Hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh

HCM Thùy ACC

26 thg 12, 2025

Bạn là người lao động — có thu nhập từ lương, thưởng hay công việc ổn định tại doanh nghiệp — hoặc bạn làm nghề tự do cần kê khai TNCN. Bạn có người thân phụ thuộc (con nhỏ, cha mẹ, cha mẹ vợ/chồng, anh/chị/em ruột, ông bà…) và muốn giảm bớt gánh nặng thuế. Bạn mong muốn hiểu rõ làm thế nào để đăng ký người phụ thuộc đúng quy trình, đủ thủ tục, để được giảm trừ gia cảnh hợp pháp khi tính thuế. Bài viết này AGS sẽ hướng dẫn bạn chi tiết — từ điều kiện đủ, hồ sơ, cách nộp, cho tới những lưu ý cần biết.

1. Ai được coi là “người phụ thuộc” theo quy định

Theo hướng dẫn của pháp luật về TNCN, người phụ thuộc có thể bao gồm:

Con đẻ, con nuôi, con riêng (vợ/chồng) — nếu dưới 18 tuổi.
Con từ 18 tuổi trở lên mà bị khuyết tật, không có khả năng lao động. Con đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, THPT (hoặc học nghề), kể cả trên 18 tuổi — điều kiện họ không có thu nhập hoặc tổng thu nhập năm không vượt quá 1 triệu đồng/tháng (hoặc theo quy định hiện hành).
Những người khác trong gia đình mà bạn đang trực tiếp nuôi dưỡng: như cha mẹ ruột, cha mẹ vợ/chồng, ông bà nội/ngoại, anh chị em ruột, cháu, nếu thuộc diện phụ thuộc mà không có thu nhập hoặc thu nhập rất thấp.

Lưu ý: Mỗi người phụ thuộc chỉ có thể được một người nộp thuế đăng ký giảm trừ trong cùng kỳ tính thuế. Nếu có nhiều người đang hỗ trợ, người nộp thuế cần thỏa thuận để ghi tên phụ thuộc cho một người duy nhất.

2. Hồ sơ & Thủ tục đăng ký người phụ thuộc

✅ Hồ sơ cần chuẩn bị

Khi bạn muốn đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ — tùy theo từng trường hợp người phụ thuộc — gồm:

Mẫu đơn “Đăng ký người phụ thuộc” theo mẫu quy định — ví dụ mẫu 07/DK-NPT-TNCN (theo hướng dẫn từ cơ quan thuế).
Giấy tờ chứng minh mối quan hệ và quyền nuôi dưỡng hữu hiệu: có thể là giấy khai sinh, sổ hộ khẩu/giấy đăng ký hộ khẩu, giấy chứng minh nhân dân/CCCD hoặc căn cước công dân, giấy tờ nhận con nuôi, quyết định nhận nuôi (nếu là con nuôi), giấy tờ chứng minh cha mẹ, ông bà, chị em ruột, v.v.
Nếu người phụ thuộc là con đang đi học ≥ 18 tuổi: cần kèm thẻ học sinh/sinh viên hoặc xác nhận của nhà trường; hoặc giấy tờ chứng minh thu nhập (nếu có) để đảm bảo rằng họ đủ điều kiện theo quy định.
Nếu người phụ thuộc là người có khuyết tật, không có khả năng lao động — cần có giấy chứng nhận khuyết tật theo quy định pháp luật.

📝 Thủ tục đăng ký

Nếu bạn đang làm việc tại doanh nghiệp (thu nhập từ lương, tiền công): bạn nộp 2 bản mẫu đăng ký người phụ thuộc — một bản cho công ty nơi bạn làm việc (để họ tính khi khấu trừ thuế hàng tháng), một bản để công ty lưu và gửi cho cơ quan thuế quản lý.
Nếu bạn thuộc diện tự khai thuế (ví dụ có nhiều nguồn thu nhập, kinh doanh, v.v.), bạn gửi 1 bản mẫu đăng ký + hồ sơ chứng minh đến cơ quan thuế quản lý bạn, khi tiến hành khai/ quyết toán thuế.
Bạn chỉ cần đăng ký mỗi người phụ thuộc 1 lần trong suốt thời gian được tính giảm trừ — nếu không thay đổi gì.
Nếu thay đổi nơi làm việc hoặc muốn đăng ký lại ở nơi mới — bạn cần làm thủ tục đăng ký lại người phụ thuộc.

3. Mức giảm trừ hiện hành & cái cần biết

Theo quy định hiện tại (áp dụng từ Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14): mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế là 11.000.000 đ/tháng; mỗi người phụ thuộc được giảm 4.400.000 đ/tháng.
Tuy nhiên, theo đề xuất mới (dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026), mức giảm trừ có thể được nâng lên: người nộp thuế là 15.500.000 đ/tháng, và mỗi người phụ thuộc 6.200.000 đ/tháng.
Việc giảm trừ được áp dụng từ tháng mà nghĩa vụ nuôi dưỡng phát sinh — nếu bạn đăng ký người phụ thuộc sau khi người phụ thuộc xuất hiện.
Quan trọng: mỗi người phụ thuộc chỉ được 1 người đăng ký để tránh trùng lặp.

4. Một số lưu ý — tránh sai sót khi đăng ký

Nếu bạn quên đăng ký người phụ thuộc trong năm tính thuế và muốn kê khai sau, giảm trừ chỉ được tính từ tháng bạn đăng ký (không được áp retroactive toàn bộ năm).
Nếu người phụ thuộc có thu nhập — dù rất nhỏ — bạn cần xem xét kỹ: bởi nếu thu nhập vượt mức cho phép (quy định tháng/năm), họ có thể không đủ điều kiện ghi nhận phụ thuộc.
Nếu thay đổi chỗ làm, chỗ ở, hoặc người phụ thuộc thay đổi (ví dụ con đủ tuổi, người phụ thuộc qua đời, có thu nhập, v.v.), bạn cần làm thủ tục “thay đổi/ huỷ đăng ký người phụ thuộc” để cập nhật với cơ quan thuế.
Đảm bảo hồ sơ rõ ràng, chính xác: sai sót về giấy tờ, mối quan hệ, hoặc khai không đúng sẽ dẫn tới việc không được tính giảm trừ — và có thể bị xử lý theo quy định.

Công ty AGS cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc bài viết này. Hy vọng bạn đã có được những thông tin bổ ích. Hãy tiếp tục theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin cũng như cơ hội việc làm tại AGS nhé.