm toán, Thuế, Tư vấn quản lý, chuyển đổi và tái
cơ cấu doanh nghiệp.
Trong bài viết này công ty AGS sẽ chia sẻ về chủ đề Chính sách ưu đãi
thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp FDI. Bài viết dành cho các
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các bạn đang quan tâm về chủ đề
ưu đãi thuế. AGS muốn chia sẻ về chủ đề này bởi vì ưu đãi thuế được xem
là một công cụ quan trọng để thu hút đầu tư nước ngoài và phát triển
kinh tế - xã hội.
Bài viết có từ viết tắt như sau: thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế
TNDN).
Cùng tìm hiểu kĩ hơn về chủ đề này qua bài viết dưới đây nhé.
I. Hưởng thuế suất ưu đãi
Căn cứ theo nội dung tại Điều 19 Thông tư 78/2014/TT-BTC được sửa đổi tại Điều 11 Thông tư 96/2015/TT-BTC thì doanh nghiệp FDI hay doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được hưởng ưu đãi về thuế TNDN khi thực hiện dự án đầu tư mới thuộc những ngành nghề hoặc khu vực được ưu đãi đầu tư. Cụ thể như sau:
1. Hưởng thuế suất ưu đãi 10% trong vòng 15 năm
Áp dụng với các khoản thu nhập thu được từ việc thực hiện các dự án sau đây của doanh nghiệp:- Dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện về kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, khu công nghệ cao, khu kinh tế.
- Dự án đầu tư mới thuộc các lĩnh vực phát triển công nghệ cao, xây dựng cơ sở hạ tầng, dự án cảng, nhà ga, sân bay được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; Sản xuất sản phẩm phần mềm; Sản xuất vật liệu quý hiếm, vật liệu composit, vật liệu xây dựng nhẹ; Sản xuất năng lượng sạch.
- Dự án đầu tư mới thuộc lĩnh vực bảo vệ môi trường, gồm: Sản xuất các thiết bị xử lý ô nhiễm môi trường, thiết bị quan trắc & phân tích môi trường; xử lý ô nhiễm & bảo vệ môi trường; thu gom, xử lý nước thải, khí thải, các chất thải rắn; tái chế, tái sử dụng chất thải.
- Doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
- Dự án đầu tư mới thuộc lĩnh vực sản xuất (trừ dự án sản xuất mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, dự án khai thác khoáng sản) đáp ứng 2 tiêu chí sau:
- Có quy mô vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên, thực hiện giải ngân không quá 3 năm kể từ thời điểm được phép đầu tư lần đầu.
- Có tổng doanh thu đạt từ 10.000 tỷ đồng/năm hoặc sử dụng thường xuyên trên 3.000 lao động chậm nhất sau 3 năm kể từ năm có doanh thu.
- Dự án đầu tư trong lĩnh vực sản xuất (trừ dự án sản xuất mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, dự án khai thác khoáng sản), có vốn đầu tư từ 12.000 tỷ đồng trở lên, công nghệ sử dụng phải được thẩm định theo quy định, thực hiện giải ngân tổng vốn đầu tư đăng ký trong vòng 5 năm kể từ ngày được phép đầu tư.
- Dự án đầu tư mới sản xuất các sản phẩm thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển đáp ứng 1 trong các tiêu chí sau:
- Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho công nghệ cao theo quy định của Luật công nghệ cao.
- Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ cho sản xuất sản phẩm của các ngành sau đây: Dệt may, da giầy, điện tử tin học, sản xuất lắp ráp ô tô, cơ khí chế tạo với điều kiện các sản phẩm này tính đến ngày 01/01/2015 trong nước chưa sản xuất được hoặc sản xuất được nhưng phải đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật của EU hoặc tương đương.
2. Hưởng thuế suất ưu đãi 10% trong suốt thời gian hoạt động
Áp dụng với các khoản thu nhập từ các hoạt động sau đây của doanh nghiệp:- Hoạt động xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa, dạy nghề, thể thao và môi trường, giám định tư pháp (gọi chung là lĩnh vực xã hội hóa).
- Hoạt động thực hiện dự án đầu tư - kinh doanh nhà ở xã hội để bán, cho thuê.
- Hoạt động trồng và bảo vệ rừng; trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng chế biến nông sản, thủy sản, lâm sản ở địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn; Sản xuất, nhân giống và lai tạo giống cây trồng, vật nuôi; Khai thác, sản xuất và tinh chế muối; Đầu tư bảo quản thủy sản, nông sản, thực phẩm.
3. Hưởng thuế suất ưu đãi 17% trong thời gian 10 năm
Áp dụng với các khoản thu nhập từ thực hiện các dự án sau đây của doanh nghiệp:- Dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
- Dự án đầu tư mới: sản xuất thép cao cấp, sản phẩm tiết kiệm năng lượng, máy móc, thiết bị tưới tiêu, thiết bị phục vụ cho sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp; sản xuất, tinh chế thức ăn cho gia súc, gia cầm, thủy sản; phát triển ngành nghề truyền thống.
II. Miễn thuế, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp
Căn cứ Điều 20 Thông tư 78/2014 của Bộ Tài chính được sửa đổi tại Thông tư 96/2015, doanh nghiệp FDI được miễn, giảm thuế TNDN cụ thể như sau:1. Miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo
- Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư được nêu ở mục 1 bên trên.
- Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới thuộc lĩnh vực xã hội hóa tại những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
2. Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo
- Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới trong lĩnh vực xã hội hóa thực hiện tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội không thuộc diện khó khăn, đặc biệt khó khăn.
3. Miễn thuế 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo
- Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư được nêu ở mục 3 bên trên.
- Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới tại Khu công nghiệp (ngoại trừ các Khu công nghiệp ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi).
III. Quy trình hạch toán và kê khai ưu đãi thuế TNDN trong thực tế
Việc hiểu luật là một chuyện, nhưng triển khai trên tờ khai quyết toán thuế (Mẫu 03/TNDN) là một thách thức khác đối với bộ phận kế toán.1. Phân bổ thu nhập ưu đãi và không ưu đãi
Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp tại KCNC không chỉ có thu nhập từ hoạt động sản xuất công nghệ cao mà còn có các khoản thu nhập khác như: Lãi tiền gửi ngân hàng, thanh lý tài sản, hay doanh thu từ hoạt động thương mại thông thường.- Nguyên tắc: Chỉ thu nhập từ dự án đầu tư mới tại KCNC mới được hưởng thuế suất 10% và miễn giảm 4-9.
- Cách làm: Kế toán phải tách biệt chi phí trực tiếp và doanh thu trực tiếp. Đối với các chi phí chung (quản lý, điện nước, văn phòng...) không tách riêng được, phải phân bổ theo tỷ lệ doanh thu ưu đãi trên tổng doanh thu.
2. Lựa chọn thời điểm bắt đầu hưởng miễn giảm
Nhiều doanh nghiệp lúng túng khi xác định "năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế".Ví dụ: Năm 2024 dự án bắt đầu hoạt động, có doanh thu nhưng lỗ (lỗ sau khi đã trừ đi các khoản lỗ được chuyển). Đến năm 2025 mới bắt đầu có lãi. Vậy năm 2025 là năm bắt đầu tính thời gian miễn thuế 04 năm. Tuy nhiên, nếu đến hết năm 2027 (hết 3 năm kể từ năm có doanh thu đầu tiên) mà vẫn lỗ, thì năm 2028 mặc định sẽ là năm bắt đầu tính kỳ miễn thuế 04 năm dù doanh nghiệp có lãi hay chưa.
IV. Những sai sót "chết người" dẫn đến truy thu thuế khi thanh tra
Qua quá trình hỗ trợ quyết toán thuế cho nhiều doanh nghiệp Nhật Bản và FDI, AGS nhận thấy cơ quan thuế thường tập trung vào các điểm sau để bác bỏ ưu đãi:1. Dự án không thực hiện đúng tiêu chí "Công nghệ cao"
Mặc dù nằm trong KCNC, nhưng nếu quy trình sản xuất thực tế không đúng với giải trình trong hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đầu tư (ví dụ: chỉ là lắp ráp đơn giản thay vì sản xuất công nghệ cao), cơ quan thuế có quyền đình chỉ ưu đãi. Doanh nghiệp cần lưu giữ hồ sơ về danh mục máy móc thiết bị, bằng cấp của đội ngũ nhân sự kỹ thuật để chứng minh tính "công nghệ cao".2. Chuyển giá và vốn ảo
Các dự án FDI tại KCNC thường có giao dịch liên kết lớn. Nếu doanh nghiệp có các khoản chi phí lãi vay vượt mức khống chế (Nghị định 132) hoặc giá mua nguyên liệu từ công ty mẹ quá cao làm giảm thu nhập chịu thuế tại Việt Nam, cơ quan thuế sẽ điều chỉnh lại thu nhập, từ đó ảnh hưởng đến số thuế được miễn giảm.3. Hồ sơ miễn giảm thuế không đầy đủ
Hiện nay doanh nghiệp tự xác định ưu đãi và tự kê khai. Tuy nhiên, khi thanh tra, nếu thiếu một trong các giấy tờ sau, doanh nghiệp có thể bị hủy bỏ tư cách ưu đãi:- Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao (nếu thuộc diện bắt buộc).
- Báo cáo thuyết minh quy trình công nghệ hàng năm.
- Hệ thống sổ sách kế toán không tách biệt được hoạt động ưu đãi.
V. Phân tích sự khác biệt giữa các kỳ Luật Thuế: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Sự chuyển giao giữa Luật Thuế TNDN 2008, sửa đổi 2013 và các nghị định mới nhất (Nghị định 218/2013, Thông tư 78, Thông tư 96) có nhiều điểm khác biệt về cách xác định "dự án đầu tư mới".1. Về vốn đầu tư và quy mô
Trước đây, ưu đãi chủ yếu dựa trên địa bàn. Hiện nay, ưu đãi tại KCNC vẫn giữ vững vị thế là "địa bàn ưu đãi đặc biệt". Tuy nhiên, với xu hướng thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) đang được triển khai tại Việt Nam từ năm 2024, các doanh nghiệp có doanh thu hợp nhất trên 750 triệu Euro cần lưu ý: Dù được hưởng ưu đãi 10% tại Việt Nam, doanh nghiệp vẫn có thể phải nộp phần thuế chênh lệch tại quốc gia của công ty mẹ để đảm bảo mức thuế tối thiểu 15%.2. Chuyển lỗ trong thời gian hưởng ưu đãi
Nhiều kế toán lầm tưởng rằng trong năm miễn thuế thì không cần chuyển lỗ. Đây là quan điểm sai lầm. Doanh nghiệp vẫn phải chuyển lỗ theo quy định (không quá 5 năm) để xác định chính xác thu nhập chịu thuế trước khi áp dụng thuế suất 0% (miễn thuế).VI. Lời khuyên từ chuyên gia AGS đối với doanh nghiệp tại Khu công nghệ cao
Để bảo vệ quyền lợi tối ưu, doanh nghiệp nên thực hiện:- Soát xét thuế định kỳ (Tax Health Check): Thuê đơn vị tư vấn độc lập kiểm tra hồ sơ ưu đãi trước khi cơ quan thuế xuống thanh tra.
- Cập nhật danh mục sản phẩm CNC: Thường xuyên kiểm tra xem sản phẩm của mình có còn nằm trong danh mục được khuyến khích của Thủ tướng Chính phủ hay không.
- Xây dựng hồ sơ chứng từ chặt chẽ: Đặc biệt là các hợp đồng chuyển giao công nghệ và chi phí R&D.
Nguồn: https://ketoanquocviet.com/uu-dai-thue-cho-doanh-nghiep-fdi
