Glocal hóa: Từ kinh doanh đến tác động xã hội Nhật
Khi ranh giới giữa kinh tế và văn hóa ngày càng mờ đi, "glocal" đang trở thành kim chỉ nam cho nhiều doanh nghiệp Nhật Bản nói riêng và doanh nghiệp toàn cầu nói chung. Không chỉ dừng ở mô hình kinh doanh linh hoạt, glocal còn phản ánh cách xã hội thích ứng trước những thay đổi chính trị, kinh tế và giá trị toàn cầu mới.
Hôm nay, hãy cùng AGS tìm hiểu về việc các tập đoàn lớn điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu địa phương, đến việc nỗ lực kết nối cộng đồng tại Nhật Bản, để cùng nhau hiểu rõ hơn về hướng phát triển bền vững - một phát triển toàn cầu nhưng vẫn giữ được linh hồn địa phương.
Cùng với đó là sự xuất hiện của làn sóng phản toàn cầu hóa và các phong trào bảo tồn môi trường, văn hóa, từ đó “Glocal” dần trở thành khái niệm bao quát hơn – thể hiện sự kết hợp giữa tư duy toàn cầu và hành động mang tính địa phương trong cả chính trị, xã hội và văn hóa.
Từ những năm 1980, ảnh hưởng của toàn cầu hóa đã dẫn đến sự đồng nhất các xã hội và văn hóa trên toàn thế giới. Một ví dụ điển hình là sự lan rộng của chuỗi cửa hàng hamburger của Mỹ - McDonald's trên toàn thế giới. Khi McDonald's trở nên phổ biến ở nhiều nơi, người ta lo ngại rằng tất cả các nền văn hóa ẩm thực sẽ trở nên đồng nhất, và thuật ngữ "McDonaldization" thậm chí đã ra đời.
Vào thời điểm đó, ngoài các món quen thuộc như bánh phô mai (cheeseburger), McDonald’s Nhật Bản đã tìm kiếm thêm những sản phẩm có thể thu hút người tiêu dùng Nhật Bản. Từ đó, họ đã lấy cảm hứng từ nước sốt teriyaki – loại nước sốt quen thuộc trong các món ăn Nhật như “buri teriyaki” (cá cam sốt teriyaki) và “gà teriyaki” – để phát triển món “Teriyaki McBurger”.
Đây được xem là một ví dụ điển hình về "glocal", trong đó một loại thực phẩm toàn cầu, hamburger của McDonald's, đã được kết hợp với các yếu tố văn hóa địa phương và khu vực độc đáo để tạo ra nhu cầu lớn hơn.
McDonald's là một công ty toàn cầu hàng đầu hoạt động tại 118 quốc gia, nhưng bối cảnh cho sự mở rộng này là một "chiến lược địa phương" thiết yếu nhằm cung cấp các sản phẩm quen thuộc với người dân địa phương.
Ngoài Teriyaki McBurger và Tsukimi Burger của Nhật Bản, ở Hồng Kông còn có burger kẹp giữa cơm chiên thay vì bánh mì, và ở Ấn Độ, nơi khoảng 80% dân số không thể ăn thịt bò vì lý do tôn giáo, không có burger thịt bò trong thực đơn. Họ đang phát triển các sản phẩm phù hợp với khẩu vị và văn hóa ẩm thực của khách hàng địa phương.
Cụ thể, Iris Ohyama, một công ty nổi tiếng về thiết bị điện, là một công ty địa phương có trụ sở chính tại Sendai, tỉnh Miyagi, và đã ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện với thành phố này để đóng góp cho cộng đồng địa phương thông qua phòng chống thiên tai và giảm thiểu carbon. Công ty cũng đăng ký sản phẩm của mình trên các trang web mua sắm trực tuyến toàn cầu như Amazon, trở thành một ví dụ điển hình của một "công ty địa phương" vừa gắn kết chặt chẽ với cộng đồng địa phương vừa kết nối với thị trường toàn cầu.
Về lý do tại sao công ty không chuyển đến một thành phố lớn mặc dù đã trải qua sự tăng trưởng kinh doanh đáng kể, Chủ tịch Iris Ohyama Kentaro Oyama đã phát biểu như sau:
"Tohoku được thiên nhiên ưu đãi ban tặng nhiều giá trị. Thành phố Sendai có thể trở thành Seattle của Nhật Bản. Seattle ở Mỹ tuy là một vùng xa xôi, nhưng nhiều công ty nổi tiếng thế giới lại đặt trụ sở tại đây là nhờ ở đây có môi trường thiên nhiên và môi trường sống tuyệt vời. Giới trẻ tài năng Nhật Bản ngày càng coi trọng lối sống. Nếu chúng ta có thể cho họ thấy rằng họ có thể làm việc và sống một cuộc sống tốt đẹp mà không cần phải đi tàu điện ngầm đông đúc, những người tài năng này chắc chắn sẽ đổ xô đến Tohoku."
Nếu các công ty địa phương phát triển thành công ty toàn cầu, họ không chỉ cung cấp việc làm tại địa phương cho những người tài năng từ mỗi khu vực mà còn có thể giải quyết được vấn đề suy giảm dân số và già hóa dân số với tỷ lệ sinh giảm ở các vùng nông thôn nếu có nhiều người chuyển đến những khu vực này để tìm kiếm việc làm.
Điều này giúp rút ngắn chu kỳ thích ứng của thị trường, tối ưu hóa chi phí tiếp thị trực tiếp và gia tăng thị phần một cách bền vững trước các đối thủ nội địa. Khách hàng không còn cảm giác đang sử dụng một sản phẩm "ngoại nhập" xa xỉ hay lạc lõng, mà cảm nhận được sự trân trọng văn hóa từ phía thương hiệu.
Ngược lại, chiến lược này giúp giữ chân dòng vốn, ngăn chặn tình trạng "chảy máu chất xám" và nhân tài không bị hút hết về các đô thị lớn đã quá bão hòa. Từ đó, doanh nghiệp góp phần tạo thế cân bằng vững chắc cho sự phát triển kinh tế vùng miền, biến những vùng đất tiềm năng thành các trung tâm kinh tế vệ tinh mới.
Khi xảy ra các cuộc khủng hoảng địa chính trị, dịch bệnh hoặc thiên tai quy mô lớn, các doanh nghiệp có sự gắn kết chặt chẽ với nguồn lực và chuỗi cung ứng nội địa sẽ ít bị tổn thương hơn, đảm bảo tính liên tục và giảm thiểu tình trạng đứt gãy trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Một doanh nghiệp có tư duy tầm cỡ toàn cầu nhưng luôn tôn trọng sâu sắc bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường bản địa và tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp cho người dân địa phương sẽ xây dựng được một hình ảnh thương hiệu vô cùng nhân văn. Đây chính là tấm "hộ chiếu quyền lực" giúp doanh nghiệp đứng vững trước mọi sóng gió và tạo ra tài sản vô hình vô giá trong kỷ nguyên số.
Chẳng hạn, trong bối cảnh các vấn đề môi trường xuyên quốc gia như ô nhiễm nguồn nước và không khí vượt qua biên giới, hoặc trong các phong trào xã hội của các tổ chức NGO và NPO xử lý các vấn đề nhân quyền quốc tế, người ta thường kêu gọi khẩu hiệu "Suy nghĩ ở tầm toàn cầu, hành động tại nơi địa phương" (Think globally, act locally).
Ngược lại cũng có những trường hợp nêu cao khẩu hiệu "Suy nghĩ ở tầm địa phương, hành động quy mô toàn cầu" (Think locally, act globally).
Những phương châm hoạt động như vậy có tầm nhìn bao quát cả toàn cầu và đia phương, được xem là dựa trên lý thuyết glocalization.
AGS hy vọng bài viết này sẽ là điểm khởi đầu để mỗi người chúng ta suy nghĩ về những gì mình có thể làm, bắt đầu từ vị trí hiện tại. Công ty AGS cám ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.
1. Glocal là gì?
Glocal - sự kết hợp giữa 2 từ global (toàn cầu) và local (địa phương). Trong tiếng Nhật, nó có nghĩa là "suy nghĩ với tầm nhìn toàn cầu và hành động tại địa phương".
Thuật ngữ “Glocal” xuất hiện vào thập niên 1980, khi các doanh nghiệp Nhật Bản bắt đầu mở rộng ra thị trường quốc tế và áp dụng chiến lược “glocalization” – toàn cầu hóa đi đôi với nội địa hóa sản phẩm để phù hợp từng quốc gia. Đến đầu những năm 1990, nhà xã hội học người Anh, Roland Robertson đã phát triển khái niệm này trong lĩnh vực nhân văn và khoa học xã hội, mở rộng ý nghĩa của “Glocal” vượt ra ngoài kinh tế.Cùng với đó là sự xuất hiện của làn sóng phản toàn cầu hóa và các phong trào bảo tồn môi trường, văn hóa, từ đó “Glocal” dần trở thành khái niệm bao quát hơn – thể hiện sự kết hợp giữa tư duy toàn cầu và hành động mang tính địa phương trong cả chính trị, xã hội và văn hóa.
2. Chiến lược kinh doanh toàn cầu
Có nhiều cách tiếp cận khác nhau đối với kinh doanh theo chiến lược Glocal. Trong bài viết này, AGS sẽ giới thiệu các ví dụ về công ty toàn cầu đang triển khai chiến lược địa phương và các công ty địa phương đang nỗ lực toàn cầu hóa.2.1 Chiến lược địa phương cho các công ty toàn cầu
Ở đây, chúng ta lấy Teriyaki McBurger của McDonald's làm ví dụ về sản phẩm của toàn cầu hóa và địa phương hóa.Từ những năm 1980, ảnh hưởng của toàn cầu hóa đã dẫn đến sự đồng nhất các xã hội và văn hóa trên toàn thế giới. Một ví dụ điển hình là sự lan rộng của chuỗi cửa hàng hamburger của Mỹ - McDonald's trên toàn thế giới. Khi McDonald's trở nên phổ biến ở nhiều nơi, người ta lo ngại rằng tất cả các nền văn hóa ẩm thực sẽ trở nên đồng nhất, và thuật ngữ "McDonaldization" thậm chí đã ra đời.
Vào thời điểm đó, ngoài các món quen thuộc như bánh phô mai (cheeseburger), McDonald’s Nhật Bản đã tìm kiếm thêm những sản phẩm có thể thu hút người tiêu dùng Nhật Bản. Từ đó, họ đã lấy cảm hứng từ nước sốt teriyaki – loại nước sốt quen thuộc trong các món ăn Nhật như “buri teriyaki” (cá cam sốt teriyaki) và “gà teriyaki” – để phát triển món “Teriyaki McBurger”.
Đây được xem là một ví dụ điển hình về "glocal", trong đó một loại thực phẩm toàn cầu, hamburger của McDonald's, đã được kết hợp với các yếu tố văn hóa địa phương và khu vực độc đáo để tạo ra nhu cầu lớn hơn.
McDonald's là một công ty toàn cầu hàng đầu hoạt động tại 118 quốc gia, nhưng bối cảnh cho sự mở rộng này là một "chiến lược địa phương" thiết yếu nhằm cung cấp các sản phẩm quen thuộc với người dân địa phương.
Ngoài Teriyaki McBurger và Tsukimi Burger của Nhật Bản, ở Hồng Kông còn có burger kẹp giữa cơm chiên thay vì bánh mì, và ở Ấn Độ, nơi khoảng 80% dân số không thể ăn thịt bò vì lý do tôn giáo, không có burger thịt bò trong thực đơn. Họ đang phát triển các sản phẩm phù hợp với khẩu vị và văn hóa ẩm thực của khách hàng địa phương.
2.2 Các sáng kiến toàn cầu hóa doanh nghiệp địa phương
Cũng có các công ty có trụ sở tại khu vực nông thôn nhưng cung cấp sản phẩm và dịch vụ có tầm ảnh hưởng toàn cầu.Cụ thể, Iris Ohyama, một công ty nổi tiếng về thiết bị điện, là một công ty địa phương có trụ sở chính tại Sendai, tỉnh Miyagi, và đã ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện với thành phố này để đóng góp cho cộng đồng địa phương thông qua phòng chống thiên tai và giảm thiểu carbon. Công ty cũng đăng ký sản phẩm của mình trên các trang web mua sắm trực tuyến toàn cầu như Amazon, trở thành một ví dụ điển hình của một "công ty địa phương" vừa gắn kết chặt chẽ với cộng đồng địa phương vừa kết nối với thị trường toàn cầu.
Về lý do tại sao công ty không chuyển đến một thành phố lớn mặc dù đã trải qua sự tăng trưởng kinh doanh đáng kể, Chủ tịch Iris Ohyama Kentaro Oyama đã phát biểu như sau:
"Tohoku được thiên nhiên ưu đãi ban tặng nhiều giá trị. Thành phố Sendai có thể trở thành Seattle của Nhật Bản. Seattle ở Mỹ tuy là một vùng xa xôi, nhưng nhiều công ty nổi tiếng thế giới lại đặt trụ sở tại đây là nhờ ở đây có môi trường thiên nhiên và môi trường sống tuyệt vời. Giới trẻ tài năng Nhật Bản ngày càng coi trọng lối sống. Nếu chúng ta có thể cho họ thấy rằng họ có thể làm việc và sống một cuộc sống tốt đẹp mà không cần phải đi tàu điện ngầm đông đúc, những người tài năng này chắc chắn sẽ đổ xô đến Tohoku."
Nếu các công ty địa phương phát triển thành công ty toàn cầu, họ không chỉ cung cấp việc làm tại địa phương cho những người tài năng từ mỗi khu vực mà còn có thể giải quyết được vấn đề suy giảm dân số và già hóa dân số với tỷ lệ sinh giảm ở các vùng nông thôn nếu có nhiều người chuyển đến những khu vực này để tìm kiếm việc làm.
3. Lợi ích vượt trội khi áp dụng chiến lược Glocal hóa
Việc triển khai mô hình "Glocal" không đơn thuần là một giải pháp tình thế để ứng phó với biến động thị trường, mà mang lại những lợi ích chiến lược dài hạn cho cả tập đoàn đa quốc gia lẫn các doanh nghiệp địa phương.-
Tối ưu hóa khả năng cạnh tranh và tiếp cận thị trường nhanh chóng:
Điều này giúp rút ngắn chu kỳ thích ứng của thị trường, tối ưu hóa chi phí tiếp thị trực tiếp và gia tăng thị phần một cách bền vững trước các đối thủ nội địa. Khách hàng không còn cảm giác đang sử dụng một sản phẩm "ngoại nhập" xa xỉ hay lạc lõng, mà cảm nhận được sự trân trọng văn hóa từ phía thương hiệu.
-
Khai thác triệt để và bảo tồn nguồn lực bản địa:
Ngược lại, chiến lược này giúp giữ chân dòng vốn, ngăn chặn tình trạng "chảy máu chất xám" và nhân tài không bị hút hết về các đô thị lớn đã quá bão hòa. Từ đó, doanh nghiệp góp phần tạo thế cân bằng vững chắc cho sự phát triển kinh tế vùng miền, biến những vùng đất tiềm năng thành các trung tâm kinh tế vệ tinh mới.
-
Hạn chế tối đa rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu:
Khi xảy ra các cuộc khủng hoảng địa chính trị, dịch bệnh hoặc thiên tai quy mô lớn, các doanh nghiệp có sự gắn kết chặt chẽ với nguồn lực và chuỗi cung ứng nội địa sẽ ít bị tổn thương hơn, đảm bảo tính liên tục và giảm thiểu tình trạng đứt gãy trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
-
Nâng cao giá trị thương hiệu gắn liền với trách nhiệm xã hội:
Một doanh nghiệp có tư duy tầm cỡ toàn cầu nhưng luôn tôn trọng sâu sắc bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường bản địa và tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp cho người dân địa phương sẽ xây dựng được một hình ảnh thương hiệu vô cùng nhân văn. Đây chính là tấm "hộ chiếu quyền lực" giúp doanh nghiệp đứng vững trước mọi sóng gió và tạo ra tài sản vô hình vô giá trong kỷ nguyên số.
4. Các khía cạnh xã hội và chính trị của Glocal
Ngoài khía cạnh kinh tế, Glocal cũng có thể được sử dụng trong bối cảnh xã hội và chính trị.Chẳng hạn, trong bối cảnh các vấn đề môi trường xuyên quốc gia như ô nhiễm nguồn nước và không khí vượt qua biên giới, hoặc trong các phong trào xã hội của các tổ chức NGO và NPO xử lý các vấn đề nhân quyền quốc tế, người ta thường kêu gọi khẩu hiệu "Suy nghĩ ở tầm toàn cầu, hành động tại nơi địa phương" (Think globally, act locally).
Ngược lại cũng có những trường hợp nêu cao khẩu hiệu "Suy nghĩ ở tầm địa phương, hành động quy mô toàn cầu" (Think locally, act globally).
Những phương châm hoạt động như vậy có tầm nhìn bao quát cả toàn cầu và đia phương, được xem là dựa trên lý thuyết glocalization.
5. Kết luận
Bài viết hôm nay đã giải thích bối cảnh thuật ngữ "glocal", đồng thời đưa ra ví dụ về các công ty glocal tiêu biểu tại Nhật. Với dân số Nhật Bản đang giảm sút và già hóa hiện nay, glocalization có thể sẽ trở thành một vấn đề phổ biến.AGS hy vọng bài viết này sẽ là điểm khởi đầu để mỗi người chúng ta suy nghĩ về những gì mình có thể làm, bắt đầu từ vị trí hiện tại. Công ty AGS cám ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.
Nguồn: Tổng hợp
