Mở rộng dự án Khu Công nghệ cao: Có ưu đãi thuế TNDN?

Công ty Kế toán AGS Việt Nam, với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn thuế và quản lý doanh nghiệp, xin chia sẻ đến quý doanh nghiệp những lưu ý quan trọng khi mở rộng dự án đầu tư tại Khu Công nghệ cao. Liệu doanh nghiệp có cần điều chỉnh mức thuế suất và thời gian hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp hay không? Hãy cùng AGS tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Doanh nghiệp có còn được hưởng chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 10% cho toàn bộ thời gian dự án đầu tư không?

Trước đây, theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Quyết định 53/2004/QĐ-TTg năm 2004, nhà đầu tư được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 10% trong suốt thời gian thực hiện dự án. Tuy nhiên, sau khi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 có hiệu lực, thì mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới tại khu công nghệ cao đã được điều chỉnh thành 10% trong thời hạn 15 năm (điểm a khoản 1 Điều 13 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 7 Điều 1 Luật thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi năm 2013). Mặc dù vậy, nhà đầu tư vẫn được bảo đảm ưu đãi đầu tư theo các quy định tại khoản 2 Điều 11 Luật Đầu tư 2005 (đã hết hiệu lực ngày 01/07/2015), khoản 2 Điều 13 Luật Đầu tư 2014 (đã hết hiệu lực ngày 01/07/2015) và khoản 2 Điều 13 Luật Đầu tư 2020. Hay nói cách khác, doanh nghiệp vẫn được hưởng chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 10% cho toàn bộ thời gian dự án.

2. Doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng dự án đầu tư tại khu công nghệ cao thì có phải điều chỉnh lại mức thuế suất và thời gian hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp không?

Căn cứ tại điểm a khoản 6 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC về điều kiện áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp Điều kiện áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp ... 6. Về đầu tư mở rộng a) Doanh nghiệp có dự án đầu tư phát triển dự án đầu tư đang hoạt động như mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ sản xuất (gọi chung là dự án đầu tư mở rộng) thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP (bao gồm cả khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghiệp trừ khu công nghiệp nằm trên địa bàn các quận nội thành của đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I trực thuộc trung ương và Khu công nghiệp nằm trên địa bàn các đô thị loại I trực thuộc tỉnh) nếu đáp ứng một trong ba tiêu chí quy định tại điểm này thì được lựa chọn hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại (bao gồm mức thuế suất, thời gian miễn giảm nếu có) hoặc được áp dụng thời gian miễn thuế, giảm thuế đối với phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng mang lại (không được hưởng mức thuế suất ưu đãi) bằng với thời gian miễn thuế, giảm thuế áp dụng đối với dự án đầu tư mới trên cùng địa bàn hoặc lĩnh vực ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp chọn hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại thì dự án đầu tư mở rộng đó phải thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP đồng thời cũng thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn với dự án đang hoạt động. Dự án đầu tư mở rộng quy định tại điểm này phải đáp ứng một trong các tiêu chí sau: - Nguyên giá tài sản cố định tăng thêm khi dự án đầu tư hoàn thành đi vào hoạt động đạt tối thiểu từ 20 tỷ đồng đối với dự án đầu tư mở rộng thuộc lĩnh vực hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP hoặc từ 10 tỷ đồng đối với các dự án đầu tư mở rộng thực hiện tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn theo quy định của Nghị định số 218/2013/NĐ-CP . - Tỷ trọng nguyên giá tài sản cố định tăng thêm đạt tối thiểu từ 20% so với tổng nguyên giá tài sản cố định trước khi đầu tư. - Công suất thiết kế khi đầu tư mở rộng tăng thêm tối thiểu từ 20% so với công suất thiết kế theo luận chứng kinh tế kĩ thuật trước khi đầu tư ban đầu. Trường hợp doanh nghiệp chọn hưởng ưu đãi theo diện đầu tư mở rộng thì phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng được hạch toán riêng. Trường hợp doanh nghiệp không hạch toán riêng được phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng mang lại thì thu nhập từ hoạt động đầu tư mở rộng xác định theo tỷ lệ giữa nguyên giá tài sản cố định đầu tư mới đưa vào sử dụng cho sản xuất, kinh doanh trên tổng nguyên giá tài sản cố định của doanh nghiệp. Thời gian miễn thuế, giảm thuế quy định tại khoản này được tính từ năm dự án đầu tư mở rộng hoàn thành đưa vào sản xuất, kinh doanh có thu nhập; trường hợp không có thu nhập chịu thuế trong ba năm đầu, kể từ năm đầu tiên có doanh thu từ dự án đầu tư mở rộng thì thời gian miễn thuế, giảm thuế được tính từ năm thứ tư dự án đầu tư phát sinh doanh thu. Như vậy, đối với dự án đầu tư mở rộng tại khu công nghệ cao thì doanh nghiệp có quyền chọn một trong hai hình thức hưởng ưu đãi bao gồm: (i) Hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại (bao gồm mức thuế suất, thời gian miễn giảm nếu có); hoặc (ii) Được áp dụng thời gian miễn thuế, giảm thuế đối với phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng mang lại (không được hưởng mức thuế suất ưu đãi) bằng với thời gian miễn thuế, giảm thuế áp dụng đối với dự án đầu tư mới trên cùng địa bàn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp đáp ứng một trong ba tiêu chí sau: (i) Nguyên giá tài sản cố định tăng thêm khi dự án đầu tư hoàn thành đi vào hoạt động đạt tối thiểu từ 10 tỷ đồng; (ii) Tỷ trọng nguyên giá tài sản cố định tăng thêm đạt tối thiểu từ 20% so với tổng nguyên giá tài sản cố định trước khi đầu tư. (iii) Công suất thiết kế khi đầu tư mở rộng tăng thêm tối thiểu từ 20% so với công suất thiết kế theo luận chứng kinh tế kĩ thuật trước khi đầu tư ban đầu. Theo đó, nếu doanh nghiệp không đáp ứng các tiêu chí trên thì được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại (bao gồm mức thuế suất, thời gian miễn giảm nếu có). Tóm lại, đối với phần dự án đang thực hiện, doanh nghiệp sẽ không bị xem xét và điều chỉnh lại mức thuế suất và thời gian hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp chỉ cần quan tâm đối với phần dự án đầu tư mở rộng, trường hợp này, việc hưởng ưu đãi đối với phần dự án đầu tư mở rộng được thực hiện như đã phân tích ở trên.

3. Các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp nào?

Căn cứ tại khoản 1 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC về điều kiện áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp: Điều kiện áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 1. Các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo kê khai. 2. Trong thời gian đang được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp nếu doanh nghiệp thực hiện nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh thì doanh nghiệp phải tính riêng thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (bao gồm mức thuế suất ưu đãi, mức miễn thuế, giảm thuế) và thu nhập từ hoạt động kinh doanh không được hưởng ưu đãi thuế để kê khai nộp thuế riêng. ... Như vậy, các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo kê khai.

4. Những rủi ro và sai sót thường gặp khi quyết toán thuế đối với dự án đầu tư mở rộng

Khi thực hiện mở rộng quy mô sản xuất tại các Khu Công nghệ cao, doanh nghiệp thường đối mặt với các vấn đề kỹ thuật phức tạp trong việc hạch toán và kê khai thuế. Dưới đây là những sai sót phổ biến mà AGS đã đúc kết từ thực tiễn tư vấn:

4.1. Nhầm lẫn giữa "Đầu tư mở rộng" và "Đầu tư mới"

Đây là sai sót nghiêm trọng nhất dẫn đến việc bị truy thu thuế. Nhiều doanh nghiệp khi thành lập một dây chuyền sản xuất mới trong cùng một pháp nhân nhưng lại tự đánh giá đó là "dự án đầu tư mới" để hưởng trọn vẹn chu kỳ ưu đãi (bao gồm cả thuế suất ưu đãi và thời gian miễn giảm). Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, nếu dự án đó không có Giấy chứng nhận đầu tư độc lập hoặc không thỏa mãn các tiêu chí của một dự án mới hoàn toàn, cơ quan thuế sẽ phân loại vào "đầu tư mở rộng", dẫn đến việc doanh nghiệp bị bác bỏ một phần ưu đãi.

4.2. Không hạch toán riêng được thu nhập từ hoạt động đầu tư mở rộng

Luật yêu cầu doanh nghiệp phải hạch toán riêng phần thu nhập tăng thêm từ hoạt động mở rộng. Nếu hệ thống kế toán không tách biệt được doanh thu, chi phí trực tiếp cho phần vốn/tài sản đầu tư thêm, doanh nghiệp phải phân bổ theo tỷ lệ nguyên giá tài sản cố định. Việc tính toán sai tỷ lệ này hoặc không có hồ sơ chứng minh nguyên giá TSCĐ tăng thêm thường dẫn đến tranh chấp khi quyết toán thuế.

4.3. Hồ sơ chứng minh 3 tiêu chí định lượng không đầy đủ

Như đã đề cập ở mục 2, để hưởng ưu đãi đầu tư mở rộng, doanh nghiệp phải đạt một trong 3 tiêu chí (vốn, tỷ trọng TSCĐ, hoặc công suất). Rất nhiều trường hợp doanh nghiệp dựa trên báo cáo khả thi để kê khai ưu đãi, nhưng khi dự án đi vào hoạt động thực tế, các chỉ số này không đạt (ví dụ: thực tế giải ngân TSCĐ dưới 10 tỷ đồng hoặc công suất thực tế không tăng đủ 20%). Khi đó, doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh lại toàn bộ số thuế đã kê khai ưu đãi trước đó.

4.4. Sai lệch về thời điểm bắt đầu hưởng ưu đãi

Thời gian miễn thuế, giảm thuế cho dự án mở rộng tính từ năm dự án hoàn thành đưa vào sản xuất có thu nhập. Nếu doanh nghiệp tính nhầm thời điểm này (ví dụ: tính từ khi bắt đầu xây dựng hoặc từ khi có doanh thu mà chưa có thu nhập chịu thuế sau 3 năm), số thuế phải nộp sẽ bị sai lệch nghiêm trọng, kéo theo tiền phạt chậm nộp.

5. Giải pháp tối ưu hóa thuế và kiến nghị từ chuyên gia AGS

Để đảm bảo quyền lợi tối đa và giảm thiểu rủi ro pháp lý, doanh nghiệp cần thực hiện các bước chuẩn bị kỹ lưỡng:

5.1. Thiết lập hệ thống hạch toán kế toán tách biệt ngay từ đầu

Ngay khi có quyết định đầu tư mở rộng, bộ phận kế toán cần thiết lập các mã trung tâm chi phí (Cost Center) và trung tâm doanh thu (Revenue Center) riêng biệt cho dự án mở rộng. Việc này không chỉ giúp tuân thủ quy định pháp luật mà còn cung cấp dữ liệu chính xác để doanh nghiệp so sánh hiệu quả giữa phương án "hưởng ưu đãi theo dự án đang hoạt động" và phương án "hưởng ưu đãi theo phần thu nhập tăng thêm".

5.2. Đánh giá kỹ lưỡng các tiêu chí ưu đãi trước khi kê khai

Doanh nghiệp nên thực hiện một báo cáo soát xét nội bộ về các chỉ số đầu tư. Nếu dự án nằm sát ngưỡng 20% (về công suất hoặc TSCĐ), cần có các bằng chứng kỹ thuật và hóa đơn chứng từ cực kỳ chặt chẽ để giải trình với cơ quan chức năng. Trong trường hợp không chắc chắn đạt tiêu chí, việc lựa chọn phương án hưởng ưu đãi theo thời gian còn lại của dự án đang hoạt động thường là giải pháp an toàn hơn.

5.3. Tận dụng cơ chế bảo đảm đầu tư

Luật Đầu tư 2020 quy định rất rõ về việc bảo đảm quyền lợi cho nhà đầu tư trong trường hợp pháp luật thay đổi. Doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ các văn bản pháp lý tại thời điểm được cấp phép đầu tư ban đầu để làm căn cứ bảo vệ mức thuế suất ưu đãi 10% trong suốt đời dự án nếu có sự thay đổi về chính sách chung của nhà nước.

5.4. Tham vấn ý kiến chuyên gia (Tax Health Check)

Các quy định về thuế tại Việt Nam thường xuyên có những thông tư hướng dẫn bổ sung. Một quy trình "Khám sức khỏe tài chính" (Tax Health Check) định kỳ từ các đơn vị chuyên nghiệp như AGS sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các sai sót trong việc áp dụng ưu đãi thuế TNDN, từ đó có những điều chỉnh kịp thời trước khi cơ quan thuế tiến hành thanh kiểm tra. Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.

Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/doanh-nghiep-co-nhu-cau-mo-rong-du-an-dau-tu-tai-khu-cong-nghe-cao-thi-co-phai-dieu-chinh-lai-muc-t-31821-146703.html

Thông tin khác