Tổng hợp ưu đãi thuế Thu nhập doanh nghiệp mới nhất 2026
Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đóng vai trò quan trọng
trong việc hỗ trợ doanh nghiệp giảm gánh nặng thuế, khuyến khích đầu tư và
mở rộng sản xuất kinh doanh. Nhà nước hiện nay áp dụng nhiều hình thức ưu
đãi khác nhau như: thuế suất ưu đãi, miễn giảm thuế trong một số năm nhất
định, hay các chính sách đặc biệt dành cho dự án tại vùng kinh tế trọng điểm
và khu vực khó khăn.
Trong bài viết này, mình sẽ tổng hợp những ưu đãi thuế TNDN nổi bật theo quy
định pháp luật hiện hành để các bạn doanh nghiệp dễ theo dõi và áp dụng.
1. Ưu đãi thuế suất thuế TNDN
Theo Điều 13 Luật Thuế TNDN 2024, các mức ưu đãi thuế suất bao gồm:1.1 Thuế suất 10% trong 15 năm
Thuế suất 10% trong thời gian 15 năm áp dụng với: - Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, khu kinh tế, khu công nghệ cao. - Thu nhập của doanh nghiệp từ việc thực hiện dự án đầu tư mới theo Luật công nghệ cao. - Thu nhập của doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo quy định tại Luật công nghệ cao. - Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới trong lĩnh vực sản xuất đáp ứng một trong 2 tiêu chí:- Dự án có quy mô vốn đầu tư tối thiểu sáu nghìn tỷ đồng, giải ngân không quá 3 năm kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đầu tư và có tổng doanh thu tối thiểu đạt 10 nghìn tỷ đồng/năm, chậm nhất sau 3 năm kể từ năm có doanh thu.
- Dự án có quy mô vốn đầu tư tối thiểu sáu nghìn tỷ đồng, thực hiện giải ngân không quá 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đầu tư và sử dụng trên 3 nghìn lao động.
1.2. Ưu đãi thuế 10% trong toàn bộ thời gian hoạt động
Toàn bộ thời gian hoạt động doanh nghiệp được áp dụng mức thuế suất 10% nếu: - Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện hoạt động xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, y tế, dạy nghề, thể thao và môi trường. - Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư, kinh doanh nhà ở xã hội để bán, cho thuê đối với các đối tượng quy định tại Điều 53, Luật Nhà ở 2014. - Thu nhập của cơ quan báo chí từ hoạt động báo in, kể cả quảng cáo trên báo in theo quy định của Luật báo chí, thu nhập của cơ quan xuất bản từ hoạt động xuất bản theo quy định của Luật xuất bản. - Thu nhập của doanh nghiệp từ hoạt động: trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng, nuôi trồng và chế biến nông, thủy sản ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, nuôi trồng nông lâm sản ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, sản xuất, nhân và lai tạo giống cây trồng, vật nuôi, sản xuất và khai thác, tinh chế muối, đầu tư bảo quản nông sản sau thu hoạch, bảo quản nông sản, thủy sản và thực phẩm. - Thu nhập của hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, diêm nghiệp không thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn theo Khoản 1, Điều 4, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.1.3. Ưu đãi thuế suất 17% trong thời gian 10 năm
Thuế suất 17% được áp dụng trong thời gian 10 năm nếu: - Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. - Thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới.1.4. Ưu đãi thuế suất 17% trong toàn bộ thời gian hoạt động
Áp dụng thuế suất ưu đãi 17% trong toàn bộ thời gian hoạt động đối với thu nhập của Quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô.1.5. Ưu đãi thuế suất 15%
Ưu đãi thuế suất 15% đối với thu nhập của doanh nghiệp trồng trọt, chăn nuôi, chế biến trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản không thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.2. Ưu đãi về thời gian miễn, giảm thuế TNDN
Theo quy định tại Điều 20, Thông tư 78/2014/TT-BTC, ưu đãi về thời gian miễn thuế, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm 03 chế độ ưu đãi sau: - Miễn thuế 04 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 09 năm tiếp theo. - Miễn thuế 04 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 05 năm tiếp theo. - Miễn thuế 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo. Để được hưởng các ưu đãi về thời gian miễn thuế, giảm thuế này, doanh nghiệp phải thuộc các đối tượng được hưởng ưu đãi thuế và đáp ứng một số điều kiện nhất định quy định tại Nghị định 218/2013/NĐ-CP.3. Ưu đãi thuế suất đối với một số dự án được hỗ trợ đầu tư đặc biệt
Theo Khoản 2, Điều 20, Luật Đầu tư năm 2020, đối với các dự án được hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng thuế suất ưu đãi giảm không quá 50% so với thuế suất ưu đãi quy định tại Khoản 1, Điều này. Thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi không quá 1,5 lần so với thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi quy định tại Khoản 1, Điều này và được kéo dài thêm không quá 15 năm, không vượt quá thời hạn của dự án đầu tư.4. Hướng dẫn phương pháp xác định và tính toán ưu đãi thuế TNDN
Việc nắm giữ các con số ưu đãi là chưa đủ, kế toán doanh nghiệp cần biết cách hiện thực hóa các ưu đãi này trên tờ khai quyết toán thuế.4.1. Nguyên tắc hạch toán riêng
Doanh nghiệp có hoạt động được hưởng ưu đãi thuế phải hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động đó.- Doanh thu: Tách biệt rõ ràng doanh thu từ dự án ưu đãi và doanh thu từ hoạt động kinh doanh thông thường.
- Chi phí: Các chi phí trực tiếp phải được tách mã ngay từ khâu nhập liệu. Đối với các chi phí dùng chung (như chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí bán hàng, điện nước văn phòng...), doanh nghiệp thực hiện phân bổ theo tỷ lệ:
4.2. Cách xử lý khi phát sinh lỗ
- Lỗ từ hoạt động ưu đãi: Được bù trừ vào lãi của hoạt động không ưu đãi.
- Lỗ từ hoạt động không ưu đãi: Được bù trừ vào lãi của hoạt động ưu đãi.
- Nếu sau khi bù trừ vẫn còn lỗ, số lỗ này được chuyển sang các năm tiếp theo (không quá 5 năm) vào đúng loại hoạt động đã phát sinh lỗ.
5. Quy trình hồ sơ và thủ tục để hưởng ưu đãi thuế TNDN
Một sai lầm phổ biến của doanh nghiệp là chờ đợi sự xác nhận của cơ quan thuế mới kê khai ưu đãi.5.1. Cơ chế "Tự tính - Tự khai - Tự chịu trách nhiệm"
Hiện nay, pháp luật quy định doanh nghiệp tự xác định các điều kiện ưu đãi thuế và tự kê khai trong tờ khai quyết toán thuế TNDN hàng năm. Cơ quan thuế sẽ không ra văn bản chấp thuận mà sẽ thực hiện kiểm tra, thanh tra sau đó.5.2. Hồ sơ cần chuẩn bị để phục vụ hậu kiểm
Để bảo vệ số liệu ưu đãi khi có thanh tra, doanh nghiệp cần lưu trữ bộ hồ sơ "sạch" bao gồm:- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC).
- Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao hoặc doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ (nếu có).
- Danh mục máy móc, thiết bị đầu tư mới (đối với ưu đãi theo đầu tư mới hoặc đầu tư mở rộng).
- Bảng thuyết minh quy trình sản xuất và nhân sự kỹ thuật.
- Sổ chi tiết doanh thu, chi phí đã được tách biệt cho hoạt động ưu đãi.
6. Những rủi ro thường gặp và lưu ý khi thanh tra ưu đãi thuế
Qua thực tế tư vấn tại AGS, chúng tôi nhận thấy nhiều doanh nghiệp bị truy thu số thuế khổng lồ do sai sót trong việc áp dụng ưu đãi:- Sai địa bàn hoặc lĩnh vực: Một số khu công nghiệp nằm tại các quận nội thành thuộc đô thị loại đặc biệt (như Hà Nội, TP.HCM) sẽ không được hưởng ưu đãi địa bàn như các khu công nghiệp ở tỉnh lẻ.
- Đầu tư mở rộng nhưng kê khai đầu tư mới: Doanh nghiệp bổ sung thêm dây chuyền sản xuất nhưng không đáp ứng tiêu chí dự án độc lập, dẫn đến bị bác bỏ thời gian miễn giảm thuế của dự án mới.
- Ưu đãi cho thu nhập khác: Nhiều kế toán nhầm lẫn cho rằng toàn bộ thu nhập phát sinh tại nhà máy (bao gồm lãi tiền gửi, thanh lý phế liệu, thu nhập từ bồi thường hợp đồng) đều được hưởng thuế suất ưu đãi. Thực tế, phần lớn các khoản thu nhập khác phải nộp thuế theo thuế suất phổ thông 20%.
7. Tác động của Thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) đến các doanh nghiệp FDI
Từ năm 2024, Việt Nam bắt đầu áp dụng quy định về Thuế tối thiểu toàn cầu. Đây là biến số cực kỳ quan trọng đối với các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất trên 750 triệu Euro.7.1. Ưu đãi thuế bị giảm hiệu lực
Dù Việt Nam cấp ưu đãi thuế suất 5% hay 10%, nếu mức thuế thực tế (ETR) tại Việt Nam thấp hơn 15%, công ty mẹ tại quốc gia của họ có thể phải nộp phần chênh lệch đó cho chính phủ nước họ. Điều này khiến các ưu đãi về thuế suất hiện nay giảm đi sức hút.7.2. Xu hướng chuyển dịch từ ưu đãi thuế sang ưu đãi bằng chi phí
Để giữ chân nhà đầu tư, Chính phủ Việt Nam đang nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ trực tiếp bằng tiền hoặc khấu trừ chi phí cho các hoạt động R&D, hạ tầng, và đào tạo nhân lực. Doanh nghiệp cần cập nhật các nghị định mới này để thay đổi chiến lược tài chính phù hợp.8. Lời kết và Khuyến nghị từ chuyên gia AGS
Ưu đãi thuế TNDN là một "con dao hai lưỡi". Nếu áp dụng đúng, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được nguồn lực tài chính vô cùng lớn để tái đầu tư. Nếu áp dụng sai, doanh nghiệp không chỉ phải nộp đủ số thuế mà còn phải chịu tiền phạt chậm nộp (0.03%/ngày) và phạt vi phạm hành chính về thuế. AGS Việt Nam với đội ngũ chuyên gia am hiểu sâu sắc về hệ thống thuế và pháp luật Việt Nam, luôn sẵn sàng hỗ trợ quý doanh nghiệp:- Soát xét điều kiện ưu đãi thuế (Tax Health Check).
- Thiết lập hệ thống hạch toán kế toán tách biệt.
- Đại diện doanh nghiệp giải trình với cơ quan thuế trong các đợt thanh tra.
Nguồn: Tổng hợp
